Terug naar zoekresultaten

2.13.61 Inventaris van het archief van de Chefs van het Wapen der Artillerie, (1813) 1814-1940 (1947)

Voer een zoekterm in
VorigeVolgende

Archief

Titel

2.13.61
Inventaris van het archief van de Chefs van het Wapen der Artillerie, (1813) 1814-1940 (1947)

Auteur

H.H. Jongbloed

Versie

25-06-2023

Copyright

Nationaal Archief, Den Haag
1989 cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok

Chefs der Artillerie
Chefs Artillerie

Periodisering

archiefvorming: 1814-1940
oudste stuk - jongste stuk: 1813-1947

Archiefbloknummer

D23305

Omvang

; 869 inventarisnummer(s) 86,50 meter

Taal van het archiefmateriaal

Het merendeel der stukken is in het
Nederlands

Soort archiefmateriaal

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten, geen bijzondere handschriften. Het archief bevat enkele kaarten en tekeningen.

Archiefdienst

Nationaal Archief

Locatie

Den Haag

Archiefvormers

Bevelhebber van de Eerste Koninklijke Nederlandse Mobiele Armée bij de Veldtocht in België en Frankrijk Commandant der Bereden Artillerie Commandant der Vesting Artillerie Commandant van het Materieel der Artillerie Commissie tot Onderzoek van de Wenselijkheid van Oprichting van een Gieterij van IJzeren Geschut Directie van het Materieel der Artillerie Eerste Artillerie Directie Generale Directie van Oorlog Grootmeester der Artillerie Inspecteur der Artillerie Inspecteur der Artillerie, Afwikkelingsbureau Inspecteur der Bereden Artillerie Inspecteur der Vesting Artillerie Inspecteur van het Materieel der Artillerie Inspecteur-Generaal der Artillerie Ministerie van Oorlog Tweede Artillerie Directie Vierde Artillerie Directie
Familie Fabius

Samenvatting van de inhoud van het archief

Dit archief bestaat uit de deelarchieven van diverse onderdelen van de Koninklijke Landmacht, afdeling Artillerie voor de periode 1814-1940. Het bevat onder andere stukken betreffende personeel, materieel, organisatie, en veel correspondentie. Er zitten stukken in betreffende de Belgische opstand en de Eerste en Tweede Wereldoorlog.
Verder bevat het het archief van de Comissie tot onderzoek van de wenselijkheid van oprichting van een gieterij van ijzeren geschut, de archieven van de afwikkelingsbureaus ten tijde van de Tweede Wereldoorlog en de gedeponeerde archieven van Prins Willem Frederik Alexander als bevelhebber van de Eerste Koninklijke Nederlandsche Mobiele Armée bij de veldtocht in België en Frankrijk, van het Departement van Oorlog, fragment-archief van de afdeling Artillerie en van de Collectie Fabius.

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer
1 Introductie
De geschiedenis van de vormers van de in deze inventaris beschreven archieven is de geschiedenis van de hoogste leiding van het wapen der artillerie in vredestijd ( Vanaf 1814 komen we het begrip "Staf van het wapen der Artillerie" tegen. Voor een overzicht van wat daaronder op onderscheiden momenten werd verstaan, zij verwezen naar bijlage 1. De indruk wordt gewekt, dat onder de "staf" van de Artillerie, althans aanvankelijk, werd verstaan àlle artillerie-organen behalve de operationele eenheden. Het overzicht in bijlage 1 is uitsluitend gebaseerd op het Recueil Militair bevattende de wetten, besluiten en orders betreffende de Koninklijke Nederlandsche Landmacht 1813-1914, 's-Gravenhage 1815-1914, voortaan aangeduid als RM. Het overzicht maakt geen aanspraak op volledigheid. Op de institutionele geschiedenis van organen, die tot de staf werden gerekend maar waarvan de archieven in deze inventaris niet voorkomen, wordt in het navolgende niet ingegaan. ) . In het navolgende is getracht, deze geschiedenis vanaf 1813 in grote lijn weer te geven.
De ontwikkelingen over het tijdvak 1813-1940 kunnen het beste worden geschetst vanuit de organisatorische toestand van de artillerie in de jaren 1876-1878. De toen bestaande organisatie is enerzijds het culminatiepunt van de ontwikkelingen sinds 1813, en het startpunt voor die vanaf 1878.
Bij KB van 18 november 1876 no. 24 werden, ingaande 15 december 1876, de voorheen bestaande functies van Inspecteur der Artillerie en Directeur van het Materieel der Artillerie vervangen door de functies van Inspecteur van het Personeel der Artillerie en Inspecteur van het Materieel der Artillerie. Beiden stonden onder de onmiddellijke bevelen van de minister van Oorlog. Onder het bevel ( In de respectieve instellings- en instructiebesluiten wordt gesproken van "bevel", "bestuur" en "toezicht". Naar de specifieke betekenis van deze termen is geen onderzoek gedaan. Verondersteld wordt, dat met "bevel" de directe militaire (operationele) bevelsbevoegdheid wordt bedoeld, met "bestuur" de niet-operationele, doorgaans partiële, zeggenschap over (aspecten van) de betreffende militaire organisatie, en met "toezicht" de controlerende bevoegdheid. ) van de Inspecteur van het Personeel stond het personeel der artilleriekorpsen, d.w.z. de operationele eenheden van zowel de vesting- als de veld- of bereden artillerie. Hij was verantwoordelijk voor de oefening, kleding en uitrusting, inwendige, geneeskundige en administratieve dienst daarvan, alsmede voor het bestuur van het materieel bij die korpsen. De Inspecteur van het Materieel was verantwoordelijk voor het overige artilleriematerieel in het Rijk, d.w.z. in de magazijnen der artillerie. Hij had het toezicht op die magazijnen, de Artillerie Stapel- en Constructiemagazijnen, en verder op de inspectie der draagbare wapenen, de Pyrotechnische School, de Geschutgieterij te 's-Gravenhage en de Commissie van Proefneming ( RM 1876 I p. 628. J.K.H. de Roo van Alderwerelt, De grootmeesters en de inspecteurs der Artillerie van de Koninklijke Landmacht van 1814 tot 1939, uitgegeven bij de herdenking van het 125-jarig bestaan van de Inspectie der Artillerie door de Koninklijke Vereeniging "Ons Leger, (z.pl.) 1939, p. 89-91. ) .
Deze competentiescheiding tussen "personeel" en "materieel", per periode variërend ("het meeste personeel en ook wat materieel" tegenover "het overige materieel en ook wat personeel"), is kenmerkend voor de organisatorische vormgeving in het tijdvak 1814-1878.
2 De Chefs van het Wapen 1814-1876: de voorgangers van de Inspecteur van het personeel
2.1 1814-1818: de Inspecteur-Generaal
Bij Souverein Besluit (SB) van 26 december 1813 no. 7b werd de zestienjarige prins Willem Frederik Karel benoemd tot Grootmeester der Artillerie. Voorlopig was dit slechts een titulaire aangelegenheid, zodat voor de werkelijke leiding van het wapen der artillerie een andere voorziening nodig was. Zo volgde bij SB van 3 februari 1814 no. 67 de benoeming van W. baron du Pont tot generaal-majoor bij de armée en Inspecteur-Generaal der Artillerie. Zijn taak werd omschreven als:
"Alle zaken het Wapen der Artillerie betreffende, welke bij onzen Commissaris-Generaal [minister] van Oorlog voorkomen, of bij denzelven worden ingezonden, zullen aan den Inspecteur-Generaal der Artillerie worden gerenvoijeerd, die dezelve bearbeidt en prepareert en daarna aan den Commissaris-Generaal van Oorlog terugzendt, die er alsdan de expeditie en uitvoering van gelast. Te dien einde zal de Generaal-Majoor du Pont Ons zoo spoedig mogelijk een voordragt doen van het Personeel, hetwelk hij tot het etablisseeren van zijn bureau noodig zal hebben" ( De Roo van Alderwerelt, p. 55. ) .
De commissaris-generaal [minister] van Oorlog kwam op 22 februari 1814 met dat voorstel, dat bij SB van 4 maart 1814 no. 60 werd bekrachtigd. Het SB onderscheidde:
  • de grootmeester der artillerie, belast met het opperbevel en het oppertoezicht over het personeel en materieel der artillerie.
  • een generaal-majoor en inspecteur-generaal der artillerie belast met alle details, het personeel en het materieel te voet en der rijdende artillerie betreffende, met de generale inspectie der construktie-magazijnen, grofgeschutgieterij, geweer-fabriek en alle artillerie-magazijnen, staande onder de bevelen van, en doende rapport van zijne inspectien aan de grootmeester der artillerie, aan wien hij alle inlichtingen en sterkte-lijsten indient, welke hoogstdezelve van hem vorderd, en staande in verband met Onzen kommissaris-generaal van oorlog, zoo als in art. 2, van Ons besluit van den 3 februarij 1814 no. 67, bepaald is ( RM 1813/1814 p. 178/179 dateert het besluit op 14 maart 1814 en geeft het nummer niet. Uit het archief van de Algemene Staatssecretarie (Algemeen Rijksarchief, Tweede Afdeling, De archieven van de Algemeene Staatssecretarie en van het Kabinet des Konings met daarbij gedeponeerde archieven over 1813-1840, Den Haag 1938 (herzien 1982), codenummer 2.02.01) inv.nr. 10, blijkt echter het in de tekst weergegeven kenmerk van het SB. ).
De instructie voor de Inspecteur-Generaal dateert van 18 februari 1815 en stelde deze functionaris onder onmiddellijk bevel van de Souvereine Vorst, het Departement van Oorlog èn de Grootmeester der Artillerie. De instructie werkte bovenstaande taakomschrijving uit in een aantal plichten en bevoegdheden, die, zij het in andere formuleringen en wisselende verdelingen, over het gehele tijdvak tot 1940 een rol blijven spelen. De belangrijkste daarvan waren:
  • het doen van voordrachten betreffende de artillerie-uitrusting en de daarbij behorende begrotingen, alsmede het toezicht op de uitgaven binnen het toegewezen budget;
  • het toezien op de naleving van alle instructies terzake van personeel en materieel der artillerie;
  • het behandelen van door het Departement van Oorlog voorgelegde stukken en zaken, en het eigener beweging doen van voorstellen voor veranderingen en verbeteringen in personeel en materieel opzicht;
  • de inspectie over het personeel, materieel en de administratie der artillerie-eenheden op dezelfde voet voor de artillerie zoals dat eerder was bepaald voor de cavalerie en de infanterie;
  • het doen van voordrachten aan het Departement inzake overplaatsing;
  • het ontvangen van de halfjaarlijkse rapportage van de bataljonscommandanten over hun ondergeschikte officieren in verband met de beoordeling van bevorderingsvoorstellen;
  • het doen van voordrachten tot pensionering van officieren wegens lichaamsgebreken en het doen van voordrachten tot ontslag van officieren wegens wangedrag;
  • het rapporteren aan het Departement over de kadetten aan de artillerieschool en het doen van voordrachten tot bevordering of overplaatsing van kadetten en subalterne officieren ( De Roo van Alderwerelt, bijlage III (p. 143 e.v.). Zie ook RM 1815 deel I p. 309 e.v. ).
2.2 1818-1841: de Grootmeester
Tot 1818 beschikte de Grootmeester der Artillerie in hoofdzaak over de titel, maar niet over een eigen bureau. Met ingang van dat jaar -- prins Frederik was inmiddels bijna 21 -- werd dat, ingevolge KB 28 december 1817 no. 40, veranderd ( Staatssecretarie, inv. nr. 537. De Roo van Alderwerelt geeft op p. 59 abusievelijk als datum 27 december 1817 en vermeldt het nummer niet. ) .
De koning achtte het daarbij voor het land en het wapen der artillerie nuttig,
dat onze beminde Zoon, Prins Frederik, als Grootmeester van dat wapen, zich regelmatig en op den duur bezig hield met de leiding en het bestuur der zaken, welke tot dusverre op het Bureau van den Inspecteur-Generaal der Artillerie behandeld zijn.
Hij besloot daarom de Inspecteur-Generaal van zijn werkzaamheden te ontslaan en die op te dragen aan de Grootmeester. Voor de uitoefening van die taak werd het Departement van de Grootmeester der Artillerie gevormd, waarin een chef van het Departement werd gecreëerd. Du Pont werd die chef, met behoud van de titel van Inspecteur-Generaal der Artillerie. Enkele maanden later echter vroeg Du Pont, 68 jaar oud, zijn pensionering, die hem bij KB van 13 juli 1818 no. 85 werd vergund. Het KB van 8 augustus 1818 no. 66 bepaalde de ingangsdatum van Du Ponts pensioen op 1 september aanvolgend, en voorzag tevens in de vervanging van functies van chef en adjunct-chef van het Departement van de Grootmeester door die van directeur. Als zodanig werd benoemd kolonel H.R. Trip, voorheen de adjunct van Du Pont ( Staatssecretarie, inv. nrs. 648 en 664. De Roo van Alderwerelt geeft op p. 59 een onjuiste ingangsdatum van Du Ponts pensionering. ) . Bij KB 21 maart 1820 no. 32 werd de instructie voor de Grootmeester vastgesteld, waarbij de overgang van taken van de Inspecteur-Generaal naar de Grootmeester nog eens in detail werd bevestigd. De Grootmeester stond onder onmiddellijke bevelen van de koning, met dien verstande, dat voordrachten in personeelszaken via het Departement van Oorlog dienden te lopen, dat hij overplaatsing van personeel slechts had voor te stellen aan dat Departement, dat hij ingrijpende beslissingen terzake van het materieel slechts kon nemen na goedkeuring van de koning, die via het Departement van Oorlog diende te worden gevraagd, en dat voorstellen tot besteding van begrote gelden aan dat Departement dienden te worden voorgelegd ( De Roo van Alderwerelt, p. 59. De instructie van de Grootmeester op p. 147 e.v. en in RM 1820 p. 175. ) . Bij KB 16 november 1823 no. 80 werden in het Departement van Oorlog drie directoraten gecreëerd, waaronder het directoraat voor het materieel der Artillerie en Genie. De bedoeling van deze schepping was, de Commissaris-Generaal [minister] te ontlasten. De directeuren waren, ieder in hun eigen ressort, bevoegd tot het voorbereiden en instrueren van de zaken, die hen door de minister zouden worden opgedragen, en konden zelfstandig corresponderen met ondergeschikte autoriteiten. Uiteraard betekende deze stap de tussenvoeging van een échelon tussen minister en Grootmeester. Aan het bestaan van deze functie kwam reeds in 1826 een einde. Materieelzaken betreffende de artillerie ressorteerden sindsdien weer geheel onder het Departement van de Grootmeester ( RM 1826 II p. 5. Staatssecretarie, inv.nr. 1814, KB 16 nov. 1823 no. 80, en inv. nr. 2509, KB 15 juni 1826 no. 94. ) . Tegelijkertijd werd prins Frederik Commissaris-Generaal [minister] van Oorlog. Daarom legde hij per 15 juni 1826 het Grootmeesterschap der Artillerie neer en werd tegelijk benoemd tot generaal der artillerie. De functie van Grootmeester en zijn Departement bleven bestaan, alleen werd er vooreerst geen Grootmeester meer benoemd. De functie werd, onder direct toezicht van de Commissaris-Generaal, waargenomen door de directeur van het Departement van de Grootmeester ( RM 1826 p. 190 en Staatssecretarie inv. nr. 2509, KB 15 juni 1826 no. 94. De Roo van Alderwerelt, p. 63. ) . Bij KB van 23 december 1829 no. 120 werden vervolgens twee Artillerie-inspecties ingesteld, de ene omvattende het 1e en 3e bataljon veldartillerie plus het 1e, 3e, 4e en 5e bataljon artillerie der Nationale Militie, de tweede alle overige bataljons veld- en militie-artillerie, de rijdende artillerie, de pontonniers en de artillerie transporttrein. Deze inspecties kwamen in de plaats van de twee opperofficieren, die tot dan toe het bevel over de artillerie-eenheden hadden gevoerd, en die we reeds in 1814 signaleren. Commandant van de eerste inspectie werd kolonel W.B.E. Paravicini di Capelli, van de tweede kolonel F.C. List ( RM 1813/14 p. 178 (= KB 4 maart 1814 no. 60, zie noot 5) en 1829 p. 246. De Roo van Alderwerelt, p. 62, 63. ) . Het is duidelijk, dat deze inspecties een échelon vormden in de bevelshiërarchie van de artillerie tùssen de chef van het wapen en de eenheden, en derhalve niet op gelijke voet kunnen worden gesteld met eerdere en latere inspecties en inspecteurs. Bij KB van 25 december 1829 no. 83 werd prins Frederik benoemd tot admiraal van de vloot en kolonel-generaal der verschillende wapenen der landmacht, in welke betrekkingen hem het opperbestuur over de Departementen van Marine en Oorlog werd opgedragen. Bepaald werd, dat het beheer der zaken van zee- en landmacht door directeuren-generaal [ministers] zou worden uitgeoefend. Tot directeur-generaal van Oorlog werd benoemd D.J. de Eerens ( RM 1829 p. 249. Zie ook A.J.H. van Ette, Onze ministers sinds 1798, Alphen aan den Rijn 1948, p. 22. ) . Prins Frederik werd bovendien in augustus 1830 ter gelegenheid van de Belgische opstand benoemd tot opperbevelhebber van het veldleger, welke functie hij weer overdroeg aan de kroonprins op 29 juli 1831 ( De Roo van Alderwerelt, p. 65. ) . In 1839 was het weer tijd voor enige reorganisaties. De kroonprins, nog steeds opperbevelhebber van het veldleger, werd ingevolge KB 6 juni 1839 no. 43 tevens belast met de opperdirectie van het Departement van Oorlog en het onmiddellijk toezicht op de Genie. Bij KB van diezelfde dag no. 44 werd prins Frederik ontheven van diezelfde opperdirectie, van zijn functies als kolonel-generaal van alle wapens der landmacht en van zijn toezicht over de Algemene Directie der Genie, en tegelijk weer in de vacature hersteld, die hij dertien jaar eerder had achtergelaten: Grootmeester der Artillerie ( RM 1839 p. 33. ) . Lang duurde dat niet: bij KB van 1 oktober 1840 no. 10 verkreeg de prins op zijn verzoek eervol ontslag als Grootmeester, zij het met behoud van de titel ( RM 1840 p. 122. ) . Reeds bij KB van 12 oktober 1840 no. 15 werd aangegeven, dat het Departement van de Grootmeester der Artillerie en de Algemene Directie der Genie zouden worden opgeheven als zelfstandige militaire autoriteiten. De door deze apparaten uitgeoefende functies zouden worden geïntegreerd in het Departement van Oorlog. Deze beschikkingen werden nader uitgewerkt bij KB van 22 december 1840 no. 30. Als ingangsdatum van de opheffing zou 1 januari 1841 gelden. Bij het Departement van Oorlog zouden twee nieuwe afdelingen worden gecreëerd, één voor de artillerie en één voor de genie, die geheel in de functies van de opgeheven organen zouden treden ( RM 1840 p. 304. De Roo van Alderwerelt, p. 73-74, meldt, dat de afdeling artillerie van het Departement van Oorlog in twee bureaus werd verdeeld, één voor zaken betreffende personeel en draagbare wapens, en één voor materieelzaken. ) .
2.3 1841-1852: de Commandant(en)
Zou het voorgaande erop kunnen duiden, dat men voornemens was geweest de zelfstandige leiding van het wapen af te schaffen, de praktijk van 1841 wees anders uit. Even heeft het er op geleken, dat er toch weer een luitenant-generaal, chef van het wapen, aan het hoofd van de artillerie zou worden gesteld, maar deze functie is nooit vervuld en werd later ook weer geschrapt ( De Roo van Alderwerelt, p. 73-74. De functie van luitenant-generaal, chef van het wapen, werd genoemd in het KB van 10 maart 1841 no. 93 (zie RM 1841 I p. 124), KB van 26 oktober 1843 no. 53 (RM 1843 p. 247), KB van 10 april 1846 no. 95 (RM 1846 p. 128). In het KB van 14 augustus 1849 no. 47 wordt de functie niet meer vermeld. De opvatting van De Roo van Alderwerelt op bovenvermelde plaats, als zou de functie bij het KB 26 oktober 1843 no. 53 zijn opgeheven, is onjuist. ) . De twee artillerie-inspecties, die in 1829 waren ingesteld, werden bij KB van 1 januari 1841 no. 10 opgeheven, en in hun plaats kwamen twee commandementen, één van het personeel en één van het materieel. De Commandant van het Personeel voerde het bevel en had het toezicht over het personeel der artillerie, die van het materieel idem over het materieel, over de drie Artilleriedirecties --waarover straks --, over de geschutgieterij te Den Haag, over de Stapel- en Constructiemagazijnen te Delft en de daar gestationeerde compagnie werklieden, over de buskruitfabricage en over de draagbare wapens ( RM 1841 I p. 1. Instructies voor de twee commandanten zijn, voorzover bekend, nooit uitgevaardigd; noch in het RM, noch in het archief van het ministerie (Algemeen Rijksarchief, Tweede Afdeling, Archief van het ministerie van Oorlog 1813-1913, Schaarsbergen 1963, codenummer 2.13.01) (inv. nrs. 13900, 13904, 13908), is enig spoor ervan te vinden. ) . Commandant van het Personeel werd kolonel P.R. Falter, kolonel J.A.H. de la Sarraz, voorheen directeur van het Departement van de Grootmeester, werd Commandant van het Materieel ( De Roo van Alderwerelt, p. 73. ) . Blijkbaar beviel deze scheiding van competentie tussen "personeel" en "materieel" toch ook niet, want de functie Commandant van het Materieel werd, bij KB 13 maart 1843 no. 61, opgeheven en de werkzaamheden ervan teruggebracht naar het Departement van Oorlog ( RM 1843 p. 61. ) .
2.4 1852-1876: de Inspecteur
In 1848 vond op een lager échelon een belangrijke ontwikkeling plaats: veld- en vestingartillerie, die tot dusverre goeddeels in één organisatie waren geïntegreerd, werden gescheiden. Als gevolg daarvan, en onder druk van bezuinigingsmaatregelen die rationalisatie beoogden, werden in 1852 opnieuw reorganisaties in de toporganisatie doorgevoerd. Falter, tot dan toe Commandant van het Personeel der Artillerie en als zodanig chef van het wapen ( In het KB van 14 augustus 1849 no. 47, bijlage, wordt de commandant van het personeel aangemerkt als "Artillerie kommandant", zie RM 1849 p. 72. De voorheen steeds genoemde functie van "luitenant-generaal chef van het wapen der artillerie" is in 1849 dus verdwenen. Zie ook noot 18. ) , werd ongevraagd met pensioen gestuurd. Zijn functie werd bij KB van 8 september 1852 no. 38 en 39 opgeheven en vervangen door die van Inspecteur der Artillerie, met de rang van luitenant-generaal ( RM 1852 p. 297. ) . Diens instructie werd vastgesteld bij ministerieel besluit van 11 oktober 1852 no. 18 B. De Inspecteur der Artillerie stond onder onmiddellijk bevel van de minister van Oorlog, en was belast met de leiding van het personeel bij de artillerie-korpsen; met het toezicht over de constructie- en stapelmagazijnen en de inspectie der draagbare wapenen, voor zover betrekking hebbend op personeel, inrichting der werkplaatsen en de uitvoering der werkzaamheden; tenslotte met het onmiddellijk toezicht op het materieel bij de korpsen. Het beheer van ander personeel en materieel bleef berusten bij de Artilleriedirecties ( RM 1852 p. 356. ) .
In 1876 vond vervolgens de herschikking plaats, waarbij de twee in de aanhef genoemde Inspecteurs hun intrede deden.
3 Van onderschikking tot nevenschikking: de voorgangers (1814-1876) van de Inspecteur van het Materieel
3.1 1814-1867: de Directeuren der Artilleriedirecties
Bij SB van 26 juni 1814 no. 7 werden vier Directeuren der Artillerie benoemd, waarvan de instructie op 14 januari 1815 door de Souverein werd vastgesteld. Nog datzelfde jaar werd besloten het aantal Artillerie-directies uit te breiden tot zes ( Staatssecretarie, inv. nr. 26. RM 1815 deel I p. 138 e.v., deel II p. 1 (KB 2 september 1815 no. 53) en p. 222 (KB 8 december 1815 no. 103). ) .
Blijkens de instructie vertegenwoordigden de Directeuren der Artilleriedirecties aanvankelijk een échelon tussen eerst de Inspecteur-Generaal en later de Grootmeester (c.q. diens Departement) als chefs van het wapen der artillerie, en de vestingen, forten, batterijen, magazijnen etc. waar zich artilleriematerieel bevond. De Directeuren oefenden in deze tussenpositie een regelende en toezichthoudende functie uit in de voorziening met en het beheer van dit materieel, en brachten van hun werkzaamheden verslag uit aan de chefs van het wapen.
Bij KB van 1 januari 1841 no. 10 werden de vijf toen nog resterende Artilleriedirecties gehergroepeerd tot drie, en vervolgens werden zij bij KB van 26 oktober 1843 no. 53, teruggebracht tot twee, territoriaal gescheiden door Maas/Waal/Haringvliet en met als respectieve standplaatsen 's-Gravenhage en Breda. Vanaf 1841 ressorteerden de directies onder de Commandant van het Materieel der Artillerie, en toen bij diens verdwijnen al diens functies door het Departement werden overgenomen, kwamen ook de Directeuren der Artillerie rechtstreeks onder de minister te ressorteren ( RM 1841 I p. 1, 1843 p. 247. De standplaats van de 2e directie werd bij KB van 26 mei 1855 no. 63 (Recueil Militair 1855 p. 60) verplaatst naar 's-Hertogenbosch. Bij KB van 15 januari 1860 no. 70 (RM 1860 p. 230) werden de ressorten van artilleriedirecties en fortificatie-inspecties gelijkgetrokken en werden de standplaatsen ervan Utrecht en Dordrecht. Bij KB van 21 april 1866 no. 78 (RM 1866 p. 92) werd de standplaats Utrecht weer gewijzigd in 's-Gravenhage. ) . Bij de reorganisatie van 1852, die hierboven werd beschreven, werd een scheiding gemaakt tussen de competentie over personeel en materieel bij de artilleriekorpsen, die rechtstreeks aan de Inspecteur toeviel, en die over het overige personeel en materieel, dat bleef berusten bij de Artilleriedirecties. In de rechtstreekse onderschikking aan de minister kwam geen wijziging ( RM 1852 p. 356. ) . Bij KB van 27 april 1864 no. 37 werd een nieuwe instructie vastgesteld voor de twee Directeuren der Artillerie. Deze verschilde niet fundamenteel met de instructie uit 1815, maar bevestigde de intussen ontstane rechtstreekse onderschikking aan de minister uitdrukkelijk ( RM 1864 p. 91. ) .
3.2 1867-1876: de Directeur van het Materieel der Artillerie
Korte tijd later, bij KB van 8 mei 1867 no. 66, vond de volgende wijziging in de structuur plaats: de twee Artilleriedirecties werden opgeheven en hun functie zoals hierboven omschreven opgedragen aan één Directeur van het Materieel, die te Utrecht zijn standplaats had. Bij KB van 22 april 1868 no. 49 en daarop volgend ministerieel besluit van 14 mei 1868 Bureau der Artillerie no. 91 A werd de instructie uit 1864 voor de Directeuren der Artilleriedirecties aangepast aan de nieuwe toestand. In de onderschikking van de Directeur, rechtstreeks aan de minister, kwam geen verandering ( RM 1868 p. 119. De Roo van Alderwerelt, p. 84 en 85, geeft als datum van het betreffende KB 16 augustus 1868 en verzwijgt het nummer. ) .
Vervolgens vond in 1876 de wijziging plaats, waarbij de Directeur voor het Materieel een gelijkwaardige titel kreeg als de vroegere Inspecteur, vanaf 1876 Inspecteur van het Personeel geheten.
4 1876-1878: de twee Inspecteurs
Mede onder invloed van de ervaringen met de mobilisatie van 1870 werden in de navolgende jaren zowel reorganisaties op lager echelon als in de topstructuur van het wapen geëffectueerd. Het ontstaan van de twee functies Inspecteur van het Personeel der Artillerie en Inspecteur van het Materieel der Artillerie, zoals hiervoor uiteengezet, was daarvan het resultaat.
5 De periode 1878-1940
5.1 1878-1908: Inspecteur en twee Commandanten
De in 1876 opgezette constructie was slechts een kort leven beschoren. Bij KB van 5 januari 1878 no. 22 werd alles weer op zijn kop gezet. De Inspecteur der Artillerie verscheen weer ten tonele als hoofd van het wapen, aan wie tegelijkertijd de functie van chef van de afdeling artillerie van het ministerie van Oorlog was opgedragen. Al per 1 mei 1880 werd, ingevolge KB van 10 maart 1880 no. 15, de koppeling van de functies Inspecteur der Artillerie en chef van de afdeling artillerie van het ministerie weer ongedaan gemaakt ( RM 1878 I p. 3, 1880 II p. 91. De Roo van Alderwerelt, p. 91-94. Het KB van 1880 stelde de organisatie van het departement van Oorlog vast, waarin de afdeling Artillerie de IVe afdeling werd, bestaande uit 3 bureaus, 1º Algemene Artilleriezaken, 2º Technische zaken en 3º Comptabiliteit. Het KB van 15 april 1880 no. 37, RM 1880 I p. 128, stelde vervolgens de nieuwe organisatie van de staf der artillerie vast. ) . In 1878 werden eveneens in leven geroepen de functies van Commandant der Bereden Artillerie en die van Commandant der Vesting Artillerie. Het besluit deelde aan de Commandant der Bereden Artillerie toe het toezicht op personeel en materieel bij de bereden artillerie, en aan de Commandant der Vesting Artillerie hetzelfde bij de vestingartillerie ( RM 1878 I p. 3. ) . Tenslotte werd in hetzelfde KB van 1878 bepaald, dat de Artillerie Stapel- en Constructiemagazijnen, de Inspectie der Draagbare Wapenen, de Pyrotechnische School, de Geschutgieterij en de Commissie van Proefneming rechtstreeks onder het beheer van het ministerie zouden ressorteren ( RM 1878 I p. 3. ) . Bij ministerieel besluit van 27 april 1878 no. 130 P werden voorlopige instructies vastgesteld voor de Inspecteurs der onderscheiden wapenen en dienstvakken bij de landmacht, alsook voor de Commandant der Vesting Artillerie. Een Inspecteur was jegens de minister verantwoordelijk voor de toestand van zijn wapen, en diende zich van die verantwoordelijkheid te kwijten door het jaarlijks indienen van een rapport over de toestand ervan, en verder door inspecties te houden, waarover hij rapport en eventuele aanbevelingen aan de minister diende te zenden ( RM 1878 I p. 831. ) . Bij KB van 16 april 1880 no. 16 werd onder meer voor de Inspecteur der Artillerie een nieuwe instructie vastgesteld; de wijziging in zijn positie per 1 mei 1880, hierboven uiteengezet, zal daaraan ten grondslag hebben gelegen. De Inspecteur bleef onder onmiddellijk bevel van de minister van Oorlog staan, en had onder zijn bevelen: de Commandanten der Bereden en der Vesting Artillerie, de Artillerie Schietschool, de Artillerie Instructiecompagnie, de Torpedocompagnie, en de Hoofdcursus voorzover niet vallend onder de Inspecteur van het Militair Onderwijs. Voorts stonden onder zijn toezicht: de Artillerie Stapel- en Constructiemagazijnen, de Pyrotechnische Werkplaatsen, de Inspectie der draagbare wapenen, de Geschutgieterij en de Commissie van Proefneming. Hij werd geacht inspecties te houden van het onder hem staande personeel en materieel, diende toe te zien op de naleving van geldende regels en voorschriften, en droeg zorg voor het materieel, inbegrepen het doen van voorstellen tot verbetering en vervanging. Hij had beslissingsbevoegdheid in een aantal omschreven zaken, en diende in andere zaken voorstellen aan de minister voor te leggen ( Algemeen Rijksarchief, Tweede Afdeling, Archief van het Kabinet des Konings resp. der Koningin, Den Haag 1949 en 1977, codenummers 2.02.03 en 2.02.04, inv. nr. 2376. Merkwaardigerwijs geven noch het RM, noch De Roo van Alderwerelt, deze instructie. ) . Bij KB van 1 april 1890 no. 26 werd de instructie van de Inspecteur vervangen door een nieuwe. Ontwikkelingen en reorganisaties in de lagere regionen van het wapen maakten aanpassing nodig. De belangrijkste wijzigingen betroffen de omschrijving van zijn bevels- en toezichtsbevoegdheid: vanaf 1890 waren aan het bevel van de Inspecteur onderworpen de Commandanten der Bereden en Vesting Artillerie, het Korps Torpedisten en de Artillerie Schietschool, en aan zijn toezicht de Artillerie-Inrichtingen. Voor het overige liep de instructie van 1890 goeddeels parallel aan die van 1880 ( RM 1890 p. 61. Kleine wijzigingen sindsdien zijn veronachtzaamd. ) . Ook voor de Commandant der Vesting Artillerie werd bij ministerieel besluit van 27 april 1878 no. 130 P een voorlopige instructie vastgesteld, waarbij deze functionaris onder onmiddellijk bevel van de minister van Oorlog kwam te staan. In de praktijk zal dat hebben betekend, dat hij ressorteerde onder de afdeling Artillerie van het Departement, aan het hoofd waarvan immers de Inspecteur stond. Aan te nemen valt, dat een en ander ook voor zijn bereden collega gold, maar van deze is geen gelijktijdige voorlopige instructie bekend ( RM 1878 I p. 831. Kleine wijzigingen in de voorlopige instructie van de Commandant der Bereden Artillerie werden ingevoerd bij ministerieel besluit van 5 juni 1879, IIe Afdeling, Generale Staf, no. 94 (RM 1879 I p. 20). ) .
Volgens deze instructie had de Commandant van de Vesting Artillerie in vredestijd onder zijn bevel de afdelingen vestingartillerie, de Artillerie-instructiecompagnie en de Torpedocompagnie en was verantwoordelijk voor de inzetbaarheid van dit deel van het wapen. Het materieel der vestingartillerie, zowel datgene bij de troepen als dat in de magazijnen, stond onder het bestuur van de Commandant der Vesting Artillerie. Zijn taken en bevoegdheden terzake van het personeel en het materieel onder zijn commandement werden gedetailleerd geregeld, terwijl hem de bevoegdheid tot het houden van inspecties werd toegekend. In oorlogsomstandigheden zou het bevel van de Commandant der Vesting Artillerie over de afdelingen vestingartillerie vervallen en overgaan op de respectieve stellingcommandanten. De Commandant der Vesting Artillerie kon in dat geval met een andere functie worden belast.
Ook de Commandant van de Vesting Artillerie kreeg bij het KB van 16 april 1880 no. 16 een nieuwe instructie. Hij werd daarbij geplaatst onder de onmiddellijke bevelen van de Inspecteur der Artillerie. Zijn competentie was dezelfde als in 1878, met dien verstande, dat de Artillerie Stapel- en Constructiemagazijnen niet meer onder zijn bestuur ressorteerden. Voor het overige liep de instructie vrijwel parallel aan die van 1878. Kleinere wijzigingen werden aangebracht bij de nieuwe instructie van 1890 ( Kabinet des Konings, inv.nr. 2376. KB van 1 april 1890 no. 26, RM 1890 p. 61. Kleine wijzigingen sindsdien zijn buiten beschouwing gelaten. ) . De Commandant der Bereden Artillerie kreeg pas bij het KB van 16 april 1880 no. 16 een instructie. Daarbij kwam hij onder onmiddellijk bevel te staan van de Inspecteur. In vredestijd had hij het bevel over de regimenten veld- en rijdende artillerie en het korps Pontonniers, en het bestuur over het artilleriematerieel bij het veldleger, zowel datgene bij de onder zijn bevel staande troepen als dat in de artilleriemagazijnen waarvoor hij jaarlijks oefeningsvoorstellen moest doen. In tijd van oorlog trad de Commandant der Bereden Artillerie bij het hoofdkwartier op als commandant der artillerie. Voor het overige liep zijn instructie goeddeels parallel aan die van zijn collega der vestingartillerie. Ook zijn instructie onderging in 1890 wijzigingen van ondergeschikte aard ( Kabinet des Konings, inv.nr. 2376. KB van 1 april 1890 no. 26, RM 1890 p. 61. Ondergeschikte wijzigingen tot 1907 zijn buiten beschouwing gelaten. ) . Bij KB van 7 november 1907 no. 21 kreeg de Commandant der Bereden Artillerie een geheel nieuwe instructie, die hem rechtstreeks onder bevel van de Commandant van het veldleger stelde. Verder behield hij goeddeels zijn bestaande taken en bevoegdheden ( Kabinet der Koningin, inv. nr. 5365. ) .
5.2 1908-1921: twee Inspecteurs
Deze organisatie bleef tot en met 1908 gehandhaafd, verscheidene voorstellen tot wijziging ten spijt. Na uitvoerige discussies over de mogelijkheden en wenselijkheid van verschillende veranderingen werden bij KB van 7 augustus 1908 no. 44 o.m. vastgesteld de instructies van de Inspecteur-Generaal der Artillerie, de Inspecteur der Bereden Artillerie en de Inspecteur der Vesting Artillerie. Daaruit kon worden afgeleid, dat de vroegere Inspecteur der Artillerie nu de titel kreeg van Inspecteur-Generaal der Artillerie, terwijl de Commandanten der Bereden en Vesting Artillerie hun titulatuur zagen veranderen in Inspecteur.
Een groot deel van de bevoegdheden van de vroegere Inspecteur der Artillerie ging daarbij over naar de nieuwe Inspecteurs Bereden en Vesting Artillerie. Zo had de Inspecteur-Generaal geen rechtstreeks bevel of bestuur meer over artillerie-eenheden of -organisaties, maar slechts de taak om mee te werken aan de ontwikkeling van het wapen, de bevoegdheid tot het houden van inspecties, en de bevoegdheid om met name aan de Inspecteurs der Bereden en Vesting Artillerie inlichtingen te vragen.
De Inspecteur der Vesting Artillerie kwam rechtstreeks onder de minister te staan en was jegens deze verantwoordelijk voor het onder hem ressorterende personeel en materieel, te weten het hem toegevoegde personeel, de regimenten vestingartillerie, het korps Pantserfort-artillerie, het korps Torpedisten, de Instructiecompagnie, de Artillerie-Schietschool, de commandanten in de artilleriecommandementen, de Commissie van Proefneming, en de magazijnmeesters der artilleriemagazijnen op enkele uitzonderingen na. De instructie bepaalde, dat in geval van mobilisatie het bevel over linies en stellingen zou overgaan op de desbetreffende commandanten en dat de Inspecteur der Vesting Artillerie de functies zou aanvaarden, die de minister hem zou opdragen.
De Inspecteur der Bereden Artillerie stond in vredestijd rechtstreeks onder de commandant van het veldleger, met dien verstande, dat voorzover zijn bemoeienissen niet het veldleger betroffen, hij rechtstreeks onder de minister van Oorlog stond. Onder zijn bevel stonden het hem toegevoegde personeel, de Instructiebatterij, het Korps Pontonniers, de Voorzitter van de Remontecommissie der Bereden Artillerie, en de magazijnmeesters van die artilleriemagazijnen, waar in hoofdzaak materieel voor het veldleger was opgeslagen. Hij was bevoegd tot inspectie, in opdracht van de commandant van het veldleger, van de bereden artillerie-eenheden van het veldleger, en hield toezicht op het beheer van het artilleriematerieel van het veldleger. Bij mobilisatie zou de Inspecteur der Bereden Artillerie treden in de functies die hem door de minister zouden worden opgedragen ( KB 7 augustus 1908 no. 44, RM 1908 p. 641. ) . In deze constellatie was het accent duidelijk gelegd bij de Inspecteurs der Bereden en Vesting Artillerie, en bleef er voor de Inspecteur-Generaal weinig substantieels meer over. Toen de zittende Inspecteur-Generaal in 1909 zijn pensionering verzocht en ingaande 1 november verkreeg, stelde de minister van Oorlog aan de Koningin voor te proberen, of men het nadien ook zonder een Inspecteur-Generaal zou kunnen stellen. Voor dit experiment gaf de Koningin toestemming, waarmee de functie van het toneel verdween ( Kabinet der Koningin, inv. nr. 5534, brief van de Minister van Oorlog van 17.8.1909 no. Kabinet Litt. P 80, beantwoord bij brief van de Directeur van het Kabinet der Koningin van 1.9.1909 no. 22. De Roo van Alderwerelt, p. 110-112. ) . Volgens De Roo van Alderwerelt ( De Roo van Alderwerelt, p. 111, 112. ) behoorden de beide Inspecteurs in geval van mobilisatie tot het Algemeen Hoofdkwartier (AHK). Voor de Inspecteur der Bereden Artillerie is dit aantoonbaar: gedurende de mobilisatiejaren 1914-1918 trad hij op als hoofd van een afdeling van het AHK, in de archiefvorming aangeduid eerst als afdeling Inspecteur der Bereden Artillerie, later als afdeling Bereden Artillerie ( Zie inv. nrs. 639-643. ) . Uit de archiefvorming van de Inspecteur der Vesting Artillerie laat zich een overeenkomstige toestand vooreerst niet aflezen ( Het archief van het Algemeen Hoofdkwartier 1914-1918 berust nog bij het ministerie van Defensie. De samenstelling daarvan is mij onbekend. ) .
5.3 1921-1940: Inspecteur (en Directeur)
De evaluatie van de Eerste Wereldoorlog veroorzaakte nieuwe discussies over reorganisatie van de artillerie, die in 1921 hun beslag kregen: bij KB van 27 oktober 1921 no. 45 werd bepaald, dat op 15 november van dat jaar de Inspecties der Bereden en der Vesting Artillerie samengevoegd zouden worden tot één Inspectie der Artillerie, met gelijktijdige instelling van de functie van Directeur van het Artilleriematerieel. Het KB stelde ook de instructies voor beide functies vast. Met deze reorganisatie werd min of meer de toestand uit de periode 1867-1876 hersteld ( Legerorders, wetten, besluiten, ministerieele beschikkingen, kennisgevingen en mededeelingen van belang voor de Nederlandsche Landmacht 1921 p. 518. Vanaf 1915 vormen de Legerorders de voortzetting van het Recueil Militair. De Roo van Alderwerelt, p. 113, 122-123. ) .
De nieuwe Inspecteur der Artillerie werd gesteld onder het rechtstreekse bevel van de Commandant van het veldleger, met dien verstande, dat voorzover zijn bemoeienissen niet het veldleger betroffen, hij onder direct bevel van de minister van Oorlog zou staan. De Inspecteur voerde het bevel over zijn eigen staf, de regimenten bereden en vestingartillerie, het korps Pantserfort-artillerie, het korps Pontonniers, het korps Torpedisten, de instructiebatterij en de instructiecompagnie, de commandant van het Artillerie Schietkamp, de Oefeningsafdeling, de Scholen voor verlofsofficieren [= reserve-officieren] der Vesting- en Bereden Artillerie en de voorzitter der Remontecommissie. Hij was verantwoordelijk voor de naleving van regels en voorschriften, voor de mobilisatievoorbereiding, de bevordering van de gevechtswaarde van het wapen, de opleiding van personeel, de ontwikkeling van het schietwezen, en nader omschreven personele zaken. Hij had de bevoegdheid tot inspectie van de onder zijn bevel staande artillerie-onderdelen. Bij mobilisatie zou de Inspecteur gaan optreden als commandant van de artillerie van het veldleger.
De Directeur van het Artilleriematerieel werd gesteld onder direct bevel van de minister van Oorlog, en had onder zijn bevel zijn eigen staf, de commandanten der artilleriecommandementen, de magazijnmeesters en conducteurs der artillerie uitgezonderd die bij het ministerie en bij de Artillerie-Inrichtingen, en de Commissie van Proefneming. Zijn taak was de instandhouding, aanvulling, aanschaffing en de afvoer van artilleriematerieel, en het toezicht op het beheer daarvan. Bij mobilisatie werd de Directeur gerekend te behoren tot het AHK.
Tot Inspecteur werd benoemd generaal-majoor J.C.C. Tonnet, voorheen Inspecteur der Bereden Artillerie. De voormalige Inspecteur der Vesting Artillerie C.F. Gey van Pitius werd benoemd tot Directeur van het Artilleriematerieel ( Kabinet der Koningin, inv. nr. 6689, KB van 5 november 1921 no. 53. De Roo van Alderwerelt, p. 113, 122. Blijkens Staatsalmanak voor het Koninkrijk der Nederlanden 1929, 1930, 's-Gravenhage 1928, 1929, is de functie in 1929 herdoopt tot Directeur voor het Materieel der Landmacht. ) .
De organisatie en taakstelling van de leiding van het wapen der artillerie bleef op deze voet gehandhaafd tot aan de Tweede Wereldoorlog.
Na mobilisatie, oorlog en capitulatie werd het Nederlandse leger, voorzover niet uitgeweken, geleidelijk opgeheven. Voor opgeheven onderdelen werden Afwikkelingsbureaus ingesteld, naderhand Regelingsbureaus geheten. Ook deze werden geleidelijk opgeheven, waarbij, voorzover de werkzaamheden nog niet waren beëindigd, het Afwikkelings- c.q. Regelingsbureau van de naast hogere eenheid deze overnam. Ook voor de Inspecteur der Artillerie werd zo'n Regelingsbureau ingesteld, waarin geleidelijk rest-taken, en daarmee archiefmateriaal, van bureaus van ondergeschikte eenheden terecht kwamen ( Inv.nr. 836, 1940/4444. ) .
Opvolgings- en subordinatieschema van in de inleiding vermelde functies en functionarissen
Embedded Image
Geschiedenis van het archiefbeheer
1 Inspecteur-generaal, grootmeester, commandant van het materieel, c.a. (1813-1844)
1.1 Archiefvorming
De archieven van de Inspecteur-Generaal (1814-1817), de Grootmeester resp. zijn Departement (1818-1840) en de Commandant van het Materieel (1841) zijn vanaf 11 juli 1815 in feite onder één en hetzelfde agendastelsel gevormd. Dit stelsel combineert eigenlijk twee registraturen: de registratuur van de archiefvormers in hun eigen competenties, èn de registratuur van de archiefvormers als adviesorgaan jegens het Departement van Oorlog.
Beide registraturen zijn te vinden in de agenda's. Daarin werden op de linkerbladzijden de ingekomen, op de rechter de uitgaande stukken geregistreerd, met resp. agendanummer, kenmerk van ingekomen stukken, afzender/geadresseerde, korte inhoud, en verwijzingen naar voorgaande en volgende correspondentie. Zowel aan de ingekomen als aan de uitgaande stukken werd een jaarlijks oplopende reeks agendanummers gegeven. Uitgaande stukken die antwoord gaven op ingekomen, werden ter rechterzijde in de agenda geregistreerd op dezelfde hoogte, als links de beantwoorde ingekomen stukken reeds stonden. Op de ingekomen stukken zelf werd datum van ontvangst en agendanummer van de registratie genoteerd, en, indien van toepassing, het nummer van de beantwoordende uitgaande brief. Op de minuten van uitgaande stukken werden aangetekend datum van redactie, agendanummer van registratie, plus de registratiekenmerken van de beantwoorde brief, indien van toepassing. Ingekomen en minuten van uitgaande stukken werden vervolgens in twee series, op jaar/agendanummer, opgelegd.
Naast agenda's werden indices bijgehouden, waarvan de hoofden grotendeels overeenkwamen met de correspondenten van de archiefvormers, maar waartussen ook bepaalde onderwerpshoofden zichtbaar zijn. Per indexhoofd geven de indices de dagtekening en eigen kenmerken, korte inhoud en agendanummer van registratie van de stukken. Ook de "adviescorrespondentie" (of een deel daarvan) werd in de indices opgenomen. Een aantal indices is bovendien voorzien van een concordantie van nummers van uitgaande brieven naar de nummers van daarbij beantwoorde ingekomen brieven. Op één na geven alle indices voorin een overzicht van de indexhoofden.
Tenslotte werden klappers op persoonsnaam bijgehouden, terwijl vermoedelijk in 1829 of 1830 over het tijdvak vanaf 1818 een onderwerpsklapper is aangelegd.
De "registratiemiddelen", ingekomen en uitgaande stukken vormen de hoofdzaak van de bovengenoemde archieven. Daarnaast bestonden (series) stukken, die vanwege hun bijzondere aard of inhoud afzonderlijk zijn opgelegd.
Op te merken valt, dat de archiefvorming volgens dit stelsel van de Commandant van het Materieel slechts één jaar, 1841, omvat, en dat de uit dat jaar overgebleven hoeveelheid ingekomen en uitgaande stukken slechts gering is. Uit de agenda van 1841 blijkt dan, dat het merendeel van de correspondentie van deze functionaris advies- en kennisnemingscorrespondentie met het Departement was. De reorganisaties van 1840/41, die hiervoor besproken zijn, en met name de inrichting van een afdeling artillerie bij het Departement, zullen daaraan ten grondslag liggen. Bovendien blijkt uit de agenda, dat er eigentijds het één en ander is vernietigd ( Inv.nr. 490. ) . Het is tenslotte aardig om te zien, dat agenda en index van de afdeling artillerie van het Departement uit 1844, die bij de archieven werden aangetroffen, goeddeels dezelfde systematiek volgen als vanaf 1815 hierboven is beschreven ( Inv.nrs. 491, 492. ) . De archiefvorming door de Inspecteur-Generaal voorafgaand aan 11 juli 1815 is aanzienlijk minder doorzichtig. Enkele uitzonderingen daargelaten, zijn geen ingekomen en uitgaande brieven meer aanwezig, wel enkele brievenboeken, maar in hoofdzaak registratiemiddelen, te weten agenda's en indices. Het blijkt, dat er parallel aan elkaar meerdere agenda's, naar "soorten" correspondentie, werden gehouden, en dat er vaste verbindingen te leggen zijn tussen agenda's en de eveneens bijgehouden indices. Steekproeven wezen uit, dat de in de agenda's geregistreerde ingekomen en uitgaande stukken te vinden zijn in het verbaalarchief van het Departement van Oorlog ( Ministerie van Oorlog 1813-1913. Zie noot 19. ) . Men krijgt zo de indruk, dat de Inspecteur-Generaal tot en met 10 juli 1815 eigenlijk functioneerde als een afdeling van het Departement, en wel op tweeërlei wijze: enerzijds behandelde de Inspecteur-Generaal de correspondentie ingekomen bij het Departement, die aldaar onder de agendarubriek "Artillerie" werd geregistreerd en aan de Inspecteur-Generaal doorgeleid, anderzijds is ook zijn "eigen" correspondentie, blijkens die steekproeven, in het Departementsarchief terug te vinden. Aan deze werkwijze kwam per 11 juli 1815 een abrupt einde: de "adviescorrespondentie" van/ aan het Departement en de "eigen" correspondentie werden toen gescheiden volgens de bovenstaande lijnen. Vermoed zou kunnen worden, dat de Inspecteur-Generaal tot die datum bureau hield op het Departement en beschouwd werd, althans functioneerde, als een afdeling van het Departement, maar dat hij per 11 juli eigen kantoorruimte heeft betrokken. In ieder ander geval is er sprake van organisatorische ingrepen, waarover ons tot dusverre niets bekend is geworden.
Bij resp. in de hier besproken archieven werden aangetroffen:
  • het archief van de commissie tot onderzoek van de wenselijkheid van oprichting van een gieterij van ijzeren geschut ( Inv.nr. 487. );
  • gedeponeerd archiefmateriaal van het Departement van Oorlog ( Inv.nrs. 491, 492, 494. );
  • gedeponeerd archiefmateriaal afkomstig van prins Frederik als bevelhebber van de Eerste Koninklijke Nederlandsche Mobiele Armée tijdens de veldtocht in België en Frankrijk zomer 1815 ( Inv.nrs. 363 en 498. Op de binnenzijde van de band van nr. 363 staat een potloodaantekening van "Van Dam v. I." (denkelijk: W.E. van Dam van Isselt, militair historicus met name betreffende de artillerie), dat de stukken betrekking hebben op het "artilleriecommando" van de prins tijdens de veldtocht. Vergelijking van de plaatsbepalingen in het stuk met het verloop van de veldtocht zoals geschetst in F. de Bas, Prins Frederik der Nederlanden en zijn tijd, deel III/2, Schiedam 1904, bevestigt de stelling over de herkomst. De Bas geeft verder op p. 1317 de hoedanigheid van de prins: bevelhebber van de Eerste Koninklijke Nederlandsche Mobiele Armée. );
  • een agenda van ingekomen en uitgaande correspondentie betreffende artilleriezaken over het tijdvak december 1813 - februari 1814, waarvan het juiste verband met deze of andere archieven niet kon worden vastgesteld ( Inv.nr. 495. ).
1.2 Overdracht en inventarisatie
Dit complex archieven maakte deel uit van een veel groter conglomeraat, dat bekend staat als de Collectie Van Thielen. Deze collectie behelsde in minderheid archief van het ministerie van Oorlog zelf, in meerderheid archieven van onder het ministerie ressorterende organen.
Op het ARA werd de gehele collectie globaal geïnventariseerd door M.D. Lammerts, wiens inventaris in 1948 verscheen ( M.D. Lammerts, Inventaris van de collecties van het Ministerie van Oorlog 1795-1844, Den Haag 1948 (gestencild), codenummer 2.13.13, voorwoord van D.P.M. Graswinckel. ) . De archieven van Inspecteur-Generaal, Grootmeester en Commandant van het Materieel, plus de aanhang, werden daarbij beschouwd als archief van de Grootmeester. Hoewel de inventaris van Lammerts een grote verbetering was ten opzichte van de ontsluitingstoestand bij overbrenging, bleef de ontsluitende waarde ervan beperkt was: van het bestand "Grootmeester" over het tijdvak van 1815 tot 1840 waren de ingekomen stukken, 247 portefeuilles, en de uitgaande stukken, 96, ieder beschreven in één regeltje ( Lammerts, Grootmeester, inv.nrs. 1-247 en 266-361. ) . Verbindingen van de stukken naar de registratiemiddelen werden niet aangegeven, en de gecompliceerde archiefvorming van de Inspecteur-Generaal van voor 11 juli 1815 werd verzwegen. De omvang van het bestand was sinds 1948 50,75 m', verdeeld over 492 inventarisnummers.
2 De overige archieven
2.1 Vorming, schoning en eerste overdrachten
Ook de andere archieven die in deze inventaris figureren, zijn gevormd onder een agendastelsel, d.w.z. dat ingekomen en uitgaande stukken werden opgelegd op het agenderingsnummer. In de agenda's treffen we namelijk verwijzingen aan van het ene naar het andere stuk. Dat hulpmiddel, én de in sommige bestanden aangetroffen indices en klappers, verzorgden eigentijds de toegankelijkheid van de archiefstukken. Daarbij werden verschillende reeksen stukken èn bijbehorende agenda's onderscheiden, deels naar classificatie, deels naar onderwerp van de ingekomen en uitgaande stukken. Zo vinden we reeksen "Algemeen", "Geheim", "Persoonlijk", "Zeer Geheim", "Vertrouwelijk", "Vertrouwelijk Geheim", "Persoonlijk-Vertrouwelijk", "Geheim-Persoonlijk", "Materieel", "Mobilisatie", "Defensie", "Raad van Defensie", "Officieren", "A" (= personele aangelegenheden), "Verzoeken". Daarbij deden zich verschillende complicaties voor. Zo kwam het voor dat het opschrift op een agenda, b.v. "Geheim", niet correspondeert met het registratiekenmerk dat op de stukken werd aangebracht, bestaande uit een nummer en een lettersignatuur, bv. "V" van Vertrouwelijk. Ook kwam het voor, dat de titulatuur in de reeks agenda's verandert, terwijl het registratiekenmerk op de stukken hetzelfde blijft.
De zo gevormde reeksen agenda's en bijbehorende stukken werden door de archiefvormers aangeduid als hun "algemeen archief", "geheim archief", "defensie-archief" e.d. Uit het bewaard gebleven materiaal blijkt verder, dat reeds onder het beheer van de archiefvormer c.q. een taakvolger, aanzienlijke hoeveelheden archiefmateriaal zijn "opgeruimd", d.w.z. vernietigd. Zo is in 1925 het "algemeen en verzoekenarchief 1901-1913" en in 1931 het "vertrouwelijk archief 1873-1921", en het "algemeen en verzoekenarchief 1914-1921" van de Inspecteur der Vesting Artillerie vernietigd, na instemming van de Algemene Rijksarchivaris. Andere archiefgedeelten, waarvan de toenmalige Inspecteur der Artillerie eveneens meende dat zij konden worden "opgeruimd", bleven vooralsnog behouden. Hoewel de minister bepaalde, dat deze te bewaren archiefdelen bij de Inspecteur der Artillerie zouden blijven berusten, werden zij in 1932, ingevolge KB van 4 maart 1932 no. 31, overgedragen aan het Algemeen Rijksarchief. Enkele jaren later blijkt, dat de Inspecteur zijn eigen archief over het tijdvak 1922-1924 wilde "opruimen", maar daartegen maakte de Algemene Rijksarchivaris bezwaar. Hij moest wel erkennen, dat voor onderbrenging in het Algemeen Rijksarchief de plaats ontbrak ( Inv. nr. 720 (1925/4364), 803 (1931/3923), 805 (1931/6509), 821 (1935/2331). VROA, tweede serie no. V (1932), 's-Gravenhage 1933, p. 22. ) . Onder de titel Het archief van de inspectie der vestingartillerie werden bestanddelen van de archieven van enkele Artilleriedirecties (looptijd 1838-1865), de Directeur van het Materieel (1867-1876), de Inspecteur van het Materieel (1877-1878) en de Inspecteur(-Generaal) der Artillerie (1880-1900) beschreven. Uit de inventaris blijkt niet, dat er archiefstukken van de Inspecteur der Vesting Artillerie tussen zaten. In de toelichting bij de inventaris werd vermeld, dat tevoren met machtiging van de minister van Oorlog de meeste stukken, welke het personeel der artillerie betroffen, waren vernietigd ( VROA 1920 deel I p. 563. Op een aantal agenda's in het huidige bestand komt nog het etiket voor met het inventarisnummer van deze toegang. ) .
De inventaris geeft verder bij het archiefmateriaal van de Inspecteur(-Generaal) der Artillerie (1878-1909) onder de nrs. 100-146 een hoeveelheid "dossiers", die sindsdien als zodanig verdwenen zijn. Vermoed kan worden, dat het hier onderwerpsgewijze bundels stukken betreft, die losgeraakt of losgemaakt zijn uit de oorspronkelijke archieforde volgens het agendastelsel.
2.2 Terugkeer naar Defensie en herbewerking
Bij proces-verbaal van 1 augustus 1948 is archiefmateriaal, dat reeds op het ARA berustte, geretourneerd aan het Archief van de Koninklijke Landmacht (voortaan: Archief KL) te 's-Gravenhage. Het materiaal werd omschreven als "archieven van de Inspecteur der Artillerie, de Directeur van de Rijschool, en bestanddelen van het archief KMA". Het proces-verbaal bepaalt uitdrukkelijk, dat de toenmalige orde van het materiaal gehandhaafd diende te blijven ( Algemeen Rijksarchief, Archief van de Tweede Afdeling 1937-1982, Den Haag 1984, codenummer 2.14.04, inv.nr. 35, proces-verbaal nr. B 397 dd. 1 augustus 1948, opgelegd als D 231. ) .
Verondersteld mag worden, dat de bedoeling van deze retourzending was, het archiefmateriaal "Chefs der Artillerie" te completeren met nog niet overgedragen bestanden, het geheel te schonen en te ontsluiten, en als één geheel definitief over te dragen. Dat is althans wat er is gebeurd. Na afloop bleek het bestand, onder de naam "Inspectie der Artillerie", tevens te bevatten (een deel van) het archief van de afdeling (Inspecteur der) Bereden Artillerie van het Algemeen Hoofdkwartier (1914-1918), alsook verscheidene commissie-archieven en de archieven van de School voor Reserve-officieren der Bereden Artillerie, van de School voor Reserve-officieren der Vesting (later: Onbereden) Artillerie, en van de Rijschool der Bereden Artillerie. Op welk tijdstip deze archieven aan het bestand zijn toegevoegd, is niet duidelijk.
De bewerking bestond ruwweg uit drie behandelingen: schoning, herordening en ontsluiting.
Welke criteria bij de schoning zijn toegepast is onbekend. Duidelijk is wel, dat slechts een fractie van het oorspronkelijke materiaal bewaard is gebleven. In het merendeel der agenda's werd aangetekend, welke stukken bij de selectie niet werden aangetroffen, welke voor vernietiging werden geselecteerd, en welke voor bewaring in aanmerking werden gebracht. In enkele agenda's werden eveneens aantekeningen geplaatst over de feitelijke vernietiging, waaruit blijkt dat reeds in 1935 en 1940 materiaal is vernietigd ( Inv.nrs. 660 e.v. Verondersteld wordt, dat deze notities betrekking hebben op archiefdelen, die toen nog niet waren overgedragen. ) . Een los in een agenda aangetroffen notitie meldt voorts, dat "het geheim archief" van de Inspecteur der Vesting Artillerie werd vernietigd krachtens machtiging van het ministerie van Defensie van 10 december 1951 IIe Afd. B no. 17. Aangezien een gedeelte van dit materiaal toch werd aangetroffen, mag worden verondersteld, dat hierbij slechts het voor vernietiging geselecteerde materiaal was betrokken ( Inv.nr. 591 agenda 14 april 1920 - 23 mei 1921. ) .
Bij de herordening werd de door de oorspronkelijke archiefvormers gehanteerde indeling van hun archief in een "persoonlijk", "algemeen", "geheim" enz. "archief" gehandhaafd. De bewerkers vergrootten de verwarring door in enkele gevallen overeenkomende categorieën van de ene archiefvormer met die van een andere te verenigen. Zo ontstonden blokken agenda's en bijbehorende stukken, die naar de aard van hun classificatie of onderwerp werden benoemd met een lettercodering. Deze codering was voor agenda's en andere toegangen enkelvoudig, voor de bijbehorende stukken dubbel. De codering werd gevolgd door een, binnen iedere reeks oplopend, volgnummer.
Zo ontstonden de reeksen
agenda's stukken "archief"
Mat 1-25 en MatMat 1-5 voor Materieel
Mob 1, 2 en MobMob 1 voor Mobilisatie
D 1, 2 en DD 1-11 voor Defensie
A 1-45 - - voor Algemeen
A 1-49 en AA 1-43 voor Algemeen
AG 1-29 en AGAG 1-10 voor Algemeen en Geheim
AG 1-42 en AAGG 1-44 voor Algemeen en Geheim
Vz 1 - - voor Verzoeken
ZG 1 en ZGZG 1 voor Zeer Geheim
G 1, 2 - - voor Geheim
G 1-4 en GG 1-15 voor Geheim
P 1-6 en PP 1-10 voor Persoonlijk
PV 1 en PVPV 1, 2 voor Persoonlijk [en/of] Vertrouwelijk
V 1 - - voor Vertrouwelijk
C 1 en CC 1-10 voor Commissiën
- - II 1 voor Inlichtingendienst
OV 1 - - voor Ontslag en Vrijstelling
RB 1-4 - - voor Afwikkelingsburelen
Tenslotte werden aan deze onderdelen benamingen meegegeven als "Inspectie der Artillerie, Materieel Archief van" resp. "Mobilisatie Archief van" resp. "Algemeen Archief van [gevolgd door de naam van de werkelijke of vermeende archiefvormer]". Het hele bestand moest benaderd worden met "inventarisnummers" als "D 1", "MatMat 2", "AG 3", "AAGG 4" enz.
Behalve op dit "macroniveau" vond ook herordening plaats op "microniveau". Oorspronkelijk afzonderlijke agendanummers betreffende één zaak of onderwerp werden bijeengevoegd tot bundels, doorgaans qua looptijd beperkt tot één kalender- (= agenda-)jaar, in enkele gevallen echter met een langere looptijd. Zo ontstonden omslagen, die doorgaans als kenmerk meekregen jaar en het laagste in dat omslag voorkomende agendanummer. In de agenda's werd veelal aangetekend welke hogere agendanummers naar dit lagere omslagnummer werden overgeheveld. De omslagen werden voorzien van het "inventarisnummer" waartoe zij behoorden (derhalve codes als "DD 12", "AGAG 14" enz.), hun jaar en omslagnummer, in afkorting de naam van de vormer van het archief waartoe de stukken behoorden (of geacht werden te behoren), en een korte inhoudsomschrijving, doorgaans gebaseerd op de inhoudsomschrijvingen in de agenda's.
Het gehele bestand werd ontsloten door "inventarissen" en "bijlagen. De "inventarissen" volgden de "macro-herordening" per koppel van enkelvoudige (voor agenda's) en meervoudige (voor stukken) codering, waarbij per "inventarisnummer" werd aangegeven de looptijd van de agenda's dan wel ja(a)r(en) plus eerste en laatste omslagnummer van de stukken. In sommige gevallen werd de looptijd van één agenda gegeven in twee dateringen (jaar-maand-dag tot jaar-maand-dag), in andere gevallen in meerdere dateringen, per hele jaren. Aangezien sommige agenda's een individueel "inventarisnummer" hadden, maar andere met vier of vijf in één doos onder één "inventarisnummer" waren weggeborgen, leidde de inconsequente weergave van looptijden tot misverstand over het aantal delen, dat onder één inventarisnummer mocht worden verwacht.
De "bijlagen" gaven inhoudsspecificaties van de bij de "micro-herordening" gevormde omslagen, waarbij kolomsgewijs werden weergegeven "inventarisnummer", "agendanummer" (waarmee werd bedoeld omslagnummer) in oplopende reeks en eventueel voorzien van aan de oorspronkelijke registratuur ontleende signaturen, jaar, korte inhoud en "kenmerk" (waarmee werd bedoeld materiële omschrijving als "stuk", "bundel" of "dossier").
"Inventarissen" en "bijlagen" werden getypt op buitenmodel losse bladen halfkarton, die in twee klembanden werden verenigd. Enigerlei toelichting ontbrak; slechts een weinig helder schema over naast elkaar, hiërarchisch ondergeschikte resp. elkaar opvolgende archiefvormende organen werd meegeleverd.
Het materiaal werd, na overdracht van het CAD, ondergebracht bij het hulpdepot van de Rijksarchiefdienst te Schaarsbergen. Na het gereedkomen van het nieuwe gebouw van het Algemeen Rijksarchief en de verhuizing van "Schaarsbergen" naar Den Haag, 1980, werden de twee onderdelen als elkaars complementen herkend en herenigd en onder één, vanaf 500 oplopende nummering gebracht, met het oog op een toekomstige aansluiting aan het bestand "Grootmeester". De bij het bestand behorende toegang was door zijn formaat dermate onhandig en inhoudelijk zo raadselachtig, dat deze niet in de studiezaal beschikbaar werd gesteld. Derhalve heette het bestand "niet ontsloten". Het omvatte 41,5 m'.
De verwerving van het archief
Het archiefblok bevat archiefstukken onder verschillende rechtstitels verworven.
De collectie Van Thielen werd in 1905 door het ministerie overgedragen aan het toenmalige Algemeen Rijksarchief (ARA). Zij ontleende haar naam aan de ambtenaar, die de bij overdracht meegeleverde "lijsten" had vervaardigd ( Deze lijsten zijn bewaard gebleven en bevinden zich thans in het bestand vervallen toegangen van de Tweede Afdeling van het Algemeen Rijksarchief, onder codenummer 2.13.04. De "toegang" op het archief van de Grootmeester stelt niet meer voor dan de mededeling, dat dat archief in de overdracht was betrokken, en dat het zich onmiddellijk voorafgaand aan de overdracht bevond bij het Krijgsgechiedkundig Archief van de Generale Staf. Voor de overdracht zie Algemeen Rijksarchief, Tweede Afdeling, Archief van het Algemeen Rijksarchief 1800-1940, (codenummer 2.14.03), inv.nrs. 130 en 132, correspondentie van de Algemene Rijksarchivaris met het Ministerie van Oorlog, ingekomen brieven agendanrs. 99, 140, uitgaande brieven agendanrs. 28, 101, 132. In de Verslagen omtrent 's Rijks Oude Archieven (VROA) XXVIII, 1905, Den Haag 1906, wordt de aanwinst niet vermeld. ) .
Uit de stukken blijkt verder, dat in 1931 delen van de hierna beschreven archieven reeds bij het Algemeen Rijksarchief berustten, daar terechtgekomen via het Krijgsgeschiedkundig Archief van de Generale Staf. Dat zal betrekking hebben op het materiaal, dat op 10 augustus 1920 aan het toenmalige Algemeen Rijksarchief werd overgedragen en waarvan in het jaarverslag over 1920 een inventaris verscheen.
Het hoofdbestanddeel van het materiaal werd in 1974 door het Centraal Archieven Depot (CAD) van het ministerie van Defensie, de taakvolger van het Archief van de Koninklijke Landmacht, definitief overgedragen aan het Algemeen Rijksarchief, in de toestand die de voorgaande bewerkers hadden geschapen. Een klein deel was al eerder, in 1956, in beheer van het Algemeen Rijksarchief gekomen, als onderdeel van een groter complex van archieven van de Landmacht ( Tweede Afdeling, inv.nr. 91, 1974 no. D 9.19. VROA tweede serie XXVIII (1956) p. 28, en ongenummerd proces-verbaal van overdracht van november 1956. De feitelijke overbrenging in 1956 vond plaats op 13 of 16 november. ) .
Bij verklaring van overdracht van 24 maart 1986 droeg het CAD over 0,75 m' archiefmateriaal van onderscheiden artillerie-eenheden, de Artillerie-Schietschool, één artillerie-commissie en de zgn. collectie-Hartmans.

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud
Over de volledigheid van het bestand "Chefs der Artillerie" kan samenvattend het volgende worden gesteld:
  • De archieven van de Inspecteur-Generaal (1814-1817) en de Grootmeester zijn zeer goed overgeleverd.
  • Het archief van de Commandant van het Materieel bestrijkt slechts het jaar 1841, terwijl de functie, althans in theorie, heeft bestaan tot in 1843. Van het archiefmateriaal uit de jaren 1842 en 1843 is op dit moment niets bekend.
  • De archieven van de Commandant van het Personeel 1841-1852 en dat van de Inspecteur der Artillerie 1852-1876 zijn in hun geheel "zoek".
  • Van de archieven van de zes Artilleriedirecties zijn slechts fragmenten van de eerste, tweede en vierde directie overgebleven. Van het overige ontbreekt vooralsnog ieder spoor ( Er wordt op gewezen, dat de Artilleriedirecties van zes in 1815 tot twee in 1843 werden teruggebracht. Daardoor zal het ressort van de eerste directie in 1815 een geheel ander zijn dan dat van de eerste directie in 1843. Vanwege de geringe hoeveelheid overgebleven materiaal is afgezien van een indeling van de onderscheiden directies naar periode. ).
  • Het archief van de Inspecteur der Artillerie (1878-1908) is in zijn eerste jaren lacuneus. Naarmate de tijd voortschrijdt, wordt het archief vollediger. Uiteraard heeft reguliere vernietiging zijn sporen nagelaten.
  • Voor de archieven van de Commandanten der Bereden en Vesting Artillerie geldt m.m. hetzelfde.
  • De archieven zijn in hun 20e-eeuwse componenten redelijk volledig, reguliere vernietiging daargelaten. Omtrent de volledigheid van het archiefmateriaal van de Regelings-/Afwikkelingsbureaus bestaat op dit moment geen gefundeerde opinie.
Selectie en vernietiging
Uit het archief zijn bij deze bewerking slechts vernietigd dubbelen van kaarten waarvan hiervoor sprake was, alsook los aangetroffen exemplaren van enkele rapporten, die reeds in het archief aanwezig bleken. Criteria voor verdere schoning kunnen vermoedelijk ook pas worden bepaald wanneer duidelijk is, welke archieven van het ministerie van Oorlog/Defensie en zijn onderhorigheden wel en niet zijn bewaard.
Aanvullingen Het archief van de Directeur van het Artilleriematerieel berust nog bij het CAD, in het bestand "Directeur Materieel Koninklijke Landmacht 1915-1969" ( CAD, depotoverzicht 1984, volgnummer 208, administratief nummer 113. ) . Daarin kunnen ook restanten van één of meer van de hier beschreven archieven verscholen liggen.
In de praktijk komt af en toe uit een Defensie-hoek of -gat ineens wat archiefmateriaal tevoorschijn, dat aan bestanden in beheer bij de Rijksarchiefdienst kan worden toegevoegd. De voortgang van de overbrenging door het ministerie van Defensie van archieven, waarvan de overbrengingstermijn is verstreken, geeft eveneens reden voor de gedachte, dat deze inventaris niet de definitieve zal zijn.
Verantwoording van de bewerking Bij verklaring van overdracht van 24 maart 1986 droeg het CAD over 0,75 m' archiefmateriaal van onderscheiden artillerie-eenheden, de Artillerie-Schietschool, één artillerie-commissie en de zgn. collectie-Hartmans. In het conglomeraat "Landmachtarchieven tot 1940" berustend bij het Algemeen Rijksarchief ( Algemeen Rijksarchief, Tweede Afdeling, Archieven van de Koninklijke Landmacht, c. 1850 - c. 1940 (LM-nummers), 's-Gravenhage, 1983, codenummer 2.13.45. ) bevond zich reeds een ouder deel van het archief van de Artillerie-Schietschool, zodat werd besloten deze twee delen bijeen te brengen. Ook de archieven van artillerie-commissies, die door voorganger(s) van het CAD aan het bestand "Inspectie der Artillerie" waren toegevoegd, werden in het bestand "artillerie-eenheden" ondergebracht. Hetzelfde gebeurde met de archieven van de hiervoor genoemde artillerie-scholen. Ook een fragment van het archief van een artilleriemagazijn, dat werd aangetroffen in het bestand "Landmachtarchieven voor 1940" tussen stukken afkomstig van de Directeur der Centrale Magazijnen van Militaire Kleding en Uitrusting, werd bijgeplaatst. Op die manier werd 2,5 m' materiaal toegevoegd aan de 0,75 die in 1986 was overgedragen ( Zie Algemeen Rijksarchief, Tweede Afdeling, "Plaatsingslijst van archieven van Artillerie-eenheden, -commissies en -magazijn van de Koninklijke Landmacht, alsmede van de collectie-Hartmans, 1851-1940", door drs. H.H. Jongbloed en P. Kloosterboer, Den Haag 1988, codenummer 2.13.60. ) .
Deze exercitie vestigde weer eens de aandacht op het bestand Inspecteur der Artillerie. Daaraan viel onmiddellijk op, dat het met zijn eigenaardige "inventarisnummers" niet echt handig ontsloten was. Dat gold temeer, omdat het bestand "Inspecteur der Infanterie", dat door het Archief KL of opvolgers op overeenkomstige wijze was toegetakeld, er pal naast stond. Daardoor stond krap 100 m' archief bijeen, dat wemelde van (bij wijze van spreken) "AGAG" en "WW", en waarin eigenlijk niemand goed de weg wist. Zo ontstond het voornemen, het bestand "Inspectie der Artillerie", met gebruikmaking van de reeds bestaande toegangen, beter te ontsluiten.
De eerste verkenning in het bestand leverde tal van interessante conclusies op. Behalve de opzettelijke bijna-vermenging, naar classificatie of onderwerp, van bestanddelen van verschillende archiefvormers bleek, dat het onderscheid tussen twee gelijknamige, maar in de tijd duidelijk gescheiden functionarissen "Inspecteur der Artillerie" niet was gemaakt ( Inspecteur der Artillerie 1878-1908 en Inspecteur der Artillerie 1921-1940. ) ; dat archiefvormers in enkele gevallen niet juist waren gesignaleerd ( Zie b.v. inv.nrs. 516-523. ) ; dat in meerdere gevallen van twee overduidelijk separate reeksen agenda's en bijbehorende klappers één reeks was gemaakt ( Zie inv.nrs. 531-576, 904, 905; inv.nrs. 646, 647. ) ; dat stukken van de ene archiefvormer aan de andere waren toegeschreven ( Zie inv.nr. 903. ) ; dat (reeksen) stukken en (reeksen) agenda's foutief met elkaar in verbinding waren gebracht ( Zie inv.nrs. 590, 591, 595-599. ) ; dat agenda's en stukken van een signatuur waren voorzien, die niet klopte met de oorspronkelijke registratuur ( Inv.nrs. 651-659. ) ; dat ingekomen stukken afkomstig van de Inlichtingendienst en eigentijds normaal geregistreerd, door het Archief KL als een afzonderlijk "archief" van een nimmer bestaand hebbende "dienst" waren opgevat ( Zie inv.nrs. 636, 643. ) ; dat indices waren beschreven als agenda's ( Inv.nrs. 502, 503. ) ; dat in de reeks "RB" behalve agenda's van regelings- en afwikkelingsbureaus ook agenda's van reguliere artillerie-eenheden, daterend van vòòr de capitulatie, waren ondergebracht ( Deze werden alsnog overgebracht naar de aangehaalde toegang op archieven van artillerie-eenheden, zie noot 66. ) ; dat ongeagendeerde stukken bij het archief waren gevoegd, met een "beschrijving" op het etiket van de doos, maar niet in de inventaris ( Zie inv.nr. 909. ) , en dat op dezelfde wijze een collectie-Fabius was verdonkeremaand ( Zie inv.nrs. 860, 861, 909 en 910. ) .
Besloten werd tot een herziening van de ontsluiting op basis van de volgende uitgangspunten:
  • herordening volgens archiefvormers;
  • vervanging van de "AGAG-" en "WW-"nummers door ordentelijke inventarisnummers;
  • controle van de verbindingen tussen stukken en registratiemiddelen en herstel van daarbij blijkende fouten;
  • integrale controle op volledigheid aan de hand van de "bijlagen" bij de toegang van het Archief KL ( Voor niet meer aangetroffen bescheiden, die door de vorige bewerker nog wel werden opgevoerd, zie de bijlage. );
  • beschikbaar maken van die "bijlagen" voor raadpleging;
  • toevoegen van een inleiding en gebruiksaanwijzing;
  • handhaving van de geldende doos/deelnummering.
Door een betere doosvulling kon 41/2 m' ruimtewinst worden bereikt.
Vervolgens werd besloten om de archieven van Chefs der Artillerie in de collectie Van Thielen toe te voegen en zo één bestand "Chefs der Artillerie" te vormen. Op basis van enige verkenning bleek, dat ook dit materiaal met betrekkelijk eenvoudige middelen tot een betere ontsluiting kon worden gebracht. Uitgangspunten voor deze bewerking werden:
  • herordening volgens archiefvormers;
  • herstel van verloren verbindingen tussen stukken en registratiemiddelen;
  • ontsluiting van grote (in de inventaris in één regel weergegeven) reeksen op het niveau van portefeuille of deel;
  • toevoegen van inleiding en gebruiksaanwijzing;
  • handhaving van de bestaande portefeuille/deelnummering.
Uit de oorspronkelijke twee bestanden is een veel groter aantal archieven tevoorschijn gekomen. Deze zijn in principe gerangschikt naar volgorde van optreden op het historische toneel. Op deze regel, en op de inrichting naar archiefvormers, zijn enkele uitzonderingen gemaakt.
Het archief van de Grootmeester volgt direct op dat van de Inspecteur-Generaal, omdat beide archieven, gegeven de institutionele geschiedenis, naadloos in elkaar overgaan. De naadloze opvolging der archiefvormers, en de volstrekt identieke archiefvorming, hebben ertoe geleid, dat meerdere series bijzondere stukken niet meer goed naar archiefvormer kunnen worden gescheiden. In dergelijke gevallen zijn de stukken toegerekend aan het archief van de Grootmeester, en zijn verwijzende NB's geplaatst bij de Inspecteur-Generaal.
De archieven van de Commandanten, later Inspecteurs der Bereden resp. Vesting Artillerie zijn niet gescheiden op het jaar 1908, omdat de archiefvorming, zowel in de agenda's als in de stukken, geen breuk vertoont.
Het archief van de Inspecteur-Generaal 1908-1909 is niet afgescheiden van dat van zijn voorganger, de Inspecteur 1878-1908, in verband met de korte levensduur van deze functie en het feit, dat van het archief slechts een minieme hoeveelheid is overgebleven.
Het archief van de Commissie tot onderzoek van de wenselijkheid van oprichting van een gieterij van ijzeren geschut (1841) is niet overgeheveld naar het bestand "Artillerie-eenheden", waar alle overgedragen archieven van andere artillerie-commissies zijn geplaatst ( Zie noot 66. ) . Het archief van deze commissie kwam pas laat tevoorschijn, toen de toegang bij het bestand "Artillerie-eenheden" reeds geruime tijd was afgesloten. De wenselijkheid van consequente plaatsing woog niet op tegen de met de aanpassing van dat bestand en de bijbehorende toegang gemoeide tijd. De archiefstukken van artillerie-eenheden daterend van vòòr de capitulatie, die als gevolg van de werkzaamheid der Afwikkelings- resp. Regelingsbureaus in het bestand "Inspecteur der Artillerie" zijn terechtgekomen, zijn overgebracht naar het bestand "Artillerie-eenheden", toen dat nog in bewerking was ( Idem. ) . In deze inventaris zijn alleen opgenomen de stukken afkomstig van het Afwikkelings-/Regelingsbureau van de Inspecteur der Artillerie, en de daarin gedeponeerde stukken van lagere Afwikkelings-/Regelingsbureaus. In enkele gevallen is de agenda van de oorspronkelijke artillerie-eenheid voortgezet door het Afwikkelings-/Regelingsbureaus. Deze stukken zijn, krachtens hun laatste functie, eveneens hier opgenomen.
De stukken afkomstig van prins Frederik als bevelhebber van de Eerste Koninklijke Nederlandsche Mobiele Armée, alsook de stukken behorend tot het archief van het Departement van Oorlog, zijn vooralsnog in dit bestand gelaten. Overbrenging naar een volgens het bestemmingsbeginsel juiste(re) plaats zou de revisie van de bestanden en toegangen van bestemming met zich brengen, hetgeen in verhouding tot het beoogde doel teveel tijd zou kosten.
Het archief van de afdeling (Inspecteur der) Bereden Artillerie van het Algemeen Hoofdkwartier 1914-1918 is van het bestand "Chefs der Artillerie" losgemaakt om het te zijner tijd toe te voegen aan het archief van het Algemeen Hoofdkwartier. Dat berust nog bij het CAD, maar staat op de nominatie voor overdracht.
De "collectie-Fabius" kan worden beschouwd als een "bureau-archief". G. Fabius was artillerie-officier en in de jaren '30 werkzaam in het bureau van de Inspecteur der Artillerie.
Van een aantal stukken kon het juiste verband met één van de hier beschreven archieven niet worden vastgesteld. Het betreft:
  • een register van correspondentie betreffende artillerie-aangelegenheden uit het tijdvak december 1813 - februari 1814 (inv.nr. 495), en
  • tekeningen, kaarten en één verslag betreffende een buitenlandse dienstreis, die alle los achter het bestand "Inspectie der Artillerie" werden aangetroffen (inv.nrs. 911-918).
Deze stukken zijn in een aparte categorie samengebracht. Voor de kaarten en tekeningen geldt, dat dubbele exemplaren werden verwijderd, het overige in beheer gegeven bij de Afdeling Kaarten en Tekeningen van het Algemeen Rijksarchief. R. Haubourdin verzorgde de beschrijving ervan. Deze blijven wel gewoon toegankelijk via deze inventaris.
Onder de rubriek oude toegangen zijn tenslotte ondergebracht de nu vervallen toegang van het Archief KL en de summiere index in de vorm van een kaartsysteem, die bij deze toegang behoorde.
De nummering van de hoofd- en verzamelbeschrijvingen loopt niet parallel op met de volgorde van die beschrijvingen in de inventaris. Een parallel oplopende nummering vereist hernummering van de archiefbestanddelen en hun beschrijvingen. Dat is arbeidsintensief. De verwachting, dat deze archieven in de toekomst aanvulling zullen ondergaan, en dat onderdelen, die nu nog in het bestand zijn gehandhaafd, daaruit mogelijk in de toekomst zullen worden verwijderd, was één reden voor de hier toegepaste handelwijze. Men kan zich echter ook afvragen of die hernummering in andere gevallen wel zinvol is, dan wel of het daarmee gemoeide werk in goede verhouding staat tot de verbetering van ontsluiting of vindbaarheid. De enige bijdrage van deze hernummering is de (bedrieglijke) suggestie, dat archief en inventaris "af, klaar en volledig" zijn.
Bij deze bewerking is daarom als uitgangspunt genomen, dat de bestaande nummering van de bestanddelen zo veel mogelijk gehandhaafd zou blijven. De voordelen daarvan liggen voor de hand. Naast werkbesparing bestaat het voordeel, dat een supplement kan worden genummerd aansluitend op het reeds aanwezige bestand. Daarmee vervalt in principe ook de noodzaak om oorspronkelijk bestand èn supplement bij elkaar te plaatsen: een goede depotadministratie kan uitwijzen, dat de nrs. 1-250 van één archief hier, en de nrs. 251-576 elders staan. Dit bestand "Chefs der Artillerie" staat op dit moment materieel ook op twee verschillende plaatsen in de depots opgesteld. Bij suppletie kan dan worden volstaan met het plaatsen en nummeren van het supplement en met aanpassing van de toegang voor het aanvullende materiaal. De werkbesparing strekt zich daardoor ook naar de toekomst uit.
De methodiek van a-parallellie tussen inventarisbeschrijvingen en inventarisnummers is alleen toepasbaar onder voorwaarden:
  • per bestanddeel en bijbehorende inventarisbeschrijving mag slechts één nummer worden gehandhaafd. Samenvoeging van bij elkaar behorende bescheiden, die op verschillende plaatsen worden aangetroffen, dient dus wel te gebeuren, onder één van de oorspronkelijke nummers. Dat daardoor "tussenliggende" nummers komen te vervallen is geen ramp, gezien de volgende voorwaarde;
  • aan de inventaris moet een nummerlijst in lineair oplopende volgorde worden toegevoegd, die per nummer aangeeft de pagina en/of indelingsrubriek van de inventaris, waarin het nummer zich bevindt, dan wel het gegeven, dat een nummer niet (meer) in gebruik is. Deze lijst is aan de navolgende inventaris toegevoegd als bijlage;
  • de toepassing van deze methodiek moet in de inleiding worden verantwoord;
  • de consequenties van de methodiek voor het gebruik van de betreffende toegang dient in de inleiding te worden uitgelegd.
In de onderhavige inventaris deed zich de complicatie voor, dat in meerdere gevallen twee reeksen stukken min of meer toevallig dooreen gemengd waren. Zo bevonden zich in de nummers 660-701 zowel agenda's (660-665, 667-670, 672-674, 676-680, 683-685, 687-691, 693-695, 698-700) als klappers op die agenda's (666, 671, 675, 681, 682, 686, 692, 696, 697, 701). Bij de weergave van een nummerreeks van een verzamelbeschrijvingen geeft dat een probleem. Dat is opgelost door, in het gegeven voorbeeld, de nummerreeks 660-700 voor de agenda's en 666-701 voor de klappers te stellen tussen sterretjes (*), ter indicatie van het feit, dat niet alle tussenliggende nummers tot die ene reeks horen, maar dat een andere reeks ook tussenliggende nummers in beslag neemt.
Aan de inventaris zijn toegevoegd 24 bijlagen. Bijlagen 1 en 2 geven, al dan niet cumulatief en becommentarieerd, overzichten van hoofden van indices van de archieven Inspecteur-Generaal, Grootmeester, Commandant van het Materieel, en afdeling Artillerie van het Departement van Oorlog. Bijlagen 1 en 2 hebben betrekking op meerdere inventarisnummers, waarvan de indexhoofden zijn gecumuleerd. Kleinere redactiewijzigingen (b.v. enkel-/meervoud, benamingsvarianten) in het indexhoofd zijn aangegeven tussen haken. Bijlage 3 geeft een overzicht van de trefwoorden, die in de trefwoordenklapper over 1818-1829 op de agenda's van het archief van de Grootmeester (inv.nr. 464) voorkomen. Voor alle bijlagen en specificaties geldt, dat de spelling naar de huidige vorm is gestandaardiseerd: zo zijn Caisson en Kaisson ondergebracht onder Caisson, Kadet en Cadet onder Kadet. Ze zijn opnieuw gealfabetiseerd.
De overige bijlagen zijn vrijwel identiek aan die van toegang vervaardigd door het Archief KL. Van links naar rechts vindt men nu echter: (nieuw) inventarisnummer, jaar/omslagnummer (zijnde doorgaans het laagste agendanummer dat in de omslag voorkomt), de lettersignatuur uit de oorspronkelijke registratuur, en de weergave van het onderwerp. Dit laatste is in moderne spelling gezet, terwijl plaatselijk zeer omvangrijke onderwerpsaanduidingen wat zijn ingekort. Een enkele typefout zal in de tekst van de bijlagen en specificaties nog wel te vinden zijn. Er is geen poging gedaan, de vele afkortingen, die in militaire sferen gebruikelijk zijn, te verklaren.
De bijlage bij de inventaris geeft de omslagen aan, die door het Archief KL destijds wel werden opgegeven als bewaard, maar die bij deze bewerking niet meer werden aangetroffen.
De bijlagen zijn gerangschikt in volgorde van opkomst van het inventarisnummer waarop de bijlagen betrekking hebben.
Het tekstverwerken van de specificaties van bundels werd verricht door het Interdepartementaal Tekstverwerkingscentrum te Winschoten.
De herbewerking vergde 239,25 arbeidsuren, niet gerekend de uren van het Interdepartementaal Tekstverwerkingscentrum. Reconstructie, verificatiewerkzaamheden en inventarisatie van het archief besloegen 86,75 uren, de collatie van de productie van het ITW 32, onderzoek voor en redactie van de inleiding 52, tekstverwerking van inventaris, bijlagen en specificaties 42,5, en afwerking en produktie 26 uren.
Het bestand "Chefs der Artillerie" beslaat na deze bewerking 87 m'.
Ordening van het archief
Algemene opmerkingen
De beschrijvingen staan binnen de verschillende indelingscategorieën chronologisch gerangschikt, waarbij agenda's wel steeds worden gevolgd door de daarbij behorende stukken, ook wanneer daardoor een doorbreking van de chronologische ordening ontstaat. Wanneer naast agenda's ook indices, klappers en andere eigentijdse toegangen bestaan, staan deze tussen de beschrijvingen van de agenda's en de daarmee geregistreerde stukken in.
Binnen iedere doos of portefeuille (= inventarisnummer) liggen de stukken op volgorde van jaar en daarbinnen op omslagnummer. U wordt dringend verzocht deze orde niet te verstoren.
Van tussen * * gestelde nummerreeksen behoren niet alle tussenliggende nummers tot de weergegeven verzamelbeschrijving. Een andere reeks neemt ook tussenliggende nummers in beslag. Verwezen wordt naar de verantwoording.
Voor verklaring van afkortingen in de specificaties bij de inventaris wordt o.m. verwezen naar inv. nr. 821 omslagnr. 1935/1524.
Benaderingswijze van de archieven
De archieven Inspecteur-Generaal (1814-1817), Grootmeester en Commandant van het Materieel Verschillende benaderingswijzen zijn mogelijk in deze archieven. Onderzoek dat gericht is op of kan worden gekoppeld aan personen, kan het beste uitgaan van de klappers op persoonsnamen over het tijdvak 1817-1839. Deze maken deel uit van het archief ( Inv.nrs. 419-438. ) . Meer onderwerpelijk onderzoek kan voor de periode 1818-1829 starten bij de klapper op trefwoorden in het archief van de Grootmeester ( Inv.nr. 464. ) . Bijlage 3 bij de inventaris geeft een overzicht van de gebruikte trefwoorden.
Thematisch onderzoek dat niet met deze klappers geëntameerd kan worden, kan altijd nog gebruik maken van de eigentijdse indices. Voor een overzicht van de indexhoofden dienen de bijlagen 1 en 2.
Een derde mogelijkheid is de chronologische benadering, via de agenda's, dan wel direct in de ingekomen en uitgaande stukken.
Alle aangegeven hulpmiddelen geven direct toegang tot de ingekomen en uitgaande stukken, door middel van een jaar en een agendanummer. Men zoeke in de inventaris het inventarisnummer, waarin zich van het betrokken archief de ingekomen of uitgaande brief van dat jaar en agendanummer bevindt. Dat inventarisnummer gebruikt u voor de aanvraag.
Voor alle benaderingswijzen geldt, dat zodra een aanknopingspunt is gevonden in de vorm van een jaar en agendanummer, zowel de agenda's als de ingekomen en uitgaande stukken zelf, de mogelijkheid bieden de gevonden draad te volgen. Immers, in de agenda's zijn verwijzingen opgenomen naar voorgaande en opvolgende stukken, terwijl op de ingekomen stukken is genoteerd welke uitgaande daarop een reactie gaven, op de uitgaande stukken daarentegen, welke inkomende eraan ten grondslag lagen. Ingekomen stukken, die weer een reactie van de afzender behelzen op een door de archiefvormers verzonden brief, geven in de regel de kenmerken van de verzonden brief. Op die wijze is het mogelijk, in de tijd hetzij terug, hetzij vooruit te werken. Daarbij zult u steeds de inventaris nodig hebben om aan de weet te komen, in welk inventarisnummer de door u gewenste stukken, bekend aan jaar en agendanummer, zich bevinden.
De agenda's kunnen tenslotte dienen als ingang op andere archieven, in aanmerking genomen dat bij de agendering de eigen kenmerken van de stukken werden genoteerd.
Uiteraard is voor het archief van de Commandant van het Materieel slechts de zoekwijze via de agenda toepasselijk, aangezien bij dit archief geen indices of klappers zijn overgeleverd. Daarentegen herbergt dit archief wel een eigentijdse "inventaris" ( Inv.nr. 489. ) , die enige steun kan bieden.
Onderzoek in niet hier geïnventariseerde archieven kan aanknopingspunten opleveren voor de raapleging van deze archieven. Immers, in andere archieven kunnen de verzonden exemplaren worden aangetroffen van brieven van één der archiefvormers. Via de kenmerken van deze verzonden exemplaren, te weten datum en nummer, kan de minuut van het betreffende stuk worden opgespoord, en de minuut, dan wel zijn registratie in de agenda, geeft weer aansluiting aan voorgaande en opvolgende correspondentie.
Raadpleging van het archief van de Inspecteur-Generaal van vòòr 11 juli 1815 zal in de regel betekenen, dat indices en toegangen dienen als partiële ingang op het archief van het Departement van Oorlog. Immers, de steekproeven, waarvan hiervoor melding werd gemaakt, gaven aan, dat de ingekomen en uitgaande stukken, voorzover overgeleverd, in dat archief zijn opgelegd. In de regel zal dit een tamelijk gecompliceerde "vertaalslag" impliceren, namelijk vanuit de registratie van de Inspecteur-Generaal met een agendastelsel met meerdere agenda's, naar de registratie van het Departement van Oorlog, volgens het verbaalstelsel. Op deze "vertaalslag" kan hier niet dieper worden ingegaan.
De overige archieven
Ook in een aantal van de resterende, jongere, archieven komen klappers, zowel op naam als op onderwerp voor, van waaruit een onderzoek kan worden gestart. Deze klappers verwijzen naar de oorspronkelijke registratuur, derhalve een jaar met agendanummer. Hetzij door vermissing hetzij door vernietiging is het merendeel der stukken niet meer aanwezig, terwijl het overgebleven materiaal door het Archief KL is herordend tot bundels. De oorspronkelijke oplegging op agendanummers is dus verstoord. De zoekprocedure vanuit de klappers zal in deze archieven langs de agenda's moeten leiden.
De raadpleging van deze archieven kan, wanneer verdere aanknopingspunten ontbreken, het beste worden ondernomen vanuit de specificaties van de door het Archief KL gevormde bundels. Daar vindt u in oplopende volgorde van jaren en omslagsnummers de korte inhoudsomschrijving.
Daarbij valt op te merken, dat in meerderheid de stukken betreffende één onderwerp slechts per jaar bijeen gebracht zijn. Voor vervolgacties in het volgende jaar moet u dus ook de specificatie daarvan raadplegen. Het komt echter ook voor, dat in één jaar twee "bewaringsnummers" over één onderwerp gaan. Zorgvuldige raadpleging van de specificaties brengt u dus bij uw doel.
Wanneer op enigerlei wijze een brief van of aan één van de archiefvormers, wier archieven hier zijn geïnventariseerd, bekend is, kan aan de hand van jaar en het brief- c.q. agendanummer (met eventueel de kwalificatie (geheim, vertrouwelijk)) worden nagegaan of het archief over die zaak meer stukken bevat. Daartoe dient men van het betreffende jaar de agenda op te vragen (dus ook: de corresponderende agenda "geheim" of "vertrouwelijk" enz.). Bij het op de brief vermelde nummer vindt men dan hetzij een aantekening betreffende vernietiging of vermissing, hetzij een verwijzing naar een ander nummer, hetzij niets of een aantekening betreffende de bewaring. Bij vernietiging of vermissing loopt het spoor uiteraard dood. Bij verwijzingen naar een ander nummer volgt men deze aanwijzing, net zolang tot een nummer is aangetroffen, waarbij niets staat, dan wel een aantekening betreffende bewaring. Dat is het nummer, dat nodig is om de betreffende stukken op te vragen. Gewapend met jaar en het "bewaringsnummer" raadplege men dan weer de inventaris om aldaar het inventarisnummer te vinden, waaronder de gezochte stukken zijn geborgen. Dit inventarisnummer gebruikt u voor de aanvraag.
Eventueel zijn deze archieven ook nog benaderbaar via de (zeer summiere) index op de thans vervallen toegang van het Archief KL. Deze index verwijst naar de inventarisnummers van die vervallen toegang (derhalve nummers als "MatMat 24"), en door de oude toegang naast deze nieuwe te leggen, kan men gewaar worden, welk inventarisnummer thans van toepassing is. Deze zoekmethode is uiteraard omslachtig.

Aanwijzingen voor de gebruiker

Openbaarheidsbeperkingen
Volledig openbaar.
Beperkingen aan het gebruik
Reproductie van originele bescheiden uit dit archief is, behoudens de algemene regels die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig. Er zijn geen beperkingen krachtens het auteursrecht.
Materiële beperkingen
Het archief kent geen beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van slechte materiële staat.
Aanvraaginstructie
Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:
  1. Creëer een account of log in.
  2. Selecteer in de archiefinventaris een archiefstuk.
  3. Klik op ‘Reserveer’ en kies een tijdstip van inzage.
Citeerinstructie
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Chefs der Artillerie, nummer toegang 2.13.61, inventarisnummer ...
VERKORT:
NL-HaNA, Chefs Artillerie, 2.13.61, inv.nr. ...

Verwant materiaal

Beschikbaarheid van kopieën
Inventarisnummers van dit archief zijn niet in kopievorm beschikbaar
Verwante archieven
Als "belendende" archieven moeten in eerste instantie worden vermeld de archieven van het Departement van Oorlog. De Chefs van het wapen der artillerie waren daaraan merendeels rechtstreeks ondergeschikt, zodat een intensief verkeer met het Departement voor de hand ligt. Neem bijvoorbeeld de "adviescorrespondentie". Want naast de nummers-zonder-meer, die de "eigen" ingekomen en uitgaande post vertegenwoordigen, vindt men in de agenda's zowel ingekomen als uitgaande nummers gevolgd door letters. Deze registreren de post, die door het Departement van Oorlog was ontvangen en om "consideratie en advies" dan wel ter kennisneming was doorgeleid aan de archiefvormers, dan wel de daarop uitgaande stukken van de archiefvormers aan het Departement. Om advies ingekomen stukken werden samen met het uitgaande advies aan het Departement geretourneerd. Deze "adviescorrespondentie" moet dus niet meer in de hier beschreven archieven worden gezocht, maar in het archief van het Departement van Oorlog ( In het archief van de Commandant van het Materieel werd een geringe hoeveelheid afgedane "adviescorrespondentie" aangetroffen, die blijkbaar het Departement niet heeft bereikt. Deze stukken zijn geïnventariseerd onder inv.nr. 494. ) .
Voor een overzicht raadplege men het Overzicht van de toegangen onder codegroep 2.13.
In de collectie Van Thielen berust een fragment over de jaren 1825 en 1826 van het archief van de Directeur voor het Materieel der Artillerie en Genie (1823-1826), merendeels artilleriezaken betreffende ( Lammerts, p. 92/93. Wegens zijn geringe omvang wordt het licht over het hoofd gezien. Thans is de depot-vindplaats 01E39 v.l.n.r. vak 4 plank 3. ) . De redenen voor de berging buiten het Departementsarchief zijn onbekend.
Verwezen wordt verder naar het archief van de afdeling (Inspecteur der) Bereden Artillerie van het Algemeen Hoofdkwartier 1914-1918, codenummer 2.13.62. Dit archief is bij deze bewerking van het bestand "Chefs der Artillerie" afgescheiden.
Het archief van de Artillerie Stapel- en Constructiemagazijnen te Delft berust eveneens bij het Nationaal Archief, onder beheer van het Rijksarchief in Zuid-Holland.
Verder kunnen worden vermeld de archieven van onderscheiden artillerie-eenheden, -instellingen en -commissies, die hiervoor al aan de orde kwamen ( Zie noot 66. ) . Het archief van de Directeur van het Artilleriematerieel 1921-1929 berust nog bij het CAD, in het bestand Directeur Materieel Koninklijke Landmacht 1915-1969 (CAD bestandsoverzicht 1984 volgnr. 208, adm.nr. 113). Dit bestandsoverzicht uit 1984 maakte tevens melding van een bestand "Inspecteur der Artillerie 1846-1970" (volgnr. 644, adm. nr. 79), maar blijkens gevoerde correspondentie ging het CAD ervan uit, dat in 1974 al het materiaal "Inspecteur der Artillerie" aan het toenmalige Algemeen Rijksarchief zou zijn overgedragen ( CAD 2087/2070 dd. 28.7.1988 aan Algemeen Rijksarchief, Tweede Afdeling, ingekomen 1.8.1988 nr. D 1606/1505. ) .

Bijlagen

agenda'sstukken"archief"

Archiefbestanddelen

  • De toeschrijving van het navolgende stuk aan de Directeur van de Vierde Artilleriedirectie is gebaseerd op een, vermoedelijk later toegevoegde, potloodnotitie op het etiket.

  • Zie ook inv.nr. 255 bij het archief van de Grootmeester.

    • Signatuur van het Archief KL was: "Mat".

    • Signatuur van het Archief KL was: "Mat".

    • Signatuur van het Archief KL was: "MatMat".

      jaar/omsl.omschrijving
      1872/263Benoeming van de gen.maj. F.A.F. Delprat tot M.v.O.
      1872/684Uitrusting van het battaillon mineurs en sappeurs met sappeurs-karabijnen
      1872/733Nieuwe geweren voor het 4e reg. infanterie
      1872/803Bevorderingen, pensioenen enz.
      1872/822Prinses Hendrik der Nederlanden overleden
      1872/833Nieuwe karabijnen voor 3e en 4e reg. hussaren
      1872/890Verslag toestand van beddingen
      1872/1075Munitie voor boom-geweren ten behoeve van artillerie-vrijkorps te Den Helder
      1872/1165Geweren kl. kaliber aan het 8e reg. infanterie
      1872/1252Vervanging van M.v.O. F.A.F. Delprat door gen.maj. M.D. graaf van Limburg-Stirum
      1872/1288Bezwaren bij de bewapening van het fort bij Pannerden; daarom gestaakt
      1872/2014Voorstellen tot bewapening van een gedeelte van de Utrechtse linie
      1872/2038Verslag inspectie te Hellevoetsluis
      1872/2174Gevoelen omtrent Pannerden medegedeeld door den Insp. Gen. van fortificatiën
      1872/2186Opgave van de schoten en worpen gedaan door het détachement vestingartillerie en de dienstdoende artillerie-schutterij te Den Helder
      1872/2299Voorlopige bewapening van de positie Helder
      1872/2348Kpl. Molenaar gedood en mil. Van de Akker zwaar gewond door springen van een granaat
      1872/2588Nieuwe karabijnen voor 2e reg. hussaren
      1872/2601De 2e batterij rijdende artillerie wordt van getrokken geschut voorzien
      1873/110Voorlopige bewapening van de sterkten vormende de positie Willemstad
      1873/122Bestemming van 10 in 1873 aan te voeren kanonnen van 24 cm
      1873/385Instructie voor de gen.maj. belast met de torpedodienst
      1873/422Aanmaak van 39 richttoestellen voor kanonnen van 24 cm
      1873/503Voorlopige wapening van de sterkten in de Utrechtse linie
      1873/699Voorlopige wapening der forten in de Brabantse waterlinie van St. Andries tot Geertruidenberg
      1873/971Bepalingen voor manschappen die zich voor de dienst in O.I. willen verbinden
      1873/1094Administratieve voorschriften voor het personeel en de korpsen infanterie bij het kamperen op de Wiesselse heide
      1873/1426Tabellen van enige beschikkingen omtrent benoemingen verplaatsingen enz.
      1873/2415Gen.maj. A.W.P. Weitzel benoemd tot M.v.O.
      1874/1154Aanleggen fort te Den Helder op de Laan in plaats van op de Zuidwal
      1874/1297Z.K.H. Willem Alexander Karel Hendrik Frederik bevorderd tot maj., lkol. en kol. à la suite van resp. reg. grenadiers en jagers, 4e reg. hussaren en reg. rijdende art.
      1875/147Proeven met zolderschuiteen
      1875/310Br. kanon van 24 cm veroverd te Atjeh per s.s. Dahlia, bestemd voor Bronbeek
      1875/505Vervanging van voorlaadgeschut door achterlaadgeschut van hetzelfde kaliber
      1875/1075Bewapening van sterkten
      1875/1145Opstelling van kanonnen van 24 cm te Hellevoetsluis en Den Helder
      1875/1450Opstelling van kanonnen van 24 cm te Neuzen en Ellewoutsdijk
      1876/653Wijziging in de organisatie van de staf der artillerie over de ontruiming der magazijnen Grave, Groningen enz.
      1876/814Pensionering van de directeur van het materieel der artillerie en vervanging door de gen.maj. H.I.R. Beijen
      1876/876Overzicht van de vuurmonden, affuiten en voertuigen van het veldleger
      1876/1351Afschrift Kon. Besluit houdende benoeming en verplaatsing van magazijnmeesters
      1876/1602Vaststelling der tractamenten van conducteurs der artillerie
      1876/1789Missive betreffende het in staat van verdediging brengen der nieuwe Hollandse waterlinie
      1876/2017Opgave der vuurmonden die op de sterkten der N.H. waterlinie voortdurend in batterij moeten zijn gesteld tegen overrompeling
    • Signatuur van het Archief KL was: "Mat".

    • Signatuur van het Archief KL was: "MatMat".

      jaar/omsl.omschrijving
      1877/20Instructie voor de directie van 's rijks gieterij van bronzen geschut
      1877/216De conducteur der artillerie Wischhoff een gratificatie of andere beloning toe te kennen wegens langdurige trouwe dienst
      1877/608Opgave van het te verstrekken materieel voor de pupillenschool
      1877/619Directeur van 's rijks gieterij, de begroting van uitgaven voor de dienst van 1877
      1877/686Algemene order voor het leger, kennisgeving van de benoeming van Prins Alexander tot gen.maj. bij de grote staf van het leger
      1877/815Opmerkingen van de kapitein Iriss-Stephenson omtrent de administratie van het materieel der artillerie, met bijlagen
      1877/1032Rapport betreffende het phosphorbrons van Haakman en Stadnitski
      1877/2463Beschouwingen der beproeving van de brandspuiten Belde en Beduwe
      1877/2942Oprichting van de Kon. vereniging van gepensionneerde officieren van het Ned. leger
      1878/162Rapport omtrent de gehouden inspectie draagbare wapenen te Delft, Maastricht, Dordrecht en Gorinchem
      1878/201Benoeming commissie inrichting fort Honswijk
      1878/210Beantwoording van vragen over aanmaak van geschut en projectielen
      1878/403Opgave der verrichtingen in de geweerwinkel en wapen-dépôt's te Dordrecht en Gorinchem over 1877
      1878/672Rapport betreffende de gebreken der tijdbuizen van de kapitein Bergansius
      1878/1002Het extract stamboek en strafregister van de gewezen kpl. W.F. Geneste
      1878/1131De brancard (stelsel Ruijsch) is van een losse kap en veren voorzien
      1878/1132Voorstel tot het nemen van proeven (oplopende en afhellende plongées)
      1878/1135Rapport omtrent het door de kap. Boogaard voorgestelde (richten met gewapend oog, veldgeschut)
      1878/1144Gewijzigde sluithaak voor het kanon van 24 IJ (door lkol. Collard)
      1878/1159Voorstel omtrent het aanbrengen van een st. afsluitplaat behalve de st. onderplaat bij de 2 kanonnen van 8 cm st.
      1878/1181Twee geweertjes van kleine afmeting voor de pupillenschool
      1878/1189Driemaandelijkse verantwoording van messingplaat, patroonhulzen kl. kal. en werklonen
      1878/1222Armeringsstaten voor de werken der Noordhollandse waterlinie
      1878/1241Verslag van de oefeningen met de onderofficieren en manschappen bij de pyrotechnische school
      1878/1303Over het leveren van stoombrandspuiten
      1878/1350Voordracht tot het maken van verandering in het stamboek van Thonus
      1878/1404Verslag omtrent de beproeving van grofkorrelig buskruit voor stalen vesting geschut
    • Mogelijk opgevolgd door de agenda's vermeld onder nrs. 516-523.

      Bijbehorende stukken werden niet aangetroffen.

      Signatuur van het Archief KL was: "Mat".

    • Signatuur van het Archief KL was: "PV" voor "Persoonlijk-Vertrouwelijk". De stukken "Persoonlijk" en "Vertrouwelijk" moeten echter afzonderlijke reeksen hebben gevormd, met afzonderlijke reeksen bijbehorende agenda's. Bij de bewerking is de vermenging van de stukken "P" en "V" ongedaan gemaakt. De oorspronkelijke signatuur "P" is gehandhaafd. De bijbehorende agenda('s) werden niet aangetroffen.

      jaar/omsl.sign.omschrijving
      1881/537PTwee compagnieën vestingartillerie voor de dienst bij de Artillerie Schietschool
      1881/z.n.PVoorschrift betreffende de Pupillenschool
      1883/985PWijziging organisatie korps torpedisten
      1888/281PInstructie compagnie
      1890/1133PKustverdediging
      1890/3341PSpringproeven bij het korps Pontonniers
      1891/3712PKanonvuur uit kazematten
      1892/2803PSchietregels
      1894/161aPLeidraad voor het schieten met vestinggeschut
      1895/619PRichtvlakken
      1895/2951PBatterijbouw in laag terrein
      1896/664PBeddingen met vergroot schootsveld
      1896/1662PBewapende uitleggers
      1896/2093PAfstandmeting
      1897/1626PVergelijkend overzicht van de uitwerking van vuren in de L.B.O. van 1889-1896
      1898/395PVoorstellen tot verlichting van het terrein om en bij forten
      1898/2725PLeidraad voor de bevelvoering en de dienst der artillerie
      1899/1090PZelflaadpistolen
      1899/1924PBewapening vestingartillerie met karabijnen M 95 no. 3
      1900/2031PGewijzigde tangentenboog
      1904/2131PVerslag oefeningen in 1904 van het KRA en door het Korps Pontonniers
      1906/1176PVOpheffing van de betrekking van Inspecteur der Artillerie
      1907/1849PWaarneming met zijposten
      1908/690PSchietopleiding
    • Mogelijk zijn de agenda's vermeld onder nr. 515 hieraan voorafgegaan.

      Signatuur van het Archief KL was: "Mat".

      In de toegang van het Archief KL werden deze agenda's toegeschreven aan het archief van de Commandant der Vesting Artillerie, terwijl de bijbehorende stukken overduidelijk aantonen, dat het hier archiefvorming van de Inspecteur der Artillerie betreft.

    • Signatuur van het Archief KL was: "Mat".

      In de toegang van het Archief KL werden deze klappers toegeschreven aan het archief van de Commandant der Vesting Artillerie, terwijl de bijbehorende stukken overduidelijk aantonen, dat het hier archiefvorming van de Inspecteur der Artillerie betreft.

    • Signatuur van het Archief KL was: "MatMat".

      In de toegang van het Archief KL werden deze stukken toegeschreven aan het archief van de Commandant der Vesting Artillerie, terwijl de bijbehorende stukken overduidelijk aantonen, dat het hier archiefvorming van de Inspecteur der Artillerie betreft.

      • jaar/omsl.omschrijving
        1882/534Afstandmeters Cautier
        1882/1112Onderhoud van en oefening met het materieel op het fort Harssens
        1883/372Opruimen der trekken van het achterlaadgeschut
        1886/817Proeven met electro-schok-torpedo's in het Schulpengat
        1888/52Ontwerpen tot invoering van snelvurende kanonnen en mitrailleurs
        1888/285Aanwending van schietkatoen in torpedo's
        1888/527Beproeving van mitrailleurs
        1889/223Leiddraad voor het schieten met kustgeschut in open batterijen
        1889/267Voorzieningen aan het fort bij Pannerden (proef met trapgranaten)
        1889/495Aanmaak en beschieten van versperringen
        1889/868Invoering van quadranten bij de vestingartillerie
        1890/380Beproeving van observatietoestellen en regeling van de indirecte richting
        1890/425Kon. Besluit tot détachering van de 1e lt. E.A.F. Blokhuis te Buckau (Duitsland) tot controlering van aanmaak van pantsermaterieel voor het fort Pampus
        1890/602Herziening van de bewapening van sterkten
        1890/743Slagtoestellen van 8 cm stuks
        1890/1005Beproeving van beddingen van bereid hout
        1891/217Proeven met snelvurend geschut Krupp
        1891/249Keuring van gewalst ijzeren of stalen platen
        1891/255Vervallen der kogelkarren en wijziging daarvan tot handwagens
        1891/269Aanbieding van patentschriften
        1891/369Voorschrift voor de behandeling van het Decauville spoorwegmaterieel
        1891/473Kijkerrichttoestel ontworpen door de 1e lt. Van Royen
        1891/545Springen van een buskruitmagazijn bij Rome
        1891/614Nieuw soort beddingen voor het vestinggeschut
        1891/712Verslag aangaande de gewijzigde kijker Rooseboom
        1891/729Bestuurbare torpedo Sims-Edison
        1891/817Rookzwak buskruit in Zweden
        1891/885Beschrijving van de tijdschokbuis "van Baarsel"
        1891/894Keuring van affuiten voor de kanonnen van 24 cm l/35 op het fort aan het Pampus
        1891/918Vervanging van de spanningspatroon in de electro-schoktorpedo's door gloeiingspatronen
      • jaar/omsl.omschrijving
        1891/1013Proeven met granaten gevuld met schietkatoen en belliet
        1891/1029Bewapening van het fort bij Pannerden
        1892/6Indeling van het grondgebied des rijks in artillerie- en genie-commandementen
        1892/81Brisante springladingen voor veldgeschut
        1892/166Stormzakken en handgranaten
        1892/288Aanvoer van patronen te velde
        1892/364Levering van een stoomboot ten dienste van het fort aan het Pampus
        1892/431Programma voor de schietproeven in de Schoorlse duinen
        1892/501Afstandrollen ten dienst bij de afstandmeting en vuurleiding op kustbatterijen, door de 1e lt. Hesta
        1892/655Installatie van electrisch licht op het fort aan het Pampus
        1892/799Beletten van het openspringen van sluitstukken (voorstel van de sgt. E.L. Cats)
        1892/808IJzeren vestingbok
        1892/945Verslag schietproeven bij Schoorl
        1893/228Grusonwerk, bericht van fusie met firma Fried. Krupp in Essen
        1893/235Werken in de stelling van Amsterdam
        1893/436Kon. Besluit tot samenstelling van een commissie tot aanschaffing en keuring van snelvuurmaterieel
        1893/445Bericht der aankoop van Grusonwerk door Krupp
        1893/511Vervaardiging van kaarten 1:25000 en 1:10000
        1893/698Verslag omtrent de beproeving van kijkers
        1893/768Beproeving van de Dürr-lamp en de gewijzigde IJ lamp ter vervanging van flambouwen
        1893/769Aanschouwelijke voorstelling van de revolver en haar onderdelen
        1893/811Wijziging van 8 cm stuks tot snelvuurkanon
        1893/835Raam van 8 cm br. uitlegger
        1893/1048Verslag omtrent de beproeving van een snelvuurkanon van 5,7 cm l/25 in verplaatsbare pantseraffuit, beschieten van een verplaatsbare pantseraffuit
        1894/220Springafstand van op 0 getempeerde granaten-kartetsen
        1894/430Beproeving kijkerrichttoestel
        1894/665Kanonnen van 28 cm A. no. 1 l/ 22 voor de stelling van Den Helder
        1894/820Opstelling zoeklicht bij het fort Kijkduin
        1894/861Snelvuurkanonnen met slaginsluitstuk
        1894/1088Bedding voor een mortier van 10 cm
        1894/1107Kustbatterij bij Diemerdam
        1895/105Freins hydrauliques jumelés (terugzending van bescheiden)
        1895/466Beproeving van rookzwak buskruit voor losse schoten
      • jaar/omsl.omschrijving
        1895/487Kon. Besluiten betr. vergunning aan de buskruitmakers van N. Holland, Utrecht en Zeeland voor fabricage van buskruit te Muiden
        1895/702Bijwonen van proeven met snelvuurgeschut te Meppen
        1895/1282Fabricage van nitroglycerine
        1895/1476Benaming van het geweer van 6.5 mm kaliber (geweren m'95)
        1895/1509Proeven enz. met brisante springladingen
        1895/1533Veiligheidsmaatregelen bij de bouw van projectielenloodsen nabij buskruitmagazijnen
        1896/249Exercitiebatterij voor de schutterij te Dordrecht
        1896/521Beddingen met vergroot schootsveld en dekkingen tegen brisantgranaten
        1896/1066Elevatiestang van de 2e lt. Verhoeff
        1896/1076Beproeving van snelvuurkanonnen te Finspong, zending naar het buitenland
        1896/1361Bellietgranaten
        1896/1388Affuit voor mortier van 15 cm
        1896/1396Ontwerpen van afstandmeters voor kust- en rivierbatterijen
        1896/1592IJ kanonnen voor meerpalen
        1896/1594Richtbogen van 8 cm stuk
        1896/1745Aanlegsteiger voor de rijksvaartuigen te Muiden
        1896/1800Bewapening Amsterdamse stelling
        1897/3Verdeling van de bedding voor het kanon van 6 cm en van die voor het kanon van 10 cm op kazemataffuit
        1897/88Inzetten van een stalen kernbuis in een br. kanon
        1897/97Proeven met bellietgranaten
        1897/195Hoge affuiten van 10 cm in te richten voor rembedding
        1897/310Invoering van losse patronen no. 2
        1897/319Opgave van de voornaamste voorwerpen voorhanden in de stapelmagazijnen
        1897/778Tijdschokbuizen van 6 cm
        1897/1134Bedding met hydraulische rem
        1897/1365Toestand van gebouwen te Rammekens
        1898/135Verslag van het oefeningskanon van 6 cm
        1898/204Opstelling van kanonnen van 10 cm op de forten De Ruijter en Prins Frederik
        1898/396Koepels op het fort bij Velsen
        1898/536Tijdschokbuizen van 8 cm stuk
        1898/637Electrisch zoeklicht te Hoek van Holland
        1898/1196Lastslepers
        1899/29Wijziging van de elevatieplaat van 24 l/35
        1899/113Verzoekschrift van H. van Stolk betreffende motoren
        1899/161Invoering van een uitleggeraffuit van 6 cm
        1899/256Beddingen op golfijzer
        1899/694Vochtvrijmaken van bomvrije buskruitmagazijnen
        1899/1580Brisantgranaten voor kustvuurmonden
        1899/1678Uitrusting van de stelling van Amsterdam
        1901/12Zelflaadpistool Schwarzlose
      • jaar/omsl.omschrijving
        1901/60Houwitsers van 12 cm., proeven enz.
        1901/359Aanschaffen van beddinghout
        1901/381Wijziging van geschut
        1901/627Toezending van boekwerken
        1901/685Vervoer van ontplofbare stoffen
        1902/604Handleiding voor de koepelafstandmeter
        1902/826Brug over het Noordzeekanaal bij Velsen
        1902/1026Verlichting van het voorterrein
        1902/1193Opgave van vuurmonden enz. voor de staatsbegroting
        1904/261Beproeving telefoontoestellen
        1904/860Schietgaten voor kanonnen van 6 cm in de kazematgebouwen in de stelling van Amsterdam
        1905/209Verankering van torpedo's aan een gewicht
        1905/218Onderhoud van wapenen
        1905/562Rapport betreffende de beproeving van de richttafels "Reitsma"
        1905/598Houwitsers van 12 cm (munitie hiervoor)
        1905/764Pantserkoepels voor licht geschut
        1905/824Opgave van vuurmonden enz. voor de staatsbegroting
        1905/965Telefonie onder water
        1906/374Verslag proeven cilinders tot stuikstempels
        1906/686Opleggingsvoorschrift
        1906/708Beproeving van de observatiewagen
        1907/188Correctietoestel "Schuurman"
        1907/269Studie over afstandmeting bij open kustbatterijen
        1908/25Voorbereiding tot de invoering van snelvuurhouwitsers
        1908/464Verslag van een studiereis van kap. der art. Logger, bezichtiging en beproeving van houwitsers der firma's Ehrhardt, Krupp en Schneider
    • Signatuur van het Archief KL was: "PV" voor "Persoonlijk-Vertrouwelijk". Agenda's en stukken "P(ersoonlijk)" en "V(ertrouwelijk)" moeten echter afzonderlijke reeksen hebben gevormd. Deze vermenging is derhalve ongedaan gemaakt.

    • Signatuur van het Archief KL was "PV" voor "Persoonlijk-Vertrouwelijk". De agenda's en stukken "P(ersoonlijk)" en "V(ertrouwelijk)" moeten echter afzonderlijke reeksen hebben gevormd. Bij de bewerking is de vermenging van stukken "P" en stukken "V" ongedaan gemaakt. De oorspronkelijke signatuur "V" is gehandhaafd.

      jaar/omsl.sign.omschrijving
      1901/108VAntimilitaristische propagandavereniging
      1902/33VDétachering van officieren der artillerie
      1902/97VRijschool der bereden artillerie
      1902/150VOntwerp-organisatie veldartillerie
      1904/26VSamensmelting der officierskorpsen
      1904/40VNeutraliteit
      1904/43VBezetting der forten
      1904/131VKazernering te 's-Hertogenbosch
      1906/33VBevordering bij het officierskorps van het wapen der artillerie
      1906/34VHerziening van de wet op het Militair Onderwijs
      1906/91VInstructies van Artillerie-autoriteiten, C.V. in tijd van vrede, Inspecteur der Cavalerie en Directeur der Artillerieinrichtingen
      1906/130VPersoneel bij de AI
      1906/165VReorganisatie van het wapen der artillerie
      1908/21VAankoop van paarden in het buitenland
      1908/37VOrganisatie der Artillerie
      1908/44VNederlandsche Bond voor Lichamelijke Opvoeding
      1908/52VDragen van buitenmodel kleding
      1908/70VSoldijregeling
      1908/82VDeelneming aan hippische wedstrijden
      1908/85VKrijgstucht
    • Los en zonder kenmerk aangetroffen. Aangezien de agenda handelt over stukken betreffende officieren van zowel de Bereden als de Vesting Artillerie, is het aannemelijk dat het gaat om een agenda van de Inspecteur der Artillerie. Bijbehorende stukken werden niet aangetroffen.

    • Bijbehorende stukken werden niet aangetroffen.

      Tot en met 3 september 1908 Inspecteur der Artillerie, vanaf 4 september 1908 Inspecteur-Generaal der Artillerie.

      Signatuur van het Archief KL was "P".

    • Signatuur van het Archief KL was: "MatMat".

      Door het Archief KL werden de stukken toegeschreven aan het archief van de Inspecteur der Vesting Artillerie, terwijl overduidelijk bijkt, dat het hier gaat om archiefvorming door de Inspecteur-Generaal der Artillerie.

      jaar/omsl.omschrijving
      1909/201Ontwerp-organisatie der houwitser-artillerie
  • Voor vernietiging uit dit archief, zie inleiding hoofdstuk 2.2.1.

    • Nr. 599, met het oorspronkelijke opschrift "Vertrouwelijk", werd afzonderlijk aangetroffen onder de signatuur "V". Bijbehorende stukken werden in de oude toegang niet gesignaleerd.

      In inv. nr. 595 werd een agenda "Geheim" over de periode 1918-1920 aangetroffen, die met de andere agenda's in nr. 595 gebracht was onder de signatuur "P". De stukken, die nu geïnventariseerd zijn onder inv. nrs. 596-598, waren beschouwd als behorend bij deze agenda's, thans onder nr. 595.

      De nummers 590 en 591 werden weer afzonderlijk aangetroffen, onder de signatuur "G", hetgeen correspondeert met het oorspronkelijke opschrift. Meegedeeld werd, dat bijbehorende stukken niet aanwezig waren.

      De in nr. 595 misplaatste agenda "Geheim" werd overgebracht naar nr. 591.

      Vergelijking van stukken en agenda's leerde, dat bij de agenda's onder nr. 595 vooralsnog géén stukken zijn overgeleverd, terwijl de stukken onder nrs. 596-598 behoren bij de agenda's onder nrs. 599, 599 en 591, die gezamenlijk één aansluitende serie vormen. In tegenstelling tot de opschriften op de etiketten werden de stukken in de agenda's ingeschreven met de signatuur "V". Deze verdwijnt in de agenda's in 1905, doch werd tot minstens 1913 nog op de stukken aangebracht, terwijl vanaf 1915 de signatuur op de stukken "VGeh" is.

      In agenda nr. 599 werden in 1910 en 1911 tevens geagendeerd de stukken ingekomen bij de Inspecteur der Vesting Artillerie als lid van de Raad van Defensie. Vanaf 1912 dragen dergelijke stukken echter een afzonderlijke signatuur "RD". Zie inv. nr. 589.

    • Zie NB. bij nrs. 590, 591, 599.

      Het merendeel van de stukken is vernietigd. Zie inleiding, hoofdstuk 2.2.1.

      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1913/180VZiekte van officieren
        1915/7VGehOnderofficieren geschikt voor officier bij de landweer
        1915/58VGehVervoer bij intredend oorlogsgevaar of intredende oorlogstoestand, geval I (O.P.O.)
        1915/194VGehVerlof of nonactiviteit van officieren wegens ziekte
        1915/209VGehVerplaatsing wanneer Nederland in de vijandelijkheden mocht worden betrokken
        1916/246VGehScheiding der functies van I.Vg.A. en D.a.V.
        1918/1VGehOverzicht groepering landmacht
        1918/2VGehBevordering onderofficieren
        1918/4VGehGegevens buitenlandse legers
        1918/8VGehEerste luitenants belast met een kapiteins- c.q. ritmeesterscommando
        1918/9VGehProjectielen met vergif
        1918/26VGehBehandeling geheime bescheiden
        1918/32VGehEindverslag Hogere Krijgsschool
        1918/34VGehHogere bevelvoering in de stelling van Den Helder
        1918/53VGehOnderscheiding, eremedaille voor voortvarendheid en vernuft
        1918/79VGehDragen van het zijdgeweer
        1918/84VGehVerslag legercommissie (wapenen, munitie, vliegtuigen)
        1918/111VGehGebruik van vuurwapenen bij het verlenen van militaire bijstand
        1918/126VGehStaking aan de art.inrichtingen
        1918/152VGehCursussen
        1918/191VGehBeschouwingen naar aanleiding van de versterking van IJmuiden
        1918/213VGehControledienst intendance-materieel
        1918/216VGehInvoering van vaandels
        1918/230VGehAnti-militairistische propaganda
        1918/314VGehCommandoschool v. verlofsofficieren der vestingartillerie
        1919/19VGehMagazijnmeesters der artillerie
        1919/26VGehHandleiding voor de soldaat
        1919/35VGehOverleg van militairen en verenigingen van militairen, commissies v. samenwerking enz.
        1919/48VGehAanraking met voogden en ouders van ingelijfden
        1919/70VGehVerduistering en diefstal van wapens en munitie
        1919/85VGehOpheffing garnizoen Amsterdam
        1919/91VGehVoorzorgsmaatregelen bij uitbreken van onlusten
        1919/96VGehVrijwillig verblijf onder de wapenen
        1919/112VGehOntbreken van officieren van speciale diensten
        1919/119VGehAanwijzingen betreffende beoordeling
        1919/121VGehEncradrering vrijwillige landstorm
        1919/170VGehKleding enz. voor opperofficieren
        1919/178VGehDétachering van een compagnie op een fort
        1919/187VGehPositie der onderofficieren
        1919/188VGehWerkzaamstelling van oudere offficieren
        1919/207VGehDétachering van officieren bij het Franse leger
        1919/226VGehOnvoegzaam optreden van militairen
        1919/252VGehBetreffende kap. A.C.F. van Kuijk van 3 R.Vg.A.
        1919/275VGehVoorstel ontwerporganisatie van de artillerie
        1919/285VGehEindverslag Hogere Krijgsschool
        1919/287VGehBezetting kustbatterijen
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1920/5VGehMilitair tarief bij reizen
        1920/12VGehOrganisatie Inf. Munitie Trein (I.M.T.)
        1920/15VGehBeledigend artikel betreffende legerdemoralisatie en legerrevolutie in het maandblad "De Verlofsofficier"
        1920/38VGehTucht in het leger
        1920/39VGehBepalingen omtrent de mobilisatie van de gewone en buitengewone vrijwilligers van de landstorm
        1920/41VGehEncadrering van de vrijwillige Landstorm
        1920/48VGehMilitaire bijstand
        1920/63VGehZaak kap. J.W. de Koff en 2e lt. H. Hoevenaars
        1920/70VGehOptreden van officieren
        1920/80VGehBeschikbaarstelling van officieren voor de consulaire dienst
        1920/88VGehOplegging van wapenen
        1920/136VGehMobiele batterijen
        1920/179VGehOntwerp oorlogsorganisatie
        1920/199VGehOrganisatie torpedisten
        1920/211VGehBestemming Landstormkorps "Motordienst" en Landstormkorps "Vaartuigendienst" bij onlusten
        1920/240VGehTrompetters en hoornblazers
        1920/257VGehOrganisatie van het regiment kust- en pantserfortartillerie
        1920/261VGehReorganisatie der artillerie
        1920/262VGehIndeling van geschut
        1920/267VGehOpleiding van een hogere rang
        1920/285VGehSterkte lichting 1921
        1920/309VGehAanwijzingen voor officieren
        1920/310VGehOrganisatie regiment kustartillerie
        1920/319VGehVredesdislokatie
        1920/323VGehOrganisatie korps luchtdoelartillerie
        1920/327VGehLeiding jeugdig kader
        1920/339VGehOrganisatie artillerie schietkamp
        1920/359VGehEconomische hulpdienst
        1920/364VGehOrganisatie der genie
        1020/371VGehHulp bij de volkstelling
        1920/381VGehVerlofsofficieren
        1920/389VGehOverplaatsing
        1920/413VGehFotografische dienst in de stellingoorlog
        1920/458VGehMobiele batterijen
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1921/14VGehTe werk stellen van beroepspersoneel
        1921/22VGehOorlogsorganisatie van het veldleger
        1921/25VGehVoorbereidingen in verband met eventuele reorganisatie
        1921/45VGehMobiele batterijen beschikbaar bij onlusten
        1921/59VGehUitbreiding politietroepen
        1921/60VGehCommissie van advies voor de aanschaffing van kustgeschut en pantsermaterieel
        1921/63VGehBetreffende de eerste oefeningstijd van het Belgische Leger
        1921/68VGehOplegging van wapens
        1921/71VGehIndeling lichting 1921
        1921/72VGehInstructies voor de inspecteur der artillerie en voor de directeur van het materieel
        1921/78VGehVerplaatsing van 3-II-4 R.Vg.A.
        1921/98VGehWijziging grenzen stelling van Amsterdam en Nieuwe Hollandse Waterlinie
        1921/102VGehOefeningsgelegenheid te Vlissingen
        1921/113VGehIndeling van geschut
        1921/114VGehBetreffende kap. W.G. de Bas van 1 R.Vg.A.
        1921/156VGehOnttrekken van dienstplichtigen aan eerste oefening
        1921/159VGehOvergangstoestand bij de artillerie en gebruik van de landstorm
        1921/164VGehOpkomst bij revolutionaire woelingen
        1921/187VGehGarnizoenen na reorganisatie
        1921/202VGehPensionering
        1921/216VGehOpleiding verlofsofficieren
        1921/233VGehBetreffende handelingen door de onderofficiersvereniging "Ons Belang"
        1921/240VGehOpleidingscursus militaire verkenningen
        1921/244VGehIndeling van officieren
        1921/248VGehReorganisatie der artillerie
        1921/266VGehReorganisatie van het leger
        1921/313VGehIndeling officieren
        1921/322VGehBetreffende de vissershaven te Scheveningen
        1921/327VGehOrganisatie van legeronderdelen
        1921/328VGehKeukenpersoneel
        1921/330VGehDétachering naar Frankrijk
        1921/341VGehBezuiniging
        1921/342VGehBevordering
        1921/361VGehBewapening
        1921/391VGehOpheffing artilleriecommandementen
    • Signatuur van het Archief KL was: "Mob".

    • Signatuur van het Archief KL was: "MobMob".

      jaar/omsl.omschrijving
      1882/11Oorlogsorganisatie van het leger
      1882/14Voorschrift de mobilisatie van het leger
      1896/24Luitenants en onderofficieren van het Bezettingsbataljon van het regiment Grenadiers en Jagers niet voldoende als artillerist geoefend
      1896/39Overplaatsingen van miliciens verlofgangers
      1896/48Opleggen van revolvers voor buitengewone opzich­ters van fortificatiën
      1896/z.n.Aanwijzingen betreffende het veldleger
      1902/52Marstableaux voor de détachementen der ves­tingartillerie en pantserfort artillerie, benevens voor de Directeur der Artillerie Schietschool en voor de Instructiecompagnie
      1902/85Instructies
      1902/119Aanwijzingen betreffende de mobilisatie van de schutterijen
      1905/91Oorlogsbestemming dépôt van discipline
      1906/2Aanwijzingen voor bezettingstroepen
      1906/17Indeling van de officieren der intendance, toegevoegde officieren enz. bij de hoofdkwartieren, staven en centrale verplegingsinrichtingen, ingeval van mobilisatie
      1906/25Dienst van magazijnmeesters der artillerie bij mobilisatie
      1906/28Indeling van personeel bij de hoofdkwartieren, de divisiestaven en bij de staf der cavaleriebrigade ingeval van mobilisatie
      1907/5Landweer-artillerie
      1907/37Mobilisatievoorschrift
      1907/88Mobilisatieproef
      1908/34Sterktestaat betreffende het in de N.H. Wa­terlinie ingedeelde personeel der artillerie
      1908/176Sperfort-artillerie
      1909/21Verzenden van materieel uit de legerplaats bij Oldebroek
      1909/74Mobilisatie van de Houwitser-compagnie
      1909/79Wijziging bezettingsstaat van de te Neuzen garnizoen houdende compagnie vestingartillerie
      1909/122Opkomst bij mobilisatie, vestingartillerie en pantserfort artillerie
      1909/131Instructies voor oorlogstijd
      1909/133Instructie voor de commandant van het veldleger
      1909/167Mobilisatie korps torpedisten
      1911/84Bepalingen voor de dienst van de Artillerie Inrichtingen en het Wapendepot te Delft bij mobilisatie en in tijd van oorlog
      1911/122Landweer-, Grens- en Kustwacht
      1913/108Bepalingen voor de Artillerie Inrichtingen inz. mobilisatie van de Landmacht
      1914/13Mobilisatiebestemming van het 2e regiment vestingartillerie
    • Signatuur van het Archief KL was: "D".

      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1900/1DBewapening stelling van Amsterdam
        1900/2DOverbrenging in oorlogstijd van materieel naar de stelling Amsterdam
        1900/3DOplegging munitie
        1900/5DBewapening stelling Monden van de Maas en Haringsvliet
        1900/6DTorpedoversperringen Haringvliet
        1900/10DBewapening nieuwe Hollandse waterlinie
        1900/24DVerandering aan buitendijkse lunet van de stelling Monden van de Maas en Haringvliet
        1900/27DBevelvoering in de stelling monden van de Maas en Haringvliet
        1900/43DSectorparken stelling van Amsterdam
        1900/44DVuurleiding voor Fort Hoek van Holland
        1900/48DStellingpark voor de stelling Monden van de Maas en Harlingvliet
        1900/50DOnderhoud Noordzeehaven c.a.
        1900/53DMemorie van verdediging der vestiging Hellevoetsluis
        1900/63DOplegging van materieel in de stelling van Amsterdam
        1900/74DVestigingbegroting voor 1901
        1901/2DVersterking positie Muiderberg-Uitermeer
        1901/3DVestigingsbegroting 1901
        1901/4DSectorparken stelling van Amsterdam
        1901/5DWierickerschans
        1901/6DOplegging van materieel in de stelling van Amsterdam
        1901/7DVerbetering kustbatterij stelling van Den Helder
        1901/8DBetonmagazijntje bij batterijen in de stelling van Amsterdam
        1901/9DMemorie van verdediging vesting Brielle en Havenbatterij
        1901/10DVerslag toestand nieuwe Hollandse waterlinie 1901
        1901/13DJaarverslag stelling van Amsterdam
        1901/15DLokalen en gereedschappen voor munitieaanmaak in geval van mobilisatie in de stelling van de Monden van de Maas en Haringvliet
        1901/17DMemorie van verdediging fort Pannerden
        1901/18DVesting Brielle
        1901/21DOpstelling mortieren van 10 cm op fort Kijk­duin
        1901/22DMaterieel voor waarneming
        1901/27DBewapening nieuwe Hollandse waterlinie
        1901/28DStellingpark stelling Monden van de Maas en Haringvliet
        1901/32DJaarverslag toestand stelling van Amsterdam
        1901/34DVerdedigingswerken stelling van Den Helder
        1901/36DOplegging materieel in de stelling Monden van de Maas en Haringvliet
        1901/43DOpstelling snelvuurgeschut op brugpijlers te Velsen
        1901/44DMemorie van verdediging vesting Den Briel
        1901/48DOverbrenging van materieel naar de stelling van Amsterdam in oorlogstijd
        1901/50DBevoegdheden stellingcommandanten
        1901/51DBatterijen zwaar geschut in de lijn der for­ten
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1902/2DWijziging van de vesting Neuzen
        1902/4DNevenbatterijen bij forten en schuilplaatsen van beton
        1902/6DBrug over Noordzeekanaal te Velsen
        1902/7DVerdedigingswerken in de stelling van Den Helder
        1902/12DVerbindingen in de stelling van Den Helder
        1902/13DBewapening nieuwe Hollandse waterlinie
        1902/15DOverbrenging van materieel naar de stelling van Amsterdam in oorlogstijd
        1902/19DVerdedigingswerken in de nieuwe Hollandse waterlinie
        1902/22DBetonmagazijntje bij batterijen in de stelling van Amsterdam
        1902/27DJaarverslag toestand nieuwe Hollandse waterlinie
        1902/28DVuurrayons kustfront fort De Ruiter
        1902/41DFort Hoek van Holland
        1902/45DLandsverdediging van de zeezijde
        1902/52DVerdedigingswerken in de stelling van Amsterdam
        1902/54DKusthouwitsers
        1902/56DBewapening stelling Hollands Diep en Volke­rak
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1902/59DOplegging munitie
        1902/61DJaarverslag toestand stelling van Amsterdam
        1902/71DNulpunten van batterijen
        1902/78DBewapening stelling van Den Helder
        1902/96DKardoeshulzen van 6 cm.
        1902/101DVerbindingen in de stelling van de Monden van de Maas en Haringvliet
        1902/126DKanonnen van 6 cm op uitleggers
        1902/127DBewapeningsstaten
        1902/132DAfstandmeting fort Pannerden
        1902/134DBrisantgranaten van 10 cm.
        1903/1DPalen voor kaartvuur
        1903/2DVerbindingsmaterieel
        1903/4DGeschut op uitleggers
        1903/8DBewapening stelling Hollands diep en Volkerak
        1903/11DBewapening nieuwe Hollandse waterlinie
        1903/14DJaarverslag toestand nieuwe Hollandse waterlinie
        1903/16DHerziening bewapening van linies en stellingen
        1903/17DVerslag toestand stelling van Amsterdam
        1903/20DVuren met brisantgranaten
        1903/21DOplegging munitie
        1903/25DBewapening stelling van Amsterdam
        1903/27DMunitievoorraad kustgeschut
        1903/31DVerdedigingswerken stelling van Amsterdam
        1903/35DOefeningen in de nieuwe Hollandse waterlinie en stelling van het Hollands Diep en Volkerak
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1903/64DWijzigingen in het seinregister
        1903/75DSchuilplaatsen van gebogen plaatijzer en van beton
        1903/84DVerdedigingswerken nieuwe Hollandse waterlinie
        1903/94DOplegging van materieel in de stelling van het Hollands diep en Volkerak
        1903/95DMemorie van verdediging stelling van Den Helder
        1903/97DBewapeningsstaten
        1903/101DGroot flankement voor de stelling van Amsterdam
        1903/107DOplegging wapenen enz. voor de landweer
        1903/112DBrugvernieling
        1903/113DVerbindingen in de nieuwe Hollandse waterlinie
        1904/1DHerziening bewapening linies en stellingen
        1904/2DGroot flankement voor de stelling van Amsterdam
        1904/4DBrugvernieling
        1904/7DVuurkaarten
        1904/8DVoorbereiding van de artilleristische verdediging van de stelling van Amsterdam
        1904/11DPeilposten
        1904/15DNevenbatterijen in de stelling van Amsterdam
        1904/31DBewapening nieuwe Hollandse waterlinie
        1904/48DVerbindingen in de nieuwe Hollandse waterli­nie
        1904/56DBewapening stelling van Amsterdam
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1904/61DOefeningen in de stelling van Amsterdam in 1903
        1904/64DVerslag toestand nieuwe Hollandse waterlinie
        1904/65DNabijverdediging fort Harssens
        1904/71DVerslag toestand stelling van Amsterdam
        1904/82DVervoer materieel
        1904/83DOvergave archieven
        1904/95DPikrinezuur voor de torpedodienst
        1904/96DVerslagen oefeningen in de vestingoorlog
        1904/113DUitleggers
        1904/129DBewapening stelling van Den Helder
        1904/138DVervanging kanonnen van 12 cm IJ
        1904/157DBewapening forten Westervoort en Pannerden
        1904/182DVesting Neuzen
        1904/190DArtilleristische werkzaamheden bij mobilisatie
        1904/193DBezettingstroepen voor de stelling van Amsterdam
        1904/211DOplegging van wapens en munitie voor de landweer
        1904/215DBeddingen voor vergroot schootsveld
        1904/218DPatroonraderbaren
        1904/227DVerdediging stelling van Den Helder
        1904/248DBezettingstroepen op de forten
        1904/300DKanonnen van 6 cm kazemat
        1905/3DEmplacement Durgerdam
        1905/5DPeilposten
        1905/11DDiverse memories van verdediging
        1905/27DOplegging munitie en geschut
        1905/31DMaterieel voor uitleggers
        1905/61DVuurkaarten
        1905/79DVerdediging stelling Hollands Diep en Volkerak
        1905/85DDode hoek fort Hoek van Holland
        1905/89DAfstandmeting fort Ellewoutsdijk
        1905/90DHerziening bewapening linies en stellingen
        1905/96DSchuilplaatsen van gebogen plaatijzer en beton
        1905/101DVestinggronden vesting Neuzen
        1905/104DVerslag toestand nieuwe Hollandse waterlinie
        1905/108DRuitvuur
        1905/111DVuren zonder afstandmeting te Willemstad
        1905/113DElectrische zoeklichteen te Den Helder
        1905/117DArtilleristische verdediging van de stelling van Amsterdam
        1905/127DRegeling aanmaak en aanschaffing van materieel
        1905/129DVoorzieningen aan fort Ellewoutsdijk
        1905/132DBewapening stelling van Amsterdam
        1905/134DBewapening fort Erfprins
        1905/135DInstructies
        1905/148DNieuwe Hollandse waterlinie, opgave van plaatsen groepstafkwartieren, afdelingsstations, peilposten enz.
        1905/154DGeschutbewapening stelling Monden van de Maas en Haringvliet
        1905/160DAan- en afvoer artilleriematerieel
        1905/185DOpgave vuurmonden
        1905/190DVerslag toestand nieuwe Hollandse waterlinie
        1905/192DKustverdediging
        1905/201DVerbindingen in de nieuwe Hollandse waterlinie
        1905/205DVerdediging stelling van Amsterdam
        1905/219DConducteurs der artillerie, tevens militaire wachters voor de bediening van inundatiemiddelen bij mobilisatie
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1906/1DBewapening kustbatterijen
        1906/3DArtilleriematerieel der Marine
        1906/10DVervanging kanonnen van 12 cm IJ
        1906/15DTussenbatterijen
        1906/17DSterktestaten
        1906/19DDiverse memories van verdediging
        1906/26DAfstandmeting stelling van Amsterdam
        1906/33DOplegging geschutbewapening stelling van Amsterdam
        1906/45DVerdediging stelling van Amsterdam
        1906/46DVerslag toestand nieuwe Hollandse waterlinie
        1906/47DOntwerp-voorschrift voor wachters
        1906/59DGeschutbewapening
        1906/61DWerkzaamheden stelling van Amsterdam
        1906/87DNevenbatterijen vesting Brielle
        1906/98DBewapening fort Ellewoutsdijk
        1906/101DVesting Neuzen
        1906/109DVerbindingen in de nieuwe Hollandse waterlinie
        1906/112DKanonnen van 12 cm K.
        1906/133DOpslag van materieel
        1906/137DInstructies
        1906/138DKanonnen van 8 cm stuks
        1906/142DDekking van vuurmonden voor groot flankement
        1906/160DOpleggingsvoorschrift
        1907/5DOpstelling kanonnen van 8 cm stuks
        1907/8DMagazijnmeesters der artillerie, munitiebergplaatsen in de sectorparken
        1907/9DVullen van pantsergrananten
        1907/10DOplegging munitie
        1907/14DArtilleristische verdediging van de stelling van Amsterdam
        1907/16DEmplacement te Durgerdam
        1907/23DGeschutbewapening
        1907/30DBewapening nieuwe Hollandse waterlinie
        1907/36DOplegging materieel
        1907/52DTransportvliegtuigen
        1907/55DOverzicht toestand verdedigingswerken stelling van Amsterdam
        1907/62DVesting Neuzen
        1907/78DBewapening stelling van Amsterdam
        1907/80DDiverse memories van verdediging
        1907/83DBewapening fort Ellewoutsdijk
        1907/85DArtilleriematerieel der marine
        1907/87DReservevoorraad munitie
        1907/96DArtilleriewerkzaamheden bij mobilisatie
        1907/103DBewapening linies en stellingen
        1907/125DVerbindingen nieuwe Hollandse waterlinie
        1907/131DLaboreer-, laad- en bedieningsgereedschappen
        1907/148DVerdediging stelling Monden van de Maas en Haringvliet
        1907/175aDVervoer van buskruit enz. bij mobilisatie
        1907/186DVerdediging stelling Hollands Diep en Volkerak
        1907/207DOplegging van springmiddelen voor de torpedoversperring Hoek van Holland
        1907/209DWerk aan het IJ op het vuurtoreneiland (voorzieningen en bewapening)
        1907/211DSnelvuurkanonnen van 10 cm.
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1908/1DInrichten van een aardwerk ter verdedi­ging
        1908/3DWerk aan het IJ op het vuurtoreneiland (voorziening)
        1908/5DDiverse memories van verdediging
        1908/13DVerdediging torpedoversperring in het Haringvliet
        1908/28DBewapening stelling van de Monden van de Maas en het Haringvliet
        1908/34DDienstvoorschrift voor stellingen
        1908/39DDraagbaar spoorwegmaterieel
        1908/43DMobilisatie telegraafpersoneel
        1908/48DVoorzieningen fort Pampus
        1908/49DBewapening Geertruidenberg
        1908/53DVerdeling in onderdelen van de linie te Den Helder
        1908/55DVervanging van kanonnen van 12 cm IJ
        1908/61DGegevens seinposten
        1908/77DJaarverslag nieuwe Hollandse waterlinie
        1908/78DArtilleriewerkzaamheden bij mobilisatie
        1908/83DVerdediging vaarwater bij Hellevoetsluis
        1908/86DVervoer van buskruit bij mobilisatie
        1908/96DVerbinding in de nieuwe Hollandse waterlinie
        1908/101DBewapening stelling van Amsterdam
        1908/108DOplegging munitie
        1908/113DBewapening Neuzen en Ellewoutsdijk
        1908/134DOpleggingsvoorschrift
        1908/143DGeschut van 10 cm op fort IJmuiden
        1908/146DMaterieel van 8 cm stuks
        1908/148DOplegging artilleriematerieel
        1908/153DKaarten van vuur- en veiligheidssectoren bij schietoefeningen op pantserforten
        1908/178DWijziging van de uitrusting van verdedigingswerken
        1908/189DWijziging sectorgrensstelling van Amsterdam
        1909/3DBewapening stelling van Amsterdam
        1909/4DWijziging van de uitrusting van verdedigingswerken (vuurpeilen)
        1909/6DHerziening bewapening
        1909/19DNevenen tussenbatterijen
        1909/20DVerwapening forten Crevecoeur en St. Andries
        1909/29DInrichten van een aardwerk ter verdediging
        1909/35DDiverse memories van verdediging
        1909/37DOpstelling van kanonnen bij mobilisatie in de stelling van Amsterdam
        1909/45DVerbindingen in de nieuwe Hollandse waterlinie
        1909/52DGereedmaken van munitie
        1909/56DVerslag toestand nieuwe Hollandse waterlinie
        1909/65DVesting Geertruidenberg
        1909/68DSpoorwegen in en om Utrecht
        1909/70DJaarverslag 1908 stelling van Amsterdam
        1909/76DVesting Neuzen en fort Ellewoutsdijk
        1909/88DKanonnen van 6 cm voor hefkoepels
        1909/112DBeplantingen
        1909/114DBewapening fort Pannerden
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1910/3DBewapening stelling van Amsterdam
        1910/4DVuurpeilen
        1910/5DSnelvuurkanon van 10 cm en munitie
        1910/6DBewapening stelling Hollands Diep en Volkerak
        1910/8DVerbetering fort Kijkduin
        1910/9DFlank- en stormbatterijen buiten de forten van de stelling van Amsterdam
        1910/12DVerbindingen in de nieuwe Hollandse waterlinie
        1910/27DVerbetering van de kustwapening
        1910/34DJaarverslag stelling van Amsterdam
        1910/37DBewapening nieuwe Hollandse waterlinie
        1910/43DMunitie uitrusting kanonnen van 24 cm IJ
        1910/62DBeplanting
        1910/70DBewapening kustbatterij Willemstad
        1910/72DVerslag toestand nieuwe Hollandse waterlinie
        1910/77DKustverdediging
        1910/79DGeschutemplacementen Ellewoutsdijk
        1910/80DArtilleriematerieel op fort Pannerden
        1910/82DFort bij Vlissingen
        1910/86DFort Harssens
        1910/90DSpoorweg Hilversum - Nieuwersluis
        1910/121DVerdedigbaar wachthuis nabij aanlegstijger in trambaan Ooltgensplaat
        1911/4DSpoorweg Hilversum - Nieuwersluis
        1911/6DBewapening fort Pannerden
        1911/11DTorpedoversperring Schulpengat
        1911/12DAlgemeen verdedigingspark stelling van Amsterdam
        1911/15DJaarverslag 1910 stelling van Amsterdam
        1911/19DMunitie-uitrusting stelling van Den Helder
        1911/20DVerbindingen in de stelling van Den Helder
        1911/24DBewapening stelling Hollands Diep en Volke­rak
        1911/32DVerslag toestand nieuwe Hollandse waterlinie
        1911/33DBewapening stelling van Amsterdam
        1911/35DHerziening armeringsstaten
        1911/50DBeproeving handlichtkogels
        1911/51DVerbetering kustbewapening
        1911/94DDiverse geschutstaten
        1911/99DMunitieuitrusting
        1911/104DOpstelling mitr. m. '08 in verdedigingswerken
        1911/110DMagnesium lichtfakkels
        1911/121DInvloed op bewapeningsaangelegenheden
        1912/6DBescheiden voor de artilleriedienst
        1912/7DUitvoering der instructie voor stellingcommandanten in tijd van vrede
        1912/8DOpleggingsvoorschrift 1906
        1912/14DVissershaven te Scheveningen
        1912/22DVerslag toestand nieuwe Hollandse waterlinie
        1912/24DMunitieuitrusting stelling van Den Helder
        1912/25DBewapening stelling Monden van de Maas en Haringvliet
        1912/32DVermeerdering bewapening
        1912/37DHandgranaten
        1912/38DAanvulling voorraden en munitie
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1912/43DMitrailleurs m. '08
        1912/62DUitrusting strijdkrachten te land
        1912/65DStrategische voorzorgen fort IJmuiden
        1912/80DVerslag bewapeningscommissie 1909
        1912/83DWijziging grenzen stelling van Amsterdam en nieuwe Hollandse waterlinie
        1912/87DBewapening fort Muiderberg
        1912/113DFort De Ruyter en fort Kijkduin
        1912/114DDiverse instructies
        1912/152DOplegging art. materieel en laboreergereedschappen
        1913/4DVóórstelling van Naarden
        1913/15DOpleggingsvoorschrift 1913
        1913/19DVredesinstructie stelling van Amsterdam
        1913/22DKanonnen van 24 cm IJ
        1913/23DWijzigingen bewapening
        1913/24DWijziging in de grenzen van de stelling van Amsterdam en de nieuwe Hollandse waterlinie
        1913/29DHandhaving onzijdigheid Westerschelde
        1913/43DBewapening nieuwe Hollandse waterlinie
        1913/57DZware en lichte geschutreserve
        1913/60DBewapening kustbatterijen
        1913/77DDiverse instructies
        1913/85DBewapening stelling Hollands Diep en Volkerak
        1913/94DVerslag nieuwe Hollandse waterlinie
        1913/113DBewapening stelling van Den Helder
        1913/121DMitrailleurs m. '90 en m. '08
        1913/203DVuur- en rayonkaarten
        1913/240DProeven afstandmeting met toestel Watkin
        1913/291DVerantwoording van artilleriematerieel
        1913/330DVerwapening van linies en stellingen
        1913/373DForten Pannerden en Westervoort
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1914/8DWaarnemingsladders
        1914/16DVóórstelling van Naarden
        1914/26DZware en lichte geschutreserve
        1914/41DOpleggingsvoorschrift
        1914/48DBewapening nieuwe Hollandse waterlinie
        1914/51DVerwapening van linies en stellingen
        1914/59DFort IJmuiden
        1914/77DVredesinstructies
        1914/79DForten Westervoort en Pannerden
        1914/80DForten Nieuw-St. Andries en Crèvecoeur
        1914/88DBewapening stelling van Amsterdam
        1914/132DBewapening stelling van Den Helder
        1914/143DProeven afstandmeting toestel Watkin
        1914/212DBewapening landstorm
        1914/301DTorpedoversperringen Pannerden, Delfzijl en Harlingen
        1914/449DBewapening kustbatterijen
        1914/464DZoeklicht voor fort Prins Frederik
        1914/471DOplegging munitite bij demobilisatie
        1914/499DPlaatsbepaling door middel van seismographen
        1914/593DOude autobanden voor hoefbeslag
        1914/620DProeven afstandmeting te fort Pannerden
        1914/628DAanspanbaar geschut
        1914/678DVerdediging van haven van Scheveningen
        1914/679DVoorbereiding van de kustbewaking
        1914/695DVerslag schietproeven met 8 cm stuks
        1915/15DZware en lichte geschutreserve
        1915/50DOude autobanden voor hoefbeslag
        1915/52DKustbewaking
        1915/68DOmwisseling van kanonnen van 9 cm tegen houwitsers van 15 cm
        1915/76DVóórstelling voor Naarden
        1915/103DGeschut van 21 cm A
        1915/146DOnderzoek van munities
        1915/190DPlaatsbepaling door middel van seismographen
        1915/282DCompagnie aanspanbaar geschut
        1915/318DAanschaffing verstinggeschut
        1915/609DVoorziening in een gedeelte der kustverdediging door marine
        1915/725DVredesinstructies
        1915/743DVerdediging grote rivieren
        1916/36DPlaatsbepaling door middel van seismographen
        1916/87DVoorziening in een gedeelte der kustverdediging door personeel der marine
        1916/109DSchilden voor 6 cm veld
        1916/137DVóórstelling voor Naarden
        1916/157DSchietproef op pantserkoepel
        1916/175DDekking tegen vliegtuigen
        1916/243DLichte en zware geschutreserve
    • Na de opheffing van de Inspectie der Vesting Artillerie per 15 november 1921 werd door de taakopvolgende Inspecteur der Artillerie de archiefvorming ongewijzigd voortgezet tot 31 december 1921. Met ingang van 1922 werd de archiefvorming in overeenstemming gebracht met de reorganisatie per 15 november 1921. Zie Inspecteur der Artillerie (1921-1940) inv. nrs. *660-701*.

      Signatuur van het Archief KL was: "A".

      Bij de bewerking door het Archief KL was, min of meer chronologisch, door de reeks "gewone" agenda's gemengd een tweede reeks agenda's, door de archiefvormer duidelijk onderscheiden als "A-agenda's". Deze laatsten hebben naar het zich laat aanzien betrekking op stukken betreffende personele aangelegenheden. Bij de laatste bewerking is deze reeks A-agenda's weer losgemaakt van de reeks "gewonë.

      Bijbehorende stukken werden niet aangetroffen. Deze zijn vernietigd; zie de inleiding, hoofdstuk 2.2.1.

    • Signatuur van het Archief KL was: "A".

    • Bij de bewerking door het Archief KL was, min of meer chronologisch, door de reeks "gewone" agenda's (inv. nrs. *531-567* en 904) gemengd een tweede reeks agenda's, door de archiefvormer onderscheiden als "A-agenda's". Deze laatste hebben naar het zich laat aanzien betrekking op stukken betreffende personele aangelegenheden. Bij de laatste bewerking is deze reeks A-agenda's weer losgemaakt van de reeks "gewone".

      Bijbehorende stukken werden niet aangetroffen. Deze zijn vernietigd. Zie inleiding, hoofdstuk 2.2.1.

      Signatuur van het Archief KL was: "A".

    • Signatuur van het Archief KL was: "A".

    • Zie ook het NB. bij de nrs. 590, 599, 591.

      Bijbehorende stukken werden niet aangetroffen.

    • De stukken van 1910 en 1911 zijn geagendeerd in de agenda "VGeh" ("Vertrouwelijk-Geheim") onder inv. nr. 599. Vanaf 1912 dragen de stukken een eigen agenderingkenmerk, bestaande uit "RD" ("Raad van Defensie") en een volgnummer. Agenda's "RD" zijn niet aangetroffen.

      Signatuur van het Archief KL was: "DD".

      jaar/omsl.sign.omschrijving
      1910/98VVissershaven Scheveningen (1910-1921)
      1910/99VAanpasbaar geschut
      1910/121VOntwerp-Militiewet
      1911/40VPositieverbetering van officieren
      1912/2RDWijziging organisatie
      1913/1RDWijziging pensioenwet Landmacht
      1913/2RDWijziging wet reservepersoneel Landmacht 1905
      1914/1RDDroogmaking en afsluiting Zuiderzee 1914-1920
      1919/3RDUitbreiding Utrecht
      1920/5RDOntwerp Dienstplichtwet
    • Zie Inspecteur der Artillerie (1921-1940) inv. nrs. *660-701*.

      Signatuur van het Archief KL was "AG".

    • Signatuur van het Archief KL was: "AG".

    • Signatuur van het Archief KL was: "AGAG".

      Aan inventarisnummer 636 werd toegevoegd 1919/351, aangetroffen in een deelbestandje "I.I" ofwel "het archief Inlichtingendienst van de Inspecteur Bereden Artillerie". Het bleek echter te gaan om bij die Inspecteur ingekomen, en normaal ingeschreven, rapportage van de Inlichtingendienst. Het deelbestandje "I.I" is derhalve opgeheven. Het merendeel van de stukken is toegevoegd aan het archief van de afdeling (Inspecteur der) Bereden Artillerie van het Algemeen Hoofdkwartier, waar zij, volgens de daar geborgen agenda's, blijken te behoren. Zie Algemeen Rijksarchief, Tweede Afdeling, codenummer toegang 2.13.62.

      • jaar/omsl.omschrijving
        1900/31Benoeming van kap. A.C. van Altena tot commandant van de instr. batterij
        1900/55Titulaire graden voor trompetters bij de bereden korpsen
        1900/59Bevordering van de I.D.A. tot luitenant-generaal
        1900/75Bloedverwantschap of zwagerschap van hoofd­officieren der B.A. met andere hoofd- of res.off. van de K.L.
        1900/139Oefeningen in 1900
        1900/187Officieren die vroeger bij het korps ponton­niers hebben gediend
        1900/250Verstrekking van marga-patronen
        1900/275Bruikleen van twee kanonnen van 9 cm M.L. aan het invalidenhuis te Leiden
        1900/279Beknopt overzicht van de oefeningen en proeven bij de bereden artillerie in 1899
        1900/324Automobiel-vrachtwagen voor vervoer van verplegingsartikelen ter vervanging van paardentractie
        1900/363Overdracht van dienstbetrekking Inspecteur der Cavalerie
        1900/422Bepalingen betreffende het kamperen van troepen in de legerplaats bij Harskamp
        1900/505Algemeen overzicht van de oefeningen gehouden gedurende de winter 1899/1900
        1900/628Miliciens bij de korpsen veld- en rijdende artillerie
        1900/665Verzoek van het Leids studentenkorps om vier trompetters voor het maskeradefeest op 19 juni 1900
        1900/700Verzoek om te mogen huwen
        1900/759Vestiging van een garnizoen te Wageningen
        1900/762Verzoek van aan de strengere krijgstucht onderworpen militairen, om niet naar hun vorig garnizoen terug te gaan
        1900/827Onderzoek van vuurmonden, het al of niet uitnemen van de afsluitringen na het vuur
        1900/832Oefening bij het korps pontonniers
        1900/872Werving bij de bereden korpsen
        1900/878Escorte voor H.M. de Koningin te Utrecht
        1900/931Couranten ter lezing in cantines enz.
        1900/934Oefening van de artillerie-schutterij te 's-Gravenhage
        1900/957Rapporten aan M.V.O. betreffende toekenning van schadevergoeding in verband met de brand in de legerplaats bij Vught
        1900/1130Komst van Z.M. de Shah van Perzië
        1900/1171Instructies voor magazijnmeesters der artillerie
        1900/1226Krijgskundige nasporingen in de winter van 1900 op 1901
        1900/1233Wijziging in de constructie van projectielen
        1900/1266Lotsverbetering van onderofficieren
        1900/1290Beoordelingsstaat van de onderofficieren die de gymnastiek- scherm- en zwemcursus C bij de normaal schietschool hebben gevolgd
        1900/1322Vervaardigen van schipbruggen
        1900/1563Algemeen verslag van de oefeningen, gehouden gedurende de zomer van 1900
        1900/1573Voorlopige verslag hoofdstuk VIII staatsbegroting
        1900/1574Verkoop van sterke drank op mars
        1900/1588Overgave van een dienstbetrekking
        1900/1589Overdracht van dienstbetrekking commdt. nw. Holl. waterlinie
        1900/1590Overgave commando
        1900/1596Aanvaarden functie directeur der Hogere Krijgsschool
        1900/1598Afschaffing der dienstvervanging
        1900/1613Oefeningen in 1901
        1900/1615Oproep tot deelneming in het aanbieden van een huldeblijk van het leger aan H.M. de Koningin bij gelegenheid van haar huwelijk
        1900/1678Oefeningen in 1901
        1900/1739Verslag omtrent de Deense divisiemanoeuvres in 1900
        1901/8Opgave van het bedrag, dat in 1900 voor herstelling van paardetuig is besteed
        1901/26Militaire bijstand bij gelegenheid van een bezoek van H.M. de Koningin aan Amsterdam
        1901/37Examen voor commies 4e klasse bij de directe belastingen enz.
        1901/39Gutta-percha voor winterbeslag
        1901/99Stalen G.K.T. van 12 c M.L.
        1901/113Optische instrumenten
        1901/114Voorhanden munitie op 1 Januari 1901
        1901/120Richtfoutmeter voor het kustgeschut
        1901/132Oefening der cadetten
        1901/134Militaire muziek bij feestelijkheden
        1901/153Telefoonmaterieel
        1901/156Onderzoek van vuurmonden
        1901/353Oefeningen in 1901
        1901/383Voordracht tot het toekennen van beloningen en prijzen
        1901/417Staat van de namen en signalementen van deserteurs
      • jaar/omsl.omschrijving
        1901/437Schietkatoenbuskruit voor 8 c M. stuks
        1901/578Verslagen winteroefeningen
        1901/607Oefeningen en proeven bij de bereden artillerie, overzicht 1900
        1901/632Indeling van de lichting 1901
        1901/706Tuigen van het pakpaard tot patronenvervoer
        1901/730Verplaatsen van open rijbanen te 's-Herto­genbosch
        1901/747Soldijverhoging voor hoornblazers
        1901/775Inrichting van geweren voor scherpe patronen no. 7 (Marga) en het schieten hiermede
        1901/835Oprichting van de Nederlandse onderofficiers schermbond
        1901/1003Nederlandse vereniging tot bescherming van dieren, lot van rijkspaarden
        1901/1101Vestiging van een garnizoen te Ede
        1901/1102Oefening van personeel van de geneeskundige dienst in 1901
        1901/1127Opleiding en examen tot adj.oo.dd. officier
        1901/1140Kon. Besluit betreffende keuringscommissie paardenfokkerij
        1901/1187Verlenen van militaire bijstand
        1901/1256Overdracht dienstbetrekking commandant der stelling van Amsterdam, tevens bevelhebber in de 1e militaire afdeling
        1901/1351Aanvaarding van dienstbetrekking chef van de generale staf
        1901/1535Richtwijze bij de bereden artillerie
        1901/1769Eenwandige granaten
        1901/1849Blijvend gedeelte der lichting 1901 bij de onbereden korpsen
        1901/1954Algemeen verslag van de oefeningen, gehouden gedurende de zomer van 1901
        1901/1968Opgave van de voor het jaar 1902 ontworpen oefeningen
        1902/518De redactie van de "Soldatencourant" verzoekt, bij opkomst de aan­dacht te doen ves­tigen
        1902/774Verslagen winteroefeningen
        1902/896Voordracht tot toelating onderoff. en korporaals tot het 2e studiejaar van de cursus magazijnmeester
        1902/1006Bepalingen enz. betreffende de legerplaats bij Harskamp
        1902/1968Verloop van paarden bij verschillende korpsen
        1902/2010Tactische oefeningen op de kaart bij de korpsen bereden artillerie en pontonniers
        1902/2051Algemeen verslag van de oefeningen, gehouden gedurende de zomer van 1902
        1902/2068Oefeningen in 1903
        1903/99Bevaarbaarheid van inundaties
        1903/107IJ. Lastsleper
        1903/297Militaire bijstand
        1903/702Maskerade te Delft, militaire bijstand
        1903/827Algemeen overzicht van de oefeningen gehou­den gedurende de winter 1902/1903
        1903/935Bevordering van officieren enz.
        1903/938Overname en overgave van dienstbetrekkingen
        1903/944Kartets van 7.5 cM.
        1903/985Overdracht commando 3e divisie infanterie
      • jaar/omsl.omschrijving
        1903/1235Pontonniersaangelegenheden
        1903/127625-jarig bestaan der artillerie-schietschool
        1903/1536Escorte bij bezoek van H.M. de Konin­gin aan Maastricht, Roermond en Venlo
        1903/1872Datum oprichting van het 9e reg. infanterie
        1903/198175 jarig bestaan der K.M.A.
        1903/2465Nabootsing van springpunten van G.K.T.
        1903/2480Bevordering van officieren
        1903/2520Grote manoeuvres in 1904, algemene verslagen 1903 en 1904
        1904/50Pontonniersaangelegenheden
        1904/68Vulling van brisant-granaten
        1904/260Organisatie van het korps pontonniers, garnizoensindeling
        1904/394Oprichting 4e regiment veldartillerie
        1904/697"Vorschrift für die Aufbewahrung und Instandhaltung von Rotrrücklauf Geschütze u.s.w."
        1904/824Overdracht commando stelling Amsterdam, tevens bevel 1e mil. afdeling, door gen.maj. P.C. Kool aan gen.maj. Krayenhoff.
        1904/1206Herdenking van het 75-jarig bestaan reg. grenadiers en jagers
        1904/1458Benoeming van officieren
        1904/2051Opleiding tot owmr. bestemd om de plaats van luitenant te vervullen
        1904/2221Oefeningen in 1905 (1904 en 1905)
        1905/8250-jarig bestaan van de normaalschietschool
        1905/124Rijkunstig onderricht van kandidaat Indische ambtenaren
        1905/875Mobilisatieaangelegenheden
        1905/1286Doodsoorzaak van de milicien Jaspers, G.W.B.
        1905/1423Toezending verslag beproeving tempeertoestel
        1905/1790Het bevorderen van goede geest in het leger
        1905/2452Schoolonderwijs bij de korpsen
        1905/2512Oefeningen in 1906 (1905 en 1906)
        1906/80Voorstel tot het voor rijksrekening vervoeren van huisraad
        1906/541Instructies en uitvoeringsbepalingen
        1906/563Reglement voor de algemene landsdrukkerij
        1906/847Commissie inzake artillerie inrichting, herstellingen aan artillerie materieel
        1906/1075Nachtleger en brood voor gehuwde militairen
        1906/1671Strafregisters voor militairen beneden de rang van off. te vervangen door losse, doorlopend genummerde straflijsten (1906 en 1908)
        1906/1713Rapport over de beproeving van het richttoe­stel van de B.C. Richtliniaal, en verlengstang
        1906/2002Verslag aangaande de beproeving van de richt­spiegel van Rappard en verlengstang (1906 en 1908)
        1906/2245Overgang van materieel van 8 cM. stuks naar de vesting artillerie
        1906/2333Menslievende daad van de stukrijder 1e kl. Lutt
        1906/2639Rapport betreffende de beproeving van de tempeermachine van Essen (1906 en 1907)
        1906/2654Overgave en aanvaarding van commando
        1906/2748Capitulantenstelsel
        1906/2750Oefeningeen in 1907 (1906 en 1907)
        1906/2836Inlichtingen, bedden, scheren, zangoefeningen en reservekader
        1906/2843Gelegenheid voor rijkunstig onderricht
        1907/39Lotsverbetering van militaire schrijvers
        1907/169Verslag opleiding regimentschool
        1907/194Pontonmaterieel (1907 en 1908)
        1907/336Instructie op de werving voor het leger hier te lande
        1907/695Beknopt overzicht nopens oefeningen enz.
        1907/1043Regeling der dagelijkse soldijen bij de landmacht
      • jaar/omsl.omschrijving
        1907/1411Projectielmanden
        1907/2156Oefeningen in 1908 (1907 en 1908)
        1907/2858Propaganda van antimilitaristen in het leger
        1907/2869Onvoldoende verwarming van de provoosten
        1907/2974Oplegging van paardetuig (1907 en 1908)
        1907/3123Vredesorganisatie van het veldleger
        1907/3146Instructies (1907 en 1908)
        1907/3210Verlof met behoud van soldij
        1908/97Verslag van oefeningen van de Duitse artillerie te voet op de schietplaats te Wahn bij Keulen in 1907
        1908/1064Bidden voor en na maaltijden op soldatenkamers
        1908/1444Lustrumfeesten te Delft
        1908/1541Rijkswerklieden
        1908/1836Soldijregeling
        1908/1893Oefeningen in 1909
        1908/1970Opgave aantal geweer-, karabijn- en revolver­dragenden van het actieve leger op oorlogsvoet
        1908/2078Landbouwonderwijs aan miliciens
        1908/2090Voorschrift betreffende de dienst der smeden-bankwerkers bij de bereden artillerie
        1908/2097Aanschrijving M.V.O. over krijgstucht
        1908/2409Tijdschriftartikel over de oefening en organisatie der bereden artillerie
        1908/2439Benodigheden voor practische oefeningen (1908 en 1909)
        1908/2583Organisatie der reservebatterijen
        1908/3073Weiden van paarden
        1909/29Schietoefeningen in de polder "de Lijmers"
        (1909 en 1910)
        1909/88Opleiding der militie bij de veldartillerie
        1909/351Landweeroefeningen 1910
        1909/372Kader bij de mitrailleurafdelingen
      • jaar/omsl.omschrijving
        1909/660Herziening instructies
        1909/854Verslag wetenschappelijke bijeenkomsten
        1909/864Troepenschieten met aanspanbaar vestinggeschut
        1909/933Benoeming van kol. A. van Seters tot Inspecteur van de Bereden Artillerie
        1909/965Oprichting 6e batterij 4e veld
        1909/1037Gelukwens bij geboorte van Prinses Juliana
        1909/1044Overdracht functie Inspecteur der Infanterie
        1909/1090Voorwichtigheid van de disselboom bij het materieel van 7 cm
        1909/1206Aanschaffing van geschut voor de vestingartillerie
        1909/1509Ziekmelden door militairen
        1909/1777Benoeming van officieren
        1909/1788Opleiding res. paardenarts
        1909/1903Technische opleiding van officieren
        1909/1938Organisatie en munitievoorraad der veldartillerie
        1909/2018Opleiding tot militie-luitenant bij de infanterie
        1909/2073Beperking van het gebruik van ongekookt drinkwater
        1909/2277Onderscheidingsteken voor scherpschutter
        1909/2329Instructie voor de commandant van veldleger
        1909/2391Lijst der interlokale en internationale telefoongeleidingen
        1909/2466Rapport van de commissie inzake schietopleiding bij de vestingartillerie
        1909/2614Cursus voor voorgangers in de gymnastiek
        1909/2891Rijkunstige opleiding van jonge luitenants der bereden artillerie en aankoop van paarden in Ierland
        1910/209Kader korps pontonniers
        1910/274Organisatie en munitievoorraad der veldartillerie
        1910/644Pensionering en bevordering van officieren
        1910/723Regeling betreffende détachering van offi­cieren bij wapens, waartoe zij niet behoren
        1910/857Huldeblijk aan J.C.J. Drucker en M.L. Fraser voor schenking schilderijen aan de staat der Nederlanden
        1910/1471Bewapening in geval van mobilisatie
        1910/1610Overdracht functie van chef van de generale staf
        1910/1722Toelagen voor remonteberijders
        1910/1962Verslag van oefeningen van de oefeningsbat­terij in 1910 in de legerplaats bij Oldebroek
        1910/1993Benoeming van officieren
        1910/2290Ongeval van 1e lt. André de la Porte
        1910/2735Uitbreiding van de infanterie-munitietrein ener divisie
      • jaar/omsl.omschrijving
        1910/2811Remontering der veldartillerie
        1911/32Reservekanonniers van 7 cm
        1911/55Schietproeven met eenheidsprojectielen
        1911/117Rangschikking van militairen onderling
        1911/145Bezuiniging
        1911/450Oprichting van een tuberculosefonds
        1911/497Verslag van de proeven van 10-26 oct. 1911 in de legerplaats bij Oldebroek
        1911/626Ballongeschut
        1911/1329Opheffing van het algemeen dépôt van discipline
        1911/1528Verzoek van studentencorps te Utrecht om manschappen en paarden voor de optocht ter gelegenheid van het 275 jarig bestaan der Utrechtse Hogeschool
        1911/1601Bezoek van de president der franse republiek
        1911/1652Eerste oefeningstijd van 2 jaar bij de B.A.
        1911/1672"Ontwerp militiewet" ook beschouwd uit het oogpunt der bereden wapens
        1911/1819Verslag betreffende de oefeningen van de oefeningsbatterij in de L.B.O.
        1911/1894Uitslag van het op 15, 17 en 18 juli gehouden kornetsexamen
        1911/2044Benoeming van officieren
        1911/2230Verslag der practische oefeningen in 1911
        1911/2351Verslag der in 1911 in de legerplaats bij Oldebroek gehouden schietoefeningen
        1911/2433Nota betreffende de positieverbetering der officieren
        1911/3106Verslag der practische oefeningen: korps
        1911/3314Proeven gehouden met het materieel in 1911
        1912/111Oplegging van materieel bij de bereden artillerie
        1912/490Bevordering en soldijregeling der onder­officieren
        1912/495Brugmaterieel Viktorin
        1912/918Opleiding van beroepskader
        1912/979Nota nopens de uitrusting van de strijdkrachten te land
        1912/1121Overdracht functie Inspecteur Bereden Art.
        1912/1273Rapport over het gebruik van de richtboog bij het verkennen van artillerie­stellingen (1e lt. Van den Wall-Bake van korps rijdende artillerie)
        1912/1453Invoering grijsgroene uniform
        1912/1938Toestel van breedtespreiding bij mitrailleurs
        1912/1968Verslag der practische oefeningen in 1912 en 1913
      • jaar/omsl.omschrijving
        1912/2033Benoeming van officieren
        1912/2035Oefeningen op het zuidfront der stelling van Amsterdam
        1912/2607Ontwerp-regeling voor plaatsing en détachering van de officieren der artillerie bij de vesting- en bereden artillerie
        1912/2975Nummering van korpsen en onderdelen
        1912/3332Verslag over wijzigingen en proefnemingen met het materieel enz. in het jaar 1912
        (1912 en 1913)
        1913/488Voorstellen van invloed op de staatsbegroting van 1914
        1913/772Begroting VIIIe hoofdstuk dienstjaar 1913
        1913/776Vredesorganisatie
        1913/1011Reorganisatie der instructiebatterij
        1913/1103Inspectie over de korpsen bereden artillerie
        1913/1590B.G.K.T. van 7 cm., aanmaak munitiefabriek
        1913/1966Benoeming van officieren
        1913/2494Verslag betreffende de conservatieproef met BG-ladingen van 7 cm
        1913/2500Proef met verkorten eerste oefeningstijd bij de veldartillerie
        1913/2619Gendarmerie in Albanië (1913, 1914 en 1915)
        1913/3302Verslag over wijzigingen van en proefnemingen met het materieel enz. in 1913
        1914/27Proef met gehuurde paarden
        1914/725Rapport inspecties
        1914/803Beknopt overzicht van proeven en oefeningen met artilleriematerieel in het jaar 1913
        1914/1078Luchtkasten in ijzeren roeiboten
        1914/1376Verslag betreffende de kleding en uitrusting van de vrijwillig dienende onderofficieren
        1914/1582Instructie voor de Inspecteur der Bereden Artillerie
        1914/1665Verslag van oefeningen met medewerking van vliegeniers in de legerplaats bij Oldebroek
        1914/2110Benoeming van officieren
        1914/2325Materieel benodigd voor reserve batterijen
        1915/136Verslag van het examen voor ad­spirant kornet bij de bereden artillerie
        1915/956Oprichting van de "militaire hoefsmedenvereniging"
        1915/1190Rapport van het munitiebureau
        1916/287Verslag betreffende de beproeving van scherfgranaten van 7 cm
        1917/1427Uitneembare ijzeren schraag en bok in vaartuig
        1917/2060Bevordering van res. officieren
        1917/2181Vaarlichaam tot overbrengen van bevelspersoneel en bevelsmiddelen (1917, 1918)
      • jaar/omsl.omschrijving
        1918/163Vredes- en oorlogs-organisatie van het korps pontonniers
        1918/275Herdenking 125-jarig bestaan van het korps rijdende artillerie
        1918/580Wachtmeestersexamen
        1918/819Studiecommissie voor de artillerie
        1918/977Beoordelingslijsten reservisten 1918
        1918/1222Handleiding voor treinen
        1918/1272Opleidingsvoorschrift pontonniers
        1918/1415Voorlopige regeling van de militaire bezoldigingen bij de landmacht
        1918/1660Benoeming van res. officieren
        1918/2162Verbetering van brugmateriaal
        1918/2315Overdracht commando veldleger
        1919/225Beknopt verslag van een reis naar Zweden van 30 aug. - 21 sept. 1919
        1919/351Inlichtingendienst
        1919/646Springproeven met onbekwame kanonnen van 10 cm en 7 cm veld
        1919/1613Ontwerp-beschrijving van de uniformen de tenuen en het paardetuig van de landmacht
        1919/2148Uitslag kornetsexamen 1919
        1919/2621Lkol. jhr. J.H. Roëll bevorderd tot kol.
        1919/2638Bevordering van officieren
        1919/27503e regiment veldartillerie, verslag der schietoefeningen in 1919
        1919/2804Détachering bij het Franse leger
        1919/2886Benoeming van officieren
        1919/3138Jaarwedderegelingen voor personeel beneden de rang van officier
        1919/32021e divisie, tactische schietoefening
        1919/4125Voordrachten voor bevordering
        1920/64Voorschrift inwendige dienst
        1920/155Verzamelstaat materieel veldleger
        1920/222Voordracht tot bevordering van res. korporaals
        1920/462Organisatie L.S. korps motordienst en id. vaartuigendienst
        1920/696Militaire ontwikkeling van verlofsofficieren
        1920/1294Verslag studiereis naar Italië feb. 1920; ge­gevens vreemde legers (Amerika); de verbindingen achter het Duitse front; vervolg gegevens vreemde legers (België en Amerika)
        1920/1447Uitslag examen school voor verlofsofficieren bereden artillerie
        1920/1629Uitslag van het examen der adspirant verlof­officieren bij het korps pontonniers
      • jaar/omsl.omschrijving
        1920/2006Reorganisatie der artillerie
        1920/2178Benoeming van officieren
        1920/2459Organisatie korps luchtafweer-artillerie
        1920/2606Leiding van jeugdig kader
        1920/2874Verslag van de commissie belast met een bezoek aan het leger der Verenigde Staten van Noord-Amerika te Coblenz (maj. A. van Mens, kap. jhr. W. Roëll, kap. J.J.G. baron van Voorst tot Voorst)
        1920/­2903Planche­tten en beschrijving correctieliniaal (1920 en 1921)
        1920/2974Hogere technische vorming van artillerieofficieren
        1920/3047Uitzending officieren naar Wilna
        1921/389Gids voor de vrijwilligen landstorm
        1921/414Vereniging van de functie's inspecteur der bereden en der vestingartillerie, instellen functie directeur van het materieel; instructies
        1921/768Indeling van personeel bij het algemeen hoofdkwartier, de etappeninspectie, het hoofdkwartier van het veldleger, de divisie-en brigadestaven, de staf der cavaleriebrigade en de staven der territoriale bevelhebbers in geval van mobilisatie
        1921/782Verstrekking van rijkspaarden aan officieren
        1921/961Aanvulling en opheffing van muziekkorpsen
        1921/966Raming van kosten voor het res. kader dienstjaar 1921
        1921/1015Lichter materieel voor de lichte houwitser afdelingen
        1921/1016Overgangstoestand bij de artillerie en gebruik van de landstorm
        1921/1049Voordracht van kap. R.J. Hoffmann op 8 en 9 dec. 1920 voor officieren van het vrijwillig landstormkorps motordienst
        1921/1172Uitslag kornetsexamen
        1921/1194Verslag betreffende een studiereis van twee genie-officieren naar Frankrijk en Belgie
        1921/1281Opleiding verlofsofficieren
        1921/1398Opleiding voor de hogere onderofficiersrangen
        1921/1820Benoeming van officieren
        1921/1993Uitslag van het examen voor opperwacht­meester instructeur
        1921/2132Organisatie der artillerie
        1921/2285Organisatie artillerie veldleger
        1921/2290Nasporingen en studiën op het gebied der Nederlands-Indische krijgsgeschiedenis
        1921/2314Beknopt verslag van een détachering bij "1e centre d'études de chars de combat" te Versailles van 24 nov. tot 18 dec. 1920, uitgebracht aan de M.V.O. door maj. F.J. Bij­voet
        1921/2318Organisatie hogere staven
        1921/2378Jaarverslag van het staatsbedrijf der artillerieinrichtingen over 1920
        1921/2461Beginselen voor het gebruik van artillerie
        1921/2495Aanvaarding functie van Inspecteur der Ar­tillerie door gen.maj. Tonnet
        1921/2649Afstandsrit Spa-Ostende in 1921
        1921/2681Ongeval overkomen aan de 1e lt. Rovers
        1921/2727Reorganisatie der artillerie
    • Signatuur van het Archief KL was "P". De in deze agenda's geregistreerde stukken werden echter tot en met 1915 voorzien van de signatuur "V(ertrouwelijk)", daarna van de signatuur "V(ertrouwelijk) Geh(eim)". Zie nr. 645.

    • Signatuur van het Archief KL was "PP". De stukken vertonen echter tot en met 1915 de signatuur "V(ertrouwelijk)", daarna de signatuur "V(ertrouwelijk) Geh(eim)". Zie inv. nr. 650.

      jaar/omsl.sign.omschrijving
      1903/80VRegeling voor de plaatsing en verplaatsing van artillerieofficieren
      1905/1VWeekdienst
      1905/38VParadepas
      1906/5VOefening voor res. officieren
      1906/10VBevordering bij het officierenkorps van het wapen der artillerie
      1906/11VHerziening van de Wet op het Militair Onder­wijs
      1906/27VBestemming van gelden voor praktische oefeningen
      1908/54VOefentijd
      1909/49VVoorschrift beoordelingslijsten
      1910/10VLeiden enz. van praktische oefeningen bij de bereden artillerie
      1910/29VBevelvoering in het veldleger
      1910/39VRemontedepot
      1912/5VOverplaatsing van kapiteins der vestingartillerie naar de bereden artillerie
      1912/33VZelfmoord 2e lt. art. K.A.F. v. Waveren
      1912/38VHuwelijken
      1912/56VVerlof naar Frankrijk
      1912/61VVoordracht toekenning onderscheidingen
      1913/20VBevordering
      1913/32VPlaatsing van officieren bij de bereden artillerie
      1915/1VBeroepsonderofficieren geschikt om bij uitgebroken krijg te worden benoemd tot beroepsofficieren
      1915/2VBeoordeling van officieren
      1915/3VVorming van res. bataljons
      1915/5VHandhaving van de krijgstucht
      1915/6VAntimilitaristische propagande (mobilisatieclubs, vergaderingen v. soldaten)
      1915/10VBevordering onder de beroepsofficieren in het leger
      1915/16VGehEervol ontslag res. officieren
      1915/17VGehMagazijnmeesters der art. te Delft
      1915/22VGehSchending briefgeheim
      1915/37VGehVerlof en nonactiviteit van officieren wegens ziekte
      1915/52VGehAchterblijven van verlof wegens ziekte
      1915/57VGehMilitaire groet en onderscheidingstekenen bij de Nederlandse Zeemacht
      1915/64VGehVoordrachten tot bevordering
      1916/3VGehVerboden dagblad
      1916/32VGehDétachering cadetten K.M.A. en leerlingen H.C.
      1916/35VGehBeoordeling van officieren
      1917/13VGehVerlofsaanvragen
      1917/15VGehAdministratief toezicht
      1917/19VGehGeheimhouding van dienstcorarespondentie
      1917/21VGehTussentijdse beoordelingen
      1917/27VGehBeoordeling officieren
      1917/45VGehArtillerie-luitenants (generatie 1917)
      1918/7VGehBehandeling geheime bescheiden
      1918/10VGehReorganisatie bureelpersoneel
      1918/12VGehOnderscheiding voortvarendheid en vernuft
      1918/25VGehBeoordeling van tijdelijke benoemde officieren
      1918/27VGehGebruik van vuurwapenen bij het verlenen van militaire bijstand
      1918/53VGehAntimilitaristische propaganda
      1918/79VGehMaatregelen indien de res. bataljons en de landweergrens en kustwacht worden opgeroepen zonder voorzorgstelegram B of C
      1918/87VGehOvergang korps pontonniers naar het wapen der genie
      1919/9VGehStraatgevechten te Berlijn
      1919/17VGehMagazijnmeesters der artillerie en provinciale adjudanten
      1919/20VGehOverleg met militairen en verenigingen van militairen, commissies van samenwerking enz.
      1919/25VGehToezicht op niet bewoonde lokalen ter voorkoming van brandgevaar
      1919/40VGehCentrale inlichtingsdienst
      1919/44VGehVergaderingen van soldaten
      1919/45VGehEncadrering vrijwillige landstorm
      1919/46VGehOproeping verlofsofficieren bij onlusten
      1919/66VGehIndeling bij andere wapens
      1919/67VGehDétachering bij het Franse leger
      1919/70VGehMobilisatie-aangelegenheden
      1919/92VGehOrganisatie weermacht
      1919/100VGehVoorschrift beoordelingslijsten
      1919/102VGehJaarlijkse invulling beoordelingslijsten betreffende beroepsofficieren
      1919/112VGehBestrijding onlusten (voorbereidingen)
      1920/1VGehReorganisatie der weermacht
      1920/7VGehOrganisatie der weermacht
      1920/11VGehOfficiersdienstpaarden
      1920/12VGehOrganisatie infanterie-munitietrein
      1920/14VGehTucht in het leger
      1920/15VGehEncadrering vrijwillige landstorm
      1920/18VGehMilitaire bijstand
      1920/19VGehRemonterijders bij de bereden art.
      1920/25VGehGeest onder de militairen te Amersfoort
      1920/45VGehDemonstratie van Franse tanks te Luik
      1920/67VGehCourantenbericht in de "Avondpost"
  • De archiefvorming van de Inspecteurs der Bereden resp. Vesting Artillerie is op de oude voet voortgegaan van 15 november 1921, de datum van hun vervanging door de ene Inspecteur, tot 31 december 1921. Daarna werd de reorganisatie ook in de archiefvorming geheel doorgevoerd.

    • Begin 1930 werd de registratuur gewijzigd, waarbij afzonderlijke series agenda's en stukken "Algemeen" en "Geheim" werden ingericht. Zie inv. nrs. 838-841, *746-794*.

      Signatuur van het Archief KL was: "AG".

    • Begin 1930 werd de registratuur gewijzigd, waarbij afzonderlijke series agenda's en stukken "Agemeen" en "Geheim" werden ingericht. Zie inv. nrs. *795-836*, 842-856.

      Signatuur van het Archief KL was: "AGAG".

      Bij de bewerking is de indeling van de dozen/inventarisnummers van het Archief KL gewijzigd.

      • Zie inv. nr. 637 bij Inspecteur der Bereden Artillerie.

      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1922/146AKandidatenlijsten voor adj. onderofficier­instructeur vg.artillerie
        1922/232GBewapening kustfront stelling van Den Helder
        1922/244ASnelwerkende schokbuis van 10 veld
        1922/273AUitrusting 12 cm HW. L. 14 met parkeerlijen en gelede disselbomen voor 15 cm L.17
        1922/275ARadbandsegmenten van 15 cm K. voor 15 cm HW. L. 15
        1922/301AKardoezen R.B. van 12 cm HW. L. 14 en 15 cm HW. L. 17
        1922/306AReorganisatie der artillerie (onbereden)
        1922/362ABoussoles ter vanging van richttoestellen
        1922/378AVierkantennetten op militaire kaarten
        1922/380AAftrektoestellen voor kustpantsergeschut
        1922/399AGebruik van stromatjes in plaats van plaatijzeren zolen
        1922/409GOrganisatie der artillerie (oprichting schoolbatterij van 15 HW. L. 17)
        1922/418ARadiotoestellen ten gebruike bij de afstandmeting met lange horizontale basis Harssens-De Mok
        1922/424AGegevens voor "Beknopt Overzicht" der proeven en oefeningen over 1921 (B.O. 1921)
        1922/425AOverspreiding van afstandmeters (artikel van de 1e lt. der artillerie D.H.G. Bret­houwer)
        1922/437GBewapening fort bij Pannerden
        1922/473AOntwerpen voor een inrichting voor verplaatsing van 15 cm HW. L. 15 zonder voorwagen
        1922/539AReken(correctie)schijf voor weerinvloeden, ontworpen door de 1e luitenant 4 R.V.A. J. de Vos
        1922/559AGebruik munitie 15 cm HW. L. 17 buisstelling M.V. en Z.V.
        1922/574AExercitie slagveren voor 12 cm HW. L. 14
        1922/584ADrachtsverschillen bij 15 cm HW. L. 15
        1922/585AGebreken aan het luchtdoel(motor)geschut
        1922/587GInstructiebatterij opleidingscompagnie
        1922/642GVerbetering van de rolbanen van de kanonnen van 21 cm te Vlissingen
        1922/709AUithoudingsvermogen van bronzen geschut
        1922/710ASchietproeven 15 cm Hw. L. 15. Beproeving draagberrie
        1922/719AKardoezen R.B. van 15 cm Hw. L. 17, gebruik van lading 8
        1922/724AArtilleriebewapening van het leger. Tactische, technische en ballistische eisen te stellen aan nieuw geschut
        1922/778ANieuw oefeningsterrein voor het korps pontonniers
        1922/837GProeven met granaten
        1922/857GSchietproeven met een lichte bommenwerper in de L.B.O. Beschrijving granaatwerper van 8 cm
        1922/872AGebruik van pakriemen no. 2 bij rij- en pakzadeltassen
        1922/875ASchokbuis geschikt voor gebruik bij verschillende vuurmonden
        1922/892AAanzetters van 12 cm Hw. L. 14
        1922/947GRamen van 24 cm IJ
        1922/972AInrichting weerstation L.B.O. met overzicht gebruik daginvloeden bij de vestingartillerie
        1922/1018AWijziging richtmiddelen 6 veld
        1922/1074AGereedschapskisten 15 cm Hw. L. 15
        1922/1150ALevering van gas voor doelballons door de gasfabriek te Elburg
        1922/1183AVoorzieningen voor het schieten met mitrailleurs op luchtdoelen
        1922/1240Paarden- en autotractie bij zwaar geschut (15 Hw. L. 15)
        1922/1256AVerstrekken van gegevens voor munitie bestemd voor schietoefeningen
        1922/1263AVerlichting der richtmiddelen
        1922/1312AMilitaire werklieden te vervangen door burgerwerklieden
        1922/1383AVoorstel tot het houden van een schietproef met 15 cm Hw. L. 15 op slap terrein. Verslag van de vervoerproeven met 15 cm Hw. L. 15 met en zonder radbandsegmenten
        1922/1417GBeproeving van het toestel geluidmeetdienst
        1922/1429AVergelijkende meetproeven met Watkin-, Zeisz- en Zijpostafstandsmeting
        1922/1435GOrganisatie der bereden artillerie
        1922/1444ADrachtschieten
        1922/1445AOefeningsgelegenheid te Vlissingen opstelling kanonnen 7 L. 40 en 21 cm A
        1922/1446AVerdeling der richtmiddelen in 6400 verdelingen
        1922/1501AVergelijkend snelheidsmeten en drachtschieten met de kanonnen van 7 veld van de oefeningsafdeling
        1922/1524GPlan voor een bruglengte van 600 m. en 750 m. van de varende trein
        1922/1600ACaissons van 15 cm Hw. L. 17
        1922/1627ARegimenten huzaren onder de bevelen van de I.d.C.
        1922/1633ABG. voor L. 35 en 12 L. 40
        1922/1676ATempeertoestellen voor luchtdoelgeschut
        1922/1784AAanwijzingen voor de schietoefeningen 1922 (drachtverschillen; vierkante bladen)
        1922/1838AAfstandsmeters voor luchtdoelgeschut
        1922/1903ASchietproeven met T.S.B. no. 7; no. 9; no. 10 (12 cm Hw. L. 14)
        1922/1910GKustverdediging (geschut op spoorwegaffuit)
        1922/1945AB.G. van 7 veld, voorzien van loodazidepijpjes
        1922/2017AZadeltassen van afwijkend model
        1922/2060GVredesorganisatie korps pontonniers en torpedisten
        1922/2107GOprichting artillerie paardendepot (A.P.D.)
        1922/2193GReorganisatie bereden artillerie (A.P.D. instructiebatterij; school V.O.B.A., I en II - lichte houw. afd.)
        1922/2223ALuchtdoelgeschut van 9 cm
        1922/2300AGebruik van O.S.B.G. van 12 cm Hw. met lading 4
        1922/2318AMeten van brandtijden van sasringen in rust ten behoeve van de schietoefeningen
        1922/2368AElectrische verlichting in de L.B.O.
        1922/2403ABuisgatschroeven voor oefeningsb.g. van 15 cm Hw. L. 15
        1922/2585AGedragingen van de houwitzer van 15 cm L. 15 bij het schot (wijziging van de richting aan het schuinstaande gedeelte van de schop)
        1922/2602GMunitie-uitrusting der veldartillerie met bgkt.
        1922/2605AOntijdige springers bij gebruik van O.S.BG van 12 cm Hw. L. 14 met T.S.B. no. 7 en T.S.B. no. 11
        1922/2624GMunitie-uitrusting 12 cm Hw. L. 14
        1922/2656GBatterijkijkers voor 15 cm Hw. L. 15
        1922/2665ALuchtverdediging (organisatie van het luchtdoelgeschut en mogelijke plaatsing op spoorwagens)
        1922/2724GVredesorganisatie der vestingartillerie. Ontwerp organisatie A.S.K.
        1922/2738GAanwijzingen voor de reorganisatie der bereden artillerie
        1922/2805ALadingstelsel 15 cm Hw. L. 17
        1922/2830AVuurleidingstoestel Lu.A.
        1922/2855GReorganisatie vestingartillerie (overgang Hw.Afd. naar het veldleger)
        1922/2870ABewapening veldartillerie met karabijn M. 95 no. 1 N.M.
        1922/2969GInvoering pantserbrisantgranaat bij de kanonnen van 24 L. 35, 24 L. 30 en 15 L. 30
        1922/2977Nauwkeurigheid van de stafkaarten 1 : 50.000 en 1 : 25.000
        1922/3109GOntwerp oorlogsorganisatie van Staf C.Artillerie van het veldleger; Regiment veldartillerie met 12 cm L. 14; Staf C.Artillerie bij een D.G.; Regiment veldartillerie 15 cm Hw. L. 17; K.R.A.
        1922/3212AOntwerp reglement officierskantine L.B.O.
        1922/3215ARijwieltoelage doelenonderofficier L.B.O.
        1922/3245ABedding voor 15 Hw. L. 15 voor het schieten op slap terrein
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1922/3258ABewaking en onderhoud fort Pampus
        1922/3287Vervoer van munitie van 15 cm Hw. L. 17
        1922/3376AOverzicht vuurmonden en munitie
        1922/3430AOefeningsvoorstellen 1923
        1922/3446AMaterieel en munitie van 15 cm Hw. L. 15 (draagberrie, uitsparing detonatorkokers S.B. no. 10; vooruitbrenginrichting; bedding; lading; inhoud verbrandruimte)
        1922/3495GDraagvermogen ponton en schraagbruggen minstens 8 ton
        1922/3497Verslag van de proeven van vervoer 15 cm Hw. L. 15 met behulp van h.t.l. aanwezige tractoren
        1922/3549Verende vervoeras voor 15 cm Hw. L. 15
        1922/3681Rapport omtrent de mogelijkheid tot het houden van schietoefeningen op de Zuiderzee vanaf het fort Ronduit (luchtdoelartillerie)
        1922/3686GOpstelling kustgeschut nabij Den Helder (Kijkduin), IJmuiden, Hoek van Holland en Vlissingen
        1922/3790AC.D. bij de kanonnen van 30 cm
        1922/3816AProjectiel Peppelman van Kampen Cox
        1922/3848AProeven met een B.G. van 12 cm L. 40
        1922/3997AOpmeten van verbrandruimten bij kustgeschut
        1922/4099AProeven geluidsvoortplanting
        1922/4166AMistsein fort Pampus
        1922/4271ABekendmaking aan luchtvaarders vanwaar kabelballons en kabelvliegers worden opgelaten
        1922/4326AGevarentoelage A.P.D.
        1922/4365GAffuit van 7 veld tegen luchtdoelen
        1922/4368GSchieten op luchtdoelen. Grafische luchtschootstafel; Vuurleidingstoestel Van den Bergh
        1922/4400AZitbankjes tot achterwagens van 12 cm Hw. L. 14
        1922/4413ABeproeving infanteriekanon 3,7 cm. Eisen te stellen aan infanteriehouwitser
        1922/4537AVerslag schietoefeningen, oefeningsregiment 1922
        1922/4546ARapport rijproef met bgkt. van 7 veld met capconstructie
        1922/4562Ontijdige springers van B.G. van 15 cm Hw. L. 17 en L. 14
        1922/4566ANeerkomen van een projectiel (O.S.B.G. van 15 cm Hw. L. 17) buiten de schietheide L.B.O.
        1922/4662ADrachtsverschillen bij het schieten met O.S.BG. van 15 cm Hw. L. 15 bij gebruik van kleinere ladingen dan lading 4
        1922/4672GBatterij bij Dishoek, ter vervanging van de batterij aan de Van Speijkstraat te Vlissingen
        1922/4679ARapport omtrent de beproeving van een gelede disselboom van 15 cm Hw. L. 17
        1922/4717GVerslag van de beproeving van 8 tonsbruggen gebouwd met materieel van R.- en V.P.A.D.
        1922/4746ATempeerssleutels voor 15 cm Hw. L. 17
        1922/4758AChauffeurs voor het K.Lu.A.
        1922/4778AVerslag van de schietproeven met B.G. no. 2 van 7 veld, voorzien van verschillende soorten schokbuizen (noodproject)
        1922/4805AKlemmen van kardoeshulzen van 6 cm
        1922/4831GBatterijbouw bij Vlissingen (zie 1922/4672)
        1922/4883AInstrumenten voor de weerdienst
        1922/4929ALastslepers
        1922/5077GRekentoestel Pannke
        1922/5096AVolontairs bij de opleidingscompagnie
        1922/5149GMobilisatie kustartillerie
        1922/5268GOverzicht materieel luchtdoelartillerie
        1922/5269ABeschrijving van de doelhoekmeter van de Invert afstandmeter Hahn
        1922/5338GVoorzieningen aan het schipbrugmaterieel
        1922/5413AAuto-tractie (15 cm Hw. L. 15). Voorstel tot aanschaffing lastauto's voor Cleveland motoren en een wegtractor (zie 1922/3479)
        1922/5537AOnderhoud 15 cm Hw. L. 15
        1922/5585GAanschaffing van 3 tweedelige pontons en het verdeelbaar maken van een ponton no. 1
        1922/5711ABeschouwingen en voorstellen betreffende de organisatie der artillerie van het veldleger
        1922/5724GOordeel nopens de ballistische waarde van kustgeschut 28 cm L. 45 voor IJmuiden en Hoek van Holland, 24 cm L. 40 voor Vlissingen en Kijkduin
        1922/5838ADaginvloeden (grafische correcties)
        1922/5904AMeetdienst (cursussen materieel geluidmeetdienst)
        1922/5914GAfweer tegen vliegtuigen (indeling kanonnen)
        1922/5932GOorlogsorganisatie lichte brigade
        1922/5966GVuurleidingstoestel kustartillerie "Kooiman"
        1922/5969GOntwerp oorlogsorgansiatie van de artillerie van het veldleger
        1922/6092GArtilleriebewapening met 8 cm St.
        1922/6103AErvaringen met BG. no. 2 van 7 veld
        1922/6218AUitrusting voor 15 cm Hw. L. 15
        1922/6258GInlichtingen omtrent luchtdoelartillerie
        1922/6281ASchietoefeningen nabij de garnizoenen Utrecht en Amersfoort
        1922/6293ASchieten met verminderde ladingen bij 7 veld, 6 veld en 8 St.
        1922/6324AMotormaterieel Lu.A. (benzine- en olieverbruik, onderhoud motormaterieel)
        1922/6325ALevensduur kanonnen kustartillerie overgenomen van de marine
        1922/6334GOorlogsorganisatie van het veldleger gedurende de overgangstijd (Art. Co. H.K.V.)
        1922/6373AHet schieten over dekkingen met 12 cm Hw. L. 14
        1922/6395ARemontering van de batterijen 15 cm Hw. L. 17
        1922/6467AMunitie voor kanonnen van 7 en 8 tl.
        1922/6483AWijziging schokbuizen no. 9 en voor 12 cm Hw. L. 14
        1922/6544AOpheffing kazernewacht te Muiden en telefoonverbinding met Pampus
        1922/6588ARijwieltoelage voor burgerwerklieden A.S.K.
        1922/6593AWinterbezetting fort Pampus
        1922/6605AOnderzoekingen nopens de uitwerking van binnendringende gassen in een projectiel
        1922/6634AToepassing van aardtelegrafie ten dienste der artillerie
        1922/6637GBewapening en bezetting fort Pannerden
        1922/6706AHandleiding voor de reserveofficier
        1922/6730AGebreken aan mg.kardoezen van 12 cm Hw. L. 14
        1922/6763GAfweer tegen luchtdoelen (oplegging materieel en munitie; indeling personeel; regeling vervoer materieel en munitie
        1922/6764GOorlogsorganisatie gedurende de overgangstijd
        1922/6772AVerkorting van de kanonnen van 21 cm en 24 L. 25 ten behoeve van de landoorlog op spoorwegaffuit
        1922/6779AMarken van O.S.BG. van 15 cm Hw. L. 17 ter onderscheid van BG. van 15 cm L. 17
        1922/6782AVerpachting van het jachtrecht in de L.B.O.
        1922/6809AAfsluiting G.K.T.ladingen van 10 cm L. 30 en 7 cm
        1922/6817AMethode indirectie richting kustgeschut Grotendorst
        1922/6828AAantasting van de remcylinders door de remmingsvloeistof
        1922/6896ABerekening van schootstafels voor luchtafweergeschut
        1922/6897ATactische en technische eisen aan het infanteriegeschut
        1922/6922GPositie van de inspecteur der artillerie. (instructie inspecteur der artillerie.)
        1922/6986ABestemming van de ereblijken door H.M. de Koningin aan de regimenten vestingartillerie geschonken
        1922/7012ASeinpost te Schoonhoven
        1922/7033AVerslag schietproef tot het nagaan van de werking van de bodembuis bij de gewijzigde B.G. van 24 L. 35 en 30
        1922/7059AVliegtuigzoekers
        1922/7075GOntwerp organisatie voor een regiment lichte en zware legerartillerie
        1922/7103APersoneel L.B.O. (kantines; laboratorium)
        1922/7104ARijkspaarden bij K.M.A.
        1922/7105AAanwijzingen velddienstvoorschrift
        1922/7106AVoorzieningen te treffen bij het vuren met lossen patronen met de lichte mtr. M. 20
        1922/7107AOntwerp-handleiding karabijn voor de bereden artillerie
        1922/7108ASchietproef met slanke projectielen van 7 cm
        1922/7116AVoorstel tot samenstelling van een commissie voor aankoop van nieuw vlakbaan veldgeschut
        1922/7117AGebruik van munitie van 12 L. bij 12 cm Hw. L. 14
        1922/7119AProjectiel van 6 cm voor tankbestrijding
        1922/7146ABetonbedding voor 12 L. 40 in de L.B.O.
        1922/7169AVerzoek om pensioen bij terugkeer in burgermaatschappij van dpl. J.H. Modder
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1923/15AVerlengde schootstafel marinekanonnen 15 en 12 cm.
        1923/21ABeproeving munitie 7 en 8 cm t.l.
        1923/24AVoorstel regeling betreffende onderhoud toestel geluidmeetdienst
        1923/84AFort Pampus bewaking
        1923/87AVuurleidingstoestel "Kooiman" kustartillerie
        1923/99ATankbestrijding
        1923/122ANieuwe hulzen voor 15 Hw. L. 17
        1923/123ADetonatorbeveiliging
        1923/132ARegeling betreffende scholen van verlofsofficieren der artillerie
        1923/161ATempeertoestellen en tempeersleutels Lu.A.
        1923/162GIndeling en opstelling geschut (legerartillerie, materieel reserve)
        1923/163G2e baan niet gesprongen projectiel
        1923/166GOefeningsgelegenheid Vlissingen
        1923/173GDienstpaard officieren commissie van proefneming
        1923/178GStrategische aanwijzingen stellingbataljons
        1923/180AOorlogsformaties onbereden artillerie
        1923/193ABeproeving infanteriekanon van 3,7 cm
        1923/212AOvergang res. officieren onbereden naar bereden artillerie
        1923/247AVoorstellen bezuiniging kleding enz. artillerie paardendepot
        1923/281GIndeling personeel Lu.A.
        1923/294ATuigen 15 cm Hw. L. 17
        1923/295ADetonatorbeveiliging (proef projectielen met ondichte bodem)
        1923/298GVuurleidingsinstrument "de Bruine"
        1923/315AAffuitage kanonnen van 10 cm L. 30
        1923/325GOrganisatie L.M.C. van de afdn. 15 cm Hw. L. 17
        1923/329GPensioenwet res. personeel
        1923/330GIndeling personeel pontonniers en torpedisten
        1923/331GInrichting batterij Dishoek
        1923/358AVerslag schietproef 6 cm. Hefkoepel
        1923/368AWijziging tijdschokbuizen no. 9 en 10
        1923/395AGoedkeuring regeling onderhoud toestel geluidmeetdienst (zie 1923/24)
        1923/406AIndeling res. officieren onbereden artillerie bij de B.A.
        1923/412GOrganisatie dienst der chemische strijdmiddelen
        1923/413GOorlogsinstructie Inspecteur der Artillerie
        1923/415GOrganisatie Vickers mitrailleurs
        1923/417ASchootstafels voor luchtdoelgeschut
        1923/424ASchietproeven tegen pantserplaten (tankbestrijding)
        1923/425AVerslag C.v.P. over partijen buskruit van de Hw. van 12 cm en het snelheidsmeten met oef. B.G. en GKT van 12 cm Hw.
        1923/459ARubberbanden voor de Hw. 15 cm L. 15
        1923/461ASchietoefeningen met luchtdoelgeschut
        1923/462AOpheffing der commissie inzake Luchtdoelgeschut ontraden
        1923/485ASchieten met verminderde ladingen
        1923/490GOorlogsorganisatie artillerie munitietrein inf. geschut bij lichte brigade
        1923/531ASchietproeven met B.G. van 12 cm L. 40
        1923/533AInvoering exercitie-slagpin bij kanon 7 cm veld
        1923/534APaardetuig bij Hw. batterijen
        1923/547GInrichting en opstelling kanonnen van 6 en 7 t.l.
        1923/572ALevensduur geschut
        1923/593ASpoorweggeschut
        1923/619AOpleiding dpl.chauffeurs voor motor- en luchtdoelartillerie
        1923/638GOefenstelsel bij de onbereden artillerie
        1923/680AAfstandmeting kustartillerie
        1923/690GOrganisatie Vickers mitrailleurs (zie 1923/­415)
        1923/691GAanbieding huldeblijk aan H.M. de Koningin
        1923/704ASchootstafels voor exercitieladingen van 15 en 12 cm
        1923/731GLuchtdoelgeschut van 6 en 7 cm
        1923/733AHandboeken voor de res. officieren der artillerie
        1923/752AGelden voor meetdienst - oefeningsregiment
        1923/777ALosse schoten Hw. 15 cm L. 15 en L. 17
        1923/789AOpleiding scholen verlofsofficieren der artillerie
        1923/803GOorlogsorganisatie der artillerie
        1923/805APontonafdeling voor de lichte brigade
        1923/809AInvoering U-seinlappen en grondlappen
        1923/816AOpstelling 15 cm L. 25 voor beproeving voor indirecte richting
        1923/840ASchietterrein luchtdoelartillerie
        1923/842GAanmaak munitie in oorlogstijd
        1923/870AOpheffing stelling Monden van de Maas en Schelde
        1923/889AAanzetter voor 12 cm Hw.
        1923/892GOrganisatie afstandmeting en bewapening Vesting Holland
        1923/921GInstructie voor de hoofdinstructeur
        1923/931ABewaarproef met B.G. van 7 cm
        1923/937AOrganisatie batterij luchtdoelgeschut
        1923/964ARijproef caisson 15 cm L. 17
        1923/1031AAffuitage kanonnen 6 en 7 cm t.l.
        1923/1039AInstrumenten weerstation L.B.O.
        1923/1054AVervoer artillerie op vrachtauto's
        1923/1058AHuisvesting rijksdiensten te 's-Gravenhage
        1923/1065ARijproef caisson 15 cm Hw. L. 17 met auto­tractie
        1923/1078GVuurleidingstoestel "de Bruine"
        1923/1084APaardetuig bij Houwitserbatterijen (zie 1923/534)
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1923/1106AGegevens triangulatiedienst
        1923/1107ABewaarproef B.G. van 7 cm
        1923/1131AOef. kanonnen van 15 cm no. 2 voor Vlissingen
        1923/1141AHandleiding voor de res. officieren der artillerie
        1923/1154AKantines en menages L.B.O.
        1923/1166AMiddelsoort bommenwerper (granaatwerper)
        1923/1178AAffuitage kanonnen van 10 cm L. 30 (zie 1923/315)
        1923/1183AOefeningen vesting artillerie
        1923/1197AVoorlopige voorschriften van de artillerie
        1923/1205AWijziging karabijnen M. 95 no. 4
        1923/1237ABeweegbare schop 15 cm Hw. L. 15
        1923/1253ABepalen van daginvloeden door schieten
        1923/1255ASchietproef met B.G. van 7 cm
        1923/1258AAanschaffing chronometers en aanleg telefoonlijnen voor meetdienst oefenregiment
        1923/1286AIndeling officieren der artillerie
        1923/1320ASchaarkijkers
        1923/1335GOntwerp oorlogsorganisatie van de depots
        1923/1374AMunitie van 12 cm Hw.
        1923/1375AProeven met B.G. van 12 cm L. 40
        1923/1427GOefeningen Vestingartillerie (gebruik 6 cm veld)
        1923/1438AOefeningsbatterij voor de indirecte richting kustgeschut
        1923/1464ACommissie opberging artilleriematerieel
        1923/1495AKisten voor munitie van 15 cm Hw.
        1923/1508AVerslag bewaarproef munitie 15 cm Hw. L. 15
        1923/1509AProeven met bedding voor 15 cm Hw. L. 15
        1923/1511AMobilisatie der bereden artillerie
        1923/1531GVerslag commissie der proefnemingen betreffende drachtsverschillen door slijtage
        1923/1551AVerslag winterbijeenkomsten reserveofficieren 1922/23
        1923/1561ARijlessen reserveofficieren
        1923/1591ABediening marinekanon van 15 cm no. 4 bij de kustartillerie
        1923/1607AMenages en kantines in de L.B.O.
        1923/1614GMobilisatiescholen verlofsofficieren en artillerie paardendepot
        1923/1617AMedevoeren en bevelsmiddelen bij de batterijen van 12 cm Hw.
        1923/1622ANieuwe B.G. voor 8 cm t.l.
        1923/1675AOprichting weerstations
        1923/1678ADemonstratie rekenmachine "Pannke"
        1923/1707AVliegtuigzoekers
        1923/1731AOpstelling kanonnen 7 cm te Vlissingen
        1923/1772ACommunicatie met fort Pampus (zie 1923/84)
        1923/1798AVuurleidingstoestel "Van den Bergh"
        1923/1800AIntellectueel peil der militie
        1923/1819AHalsterkettingen
        1923/1824ARapport betreffende beproeving 8 tons brug
        1923/1828AGebruik van munitie van 12 cm L. in moderne vuurmonden
        1923/1829ARapport betreffende "groene water glycerine" in vuurmonden
        1923/1861AVoorzieningen aan kanonnen van 15 cm no. 4
        1923/1874ADoelvoorstelling in L.B.O.
        1923/1898AEreblijk door H.M. de Koningin geschonken aan het 1e, 2e en 3e regiment vestingartillerie
        1923/1900AToestel "Brouwer" voor indirecte richting kustgeschut
        1923/1913GOefeningen bij de vestingartillerie
        1923/1921ABeproeving voorwagens 15 Hw. L. 17
        1923/1936ADrachtverschillen bij kanonnen van 7 cm veld
        1923/1937ASchootstafels van de Hw. 15 cm L. 15, L. 17
        1923/1995ACaisson van 15 cm hw. L. 17 (zie 1923/964)
        1923/2004AVerbetering en aanschaffing pontonmaterieel
        1923/2006ASchokbuis "Schneider"
        1923/2016ASchietoefening batterij te Dishoek
        1923/2021AVerkleinde ladingen voor kanon van 7 cm veld
        1923/2024AVervoer munitie zonder kisten
        1923/2025GOverzicht kustvuurmonden, eigendom M.v.O.
        1923/2073AAanmaak aftrektoestellen voor kust en pantsergeschut
        1923/2074AVerpachting van het jachtrecht in de L.B.O.
        1923/2075AVoorlopige daginvloedgrafieken voor 7 cm veld
        1923/2122ANieuwe vulling van B.G. van 7 cm veld
        1923/2131ASchootstafels voor Hw. van 15 cm L. 15 en L. 17
        1923/2159ATelefoontoestellen voor Lu.A.
        1923/2160GVuurleidingstoestellen voor Lu.A.
        1923/2183AGBespreking aanschaffing nieuw geschut
        1923/2198GBatterij aan de Van Speijkstraat Vlissingen
        1923/2199GMobilisatie scholen verlofsofficieren
        1923/2212ASchietproeven Lu.A. firma Bofors
        1923/2254AVoorwagens 7 cm veld en 12 cm Hw.
        1923/2281AAanmaak hulzen 15 cm Hw. L. 17
        1923/2283ABezoek lt. S.J. v.d. Bergh bij firma Hazemeijer
        1923/2288AVoorstel voor het houden van een schietproef op vroegere "de Ruijter"
        1923/2315GBespreking bezuinigingsvoorstellen
        1923/2320AAanmaak slanke projectielen
        1923/2349AOpheffing ziekeninrichting L.B.O.
        1923/2375AOefeningsterrein korps pontonniers en torpedisten
        1923/2396ASchootstafels voor exercitielading van 15 en 12 cm
        1923/2397ACursussen militaire gymnastiek- en sport­school
        1923/2402AVaststelling kardoeslading van 12 cm Hw.
        1923/2435ABeschrijving noodbedding 7 cm veld
        1923/2468ASleepboot voor oefeningen kustartillerie
        1923/2474AVerslag schietproef (B.G. van 15 cm Hw. L. 17 en 14 in het kanon van 15 cm L. 35
        1923/2480AVerslag snelheidsmeting bij kanonnen van 24 cm L. 35
        1923/2540GOvergang reserveonderdelen naar aanvul­lingsreserve
        1923/2551AAanschaffing vier oefeningskanonnen van 3,7 cm
        1923/2590GOpheffing stelling Willemstad
        1923/2620ARapport voorwagens 15 cm Hw. L. 17
        1923/2635APersoneel voor meetdiensten oefeningsregi­ment
        1923/2649AOefenbatterij Lu.A. Soesterberg
        1923/2675ABeschadiging kanon van 12 cm L.Br. in de L.B.O.
        1923/2676AKaderopleiding uit de beredenen
        1923/2682GHerstelling kardoeshulzen in oorlogstijd
        1923/2687AVerbeteringen aan materieel van 15 cm L. 40
        1923/2697ASmeulende kardoeszak
        1923/2698AVulling oef. B.G. van 7 en 6 cm
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1923/2708AAanzetters voor 12 cm Hw. L. 14
        1923/2716GVierkante netten op militaire kaarten
        1923/2721GProef met kanonnen van 6 veld als infanteriegeschut
        1923/2722GHoofdbedekking van de troep
        1923/2723ASchietproef met bommenwerper van 2,5 cm
        1923/2755ADrachtsvergroting bij 7 cm veld
        1923/2758AAanmaak luchtdoelaffuit 7 cm veld
        1923/2761AAankoop Heijdesche theodoliet voor K.A.
        1923/2764AKlemmen van kardoeshulzen van 6 cm
        1923/2806ASchietproef op vroegere "de Ruyter"
        1923/2829AGebruik stereoscopische afstandmeter bij de K.A.
        1923/2835AVerpakking van de T.S.B. no. 9 en 10
        1923/2907ASchietterrein voor Lu.A.
        1923/2946AVerwerking triangulatie gegevens (terreinmeetdienst)
        1923/2956AOorlogsorganisatie divisiegroepstrein
        1923/2963ARapport over kanonnen van 10 cm L. 30
        1923/2972AVeiligheid in de L.B.O.
        1923/3006AWaarnemingstoestel voor het schieten tegen luchtdoelen
        1923/3033ABezuiniging op fourage
        1923/3129A.B.G.K.T. van 7 cm met slagpijpjes veiligheid
        1923/3178AOpsluitschijven bij 15 cm Hw. L. 17
        1923/3181AKlemmen kardoeshulzen van 6 cm
        1923/3214ASchietproef van 7 cm T.L. op spoorwagen
        1923/3238ARichtbaken voor veldartillerie
        1923/3287AVerbruiksvoorraad fort Pampus
        1923/3389AAutotractie zware legerartillerie
        1923/3390ABon voor boekwerken in bruikleen aan Nederlands legermuseum
        1923/3407ADemonstratie paardendressuur H. Franck
        1923/3437AInstructie regiment kustartillerie voor bezoek Koning van Noorwegen
        1923/3476GOpruiming van munitie van 21 cm
        1923/3485ACadet der marine aangewezen als territoriaal bevelhebber in Zeeland
        1923/3493AAanschaffing en vernietiging kanonnen van 10 cm
        1923/3524AMunitietransport van 15 cm L. 15 op lastauto's
        1923/3525AOefenstelsel van de vestingartillerie
        1923/3564ABediening telefooncentrale L.B.O.
        1923/3632AAdministratief en geldelijk beheer A.S.K.
        1923/3678ASchietoefeningen K.A.
        1923/3714AVoorwagens van 7 cm en 12 cm Hw.
        1923/3718AStrengkokers V.M. en O.M.
        1923/3727AHalfscherpe schokhandgranaten
        1923/3730AAutotractie Lu.A. en motorartillerie
        1923/3731AAankoop gronden te Doornspijk
        1923/3735AOpleiding luchtvaarttroepen bij korps Lu.A.
        1923/3747GOorlogsorganisatie divisiegroepstrein
        1923/3762ASchietproef met lood-azide-tetrylpijpjes
        1923/3774AProef gewijzigde T.S.B. no. 7 (12 cm Hw.)
        1923/3777AVeiligheidsmaatregelen in L.B.O.
        1923/3807AVooruitgang der artillerie (aanwijzingen I.d.A.)
        1923/3901AVervoer munitie 15 cm L. 15 op sleden
        1923/3905AOnderhoud machinerieën op pantserforten
        1923/3911ADétachering beroepskader bij de schoolcompagnie motordienst
        1923/3958AVoortgezette opleiding officieren
        1923/3977AVoorstellen voor aanschaffing van nieuw infanteriegeschut
        1923/3980AVerslag uitwerkingsvuren 12 cm Hw. L. 14 en 7 cm
        1923/3992ABenoeming voorzitter artillerie reglementen commissie
        1923/3994AOfficiersdienstpaarden
        1923/3999GIndeling of oefenstelsel onbereden artillerie
        1923/4012APermanente studie commissie
        1923/4048AExercitiebatterij te Vlissingen
        1923/4052AAutotractie bij pontontreinen
        1923/4054ALuchtdoelcommissie
        1923/4065AVerslag C.v.P. bewaarproef vlamvrij rookzwak buskruit voor 12 Hw.
        1923/4066AVerslag C.v.P. Vo verschil oefen G. van 6 cm
        1923/4107AUitvinding springstof (G.W.A. Thieman)
        1923/4113AToelating reservekader bereden artillerie
        1923/4133AVerslag bespreking betreffende munitie veldleger
        1923/4140ABeproeving Frans buskruit
        1923/4216GGeluidmeetdienst (bespreking betreffende nieuwe oscillograaf)
        1923/4241AVertraging der B.G. van 7 cm
        1923/4263AMunitie-uitrustingen afdelingen 7 veld
        1923/4287AHerhalingsoefeningen onbereden artillerie
        1923/4288GLuchtdoelgeschut van 10,5 cm
        1923/4301AAanvulling Instructiebatterij
        1923/4304AVaartuigen bij het korps pontonniers en torpedisten
        1923/4331ASpreidingen bij het schieten
        1923/4343AAanschaffing houten kardoeskisten voor 15 cm Hw. L. 17
        1923/4351AVlamvrij rookzwak buskruit
        1923/4376GVerdedigingswerken in verband met droogmaken van de Zuiderzee
        1923/4384ARicht en bevelsmiddelen Lu.A.
        1923/4397AVaststelling gewicht B.G. 15 cm Hw. L. 15
        1923/4467ATewerkstelling van werklozen in de L.B.O.
        1923/4629AUitrusting pioniergereedschap bij geschutreserve
        1923/4631ANoodbedding van 7 cm veld
        1923/4641ABetonbedding van 12 cm L. 40
        1923/4643ADétachering van officieren aan de artillerie-inrichtingen
        1923/4675AProef 15 cm Hw. L. 15 en 17 met verende vervoeras
        1923/4689GOntwerp nieuw sluitstuk 12 cm L. St en 8 St.
        1923/4803GMunitie voor de batterij van 15 cm L. 40 bij Dishoek
        1923/4805GVersperring vissershaven te Scheveningen
        1923/4818AVerslag C.v.P. over schietproef van 7 cm met BGKT. en TSB no. 12
        1923/4844GOverzicht over beschikbare vuurmonden voor luchtverdediging
        1923/4869GOorlogsorganisatie K.R.A. (A.M.T. en Btn. 6 veld)
        1923/4883AWerkzaamheden commissie luchtdoelartillerie
        1923/4940ARegeling gebruik sleepboot te Den Helder
        1923/4962AStaking van de opleiding tot onderofficier
        1923/4991AAlgemeen voorschrift gebruik rijksvaartuigen
        1923/5008APlaatsing van buizen op munitie van 12 cm Hw.
        1923/5021AAfwijkende munitie van 7 cm veld
        1923/5033AOverplaatsing 1e luitenant J.H. Droste
        1923/5082GAanbieding van uitvinding (hoogte/richting/­afstandmeter)
        1923/5087AProeven met springstof "Scheffer" (firma Thieman)
        1923/5103GGebruik veldgeschut voor luchtdoelbestrijding
        1923/5125AInfanteriekanon van 4,7 cm (Breunesse)
        1923/5176AGVerkenning geschutsopstellingen Lu.A. nabij Kijkduin
        1923/5217AVerminderde ladingen bij 6 cm veld
        1923/5268AZadelmakers bij de korpsen
        1923/5291AVerzoek van C.-A.S.K. aan de M.v.O.
        1923/5348GIndeling Vickers mitrailleurs bij mobilisatie
        1923/5349GOpgave betreffende verouderde verdedigingswerken
        1923/5357GRegeling betr. versperring in de Hellegaten
        1923/5358GOpkomst o.d.w. van verlofsofficieren in 1922
        1923/5379ARegeling hoefbeslag
        1923/5380AAanbieding magnesiumlampen
        1923/5428AVerpachting van gronden in de L.B.O.
        1923/5435ATrekproeven met infanteriegeschut
        1923/5528AVerslag C.v.P. betr. vuurmondveiligheid van loodazidetetrylpijpjes
        1923/5592AVulling grondmijnen bij het Korps Pontonniers en Torpedisten
        1923/5602APlaatsen van oliedoppen bij 7 cm veld
        1923/5624ASchietoefeningen met IJ/O.S.B.G. van 15 cm Hw. L.15
        1923/5625AHerziening schootstafel 7 cm veld
        1923/5647GVerslag betr. bespreking te Berlijn over diverse instrumenten
        1923/5672ASchietoefening 4 t.l.
        1923/5702AHuldiging H.M. de Koningin door Land- en Zeemacht
        1923/5722AOrganisatie geluidmeetdienst
        1923/5768AAutotractie bij pontontreinen
        1923/5780AOrganisatie Instructiebatterij en Opleidingscompagnie reg. Vestingartillerie
        1923/5827AGebrek aan administratief personeel bij mobilisatie
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1923/5844AInlichtingen betreffende Triangulatieafdeling
        1923/5869AVerbeterde affuit voor Vickers mitrs.
        1923/5893AOpleiding smeden-bankwerker
        1923/5925APanorama-vinding "Kapitein Deelken"
        1923/5935AOefeningsbrisantgranaten van 15 cm Hw.L.15 met Ht.stoppen
        1923/5979ASalariëring remonterijders
        1923/5983ARapport C.- Oef.Regt. over schietvaardigheid en opleiding
        1923/5991AVoorstel betr. invoeringslijst getriangu­leerde punten en artilleriekaart
        1923/6055AOntwerp regeling opleiding chauffeurs
        1923/6069AAfschaffing kokarde pompons voor kepi's
        1923/6133AGegevens over "specificatie plastiek" bij kijkers
        1923/6139AGasafsluiters bij 12 cm.L.Br.
        1923/6140AAanschaffing afstandmeters
        1923/6170AOpleiding artilleriewaarnemers
        1923/6260GSamenstelling regimentstaf
        1923/6261GOorlogsorganisatie van pontontreinen
        1923/6274ATevredenheidsbetuiging aan C.- A.S.K.
        1923/6282Proef uithoudingsvermogen bronzen geschut (zie 1923/572)
        1923/6302GOpleiding officieren
        1923/6341AGelden voor instrumenten terreinmeetdienst
        1923/6343AGebruik van gronden in de L.B.O.
        1923/6405GOrganisatie batterijen 6 en 8 cm. Brigade Limburg
        1923/6424AVerbouwing officierskantine L.B.O.
        1923/6426AWinterbijeenkomsten officieren (zie 1923/­1551)
        1923/6427ADemonstratie samenvouwbare boten
        1923/6516AHuurwaarde rijkswoning L.B.O.
        1923/6521AOnderhoud mil. gebouwen L.B.O.
        1923/6561AHerziening instructie-inventaris (paardetuig)
        1923/6584AMunitie van 15 cm Hw. L.15
        1923/6592AVerbouwing officierskantine L.B.O.
        1923/6648AAanschaffing hefwerktuig voor R.K.
        1923/6649AOpstelling vuurmonden afkomstig van de Marine
        1923/6656AKampverslag C.- IVe Artillerie Brig.
        1923/6732AWijziging bevorderingsvoorschrift
        1923/6775AProef met harder gemaakte hulzen
        1923/6808AVerslag C.- Oef.Regt. over L.B.O.
        1923/6886APlaatsaanwijzers en verdeelde bogen
        1923/6902AOefeningen in de Vuurregelingsdienst
        1923/6909AProefneming slange B.G. van 7 cm
        1923/6959ABehoud sabeltas enz. bij K.R.A.
        1923/7007GVerdediging Limburg
        1923/7026AOntwerp panorama kustartillerie
        1923/7041APersoneel hoefsmidschool
        1923/7059ABoekwerk uniformen
        1923/7062GOorlogsorganisatie reg. Vestingartillerie
        1923/7096AOverplaatsing van res. officieren
        1923/7097GVoorlopig plan voor kustverdediging (geschut voor Walcheren)
        1923/7127GSpringproef van B.G. van 7 cm
        1923/7144GAanbod snelwerkende buis van Essen
        1923/7158AWijzigingsvoorstel boekwerk uniformen
        1923/7167GVerplegingsvoertuigen K.R.A.
        1923/7196GOrganisatie van het reg. Vestingartillerie
        1923/7200ARichtmiddel voor evenwijdig stellen Luchtdoelgeschut
        1923/7208ARapport beproeving 2 ton Holttractor
        1923/7214AProeven met pantserauto's
        1923/7232AIsolementstoelage C.- A.S.K.
        1923/7245GAanleghoofden Willemstad
        1923/7310AGeneeskundige dienst bij schietoefeningen L.B.O.
        1923/7325ASmeergaten in de raden van 15 cm. Hw. L. 15
        1923/7326ALadingen voor saluutschoten van 7 cm. L.40
        1923/7334AOpleiding bij treinafdelingen
        1923/7452AOpleiding res. officieren
        1923/7466GToelating van vreemde oorlogsschepen
        1923/7503GGeneeskundig onderzoek res. officieren
        1923/7549AOfficiersdienstpaarden b.o.s.
        1923/7598AOmklapbare schop van 15 cm.Hw.L.15
        1923/7606AVerslag schietproef vlamvrij buskruit voor 7 cm veld
        1923/7625GMaterieel van 7 cm veld op luchtdoelaffuit
        1923/7676GBezoek bij voordracht over "moreel"
        1923/7690ARapport betreffende tuigen Artillerie-Paardendepot
        1923/7693GLuchtverdediging (détachering officieren Lu. bij oefeningen)
        1923/7786GOrganisatie der torpedisten
        1923/7796AOrganisatie pontonafdelingen
        1923/7820GOpleidingen bij de treinafdelingen
        1923/7850AUitvinding Dr. Schoute betreffende electr. overbrenging bij vuurleidingstoestel
        1923/7855ABestrijdingsmiddelen tegen luizen
        1923/7889ABeproeving luchtdoel afstandmeters
        1923/7892AVerslag betreffende beproeving luchtdoelaffuit van 7 cm veld
        1923/7901ALadingen voor losse schoten voor diverse vuurmonden
        1923/7906GMunitie-uitrusting voor vestinggeschut
        1923/7942ARegeling strafbevoegdheid hoofdinstructeur
        1923/7948ABevordering werklieden
        1923/7955AIndeling Hw. van 15 cm naar lengte verbrandruimte
        1923/7974AOvername IJ. kruizen voor marinegeschut
        1923/7993AInstelling commissie voor het infanteriegeschut
        1923/8018ARegeling betreffende meevoeren en dragen van de helm
        1923/8031AGebruik terreinen L.B.O. voor bestrijding werkloosheid
        1923/8058AVerslag schietproef met B.G. van 15 cm Hw.L.17 en 14
        1923/8061AKolbaks bij K.R.A.
        1923/8078AOpleiding dpl. chauffeurs voor motor- en luchtdoelartillerie
        1923/8079GDpl. schippers en machinedrijvers personeel bij K.P.T.
        1923/8086AAlgemene opmerkingen over de L.B.O.
        1923/8106APersoneel bijzondere diensten bij oefenregiment
        1923/8115ARegeling strafbevoegdheid
        1923/8121AVerslag schietoefeningen korps Luchtdoelartillerie
        1923/8140AMunitie voor 8 cm t.l.
        1923/8160AVerbetering veldgeschut
        1923/8163GAanbiedingen Bethlehem Steel Cy. voor wijziging veldgeschut
        1923/8164AVerslag beproeving 7 cm L.40 op ijzeren kruis
        1924/4AOplegging van munitie van 15 cm L.40 in bussen
        1924/18AAanschaffing van 2 fototheodolieten, 1 stereocomparator en 1 spiegelstereoscoop
        1924/34GPlannen tot reorganisatie van de opleiding res. officieren
        1924/35AVerslag betr. de schietproeven naar de invloed van in het projectiel binnendringende gassen van de geschutlading
        1924/45AKamers in het gebouw Hofweg 2 in gebruik bij de I.d.A.
        1924/57AOefeningsterrein voor de Pontonniers en Torpedisten te Papendrecht
        1924/69GGeschutverdeling over de verschillende delen van de Vesting Holland
        1924/70AStoomveerdienst Muiden-Pampus (ook telefoonverbinding) (zie 1924/965)
        1924/80AGebruik van een model fouragestrik voor cavallerie en artillerie
        1924/94ARekentoestel Pannke (verslag bespreking te Berlijn) en inrichting voor het automatisch geven der hoogterichting (verslag bespreking Dr. Bastiaan)
        1924/95GOntstekingsinrichting 8 st.
        1924/108AOntwerp B.G. voor t.l.
        1924/140AGebreken aan kompassen M'22
        1924/158ARadio-ontvangtoestel op fort Pampus
        1924/170ARijden met 15 cm Hw.L.17 op gladde wegen
        1924/181AOpkomst reserve-officieren in 1924 (vermindering aantal)
        1924/193GOorlogsorganisatie der Artillerie (tekort aan voertuigen en paardentuigen)
        1924/199AInfanterie -U- seinlappen; artillerie -U- seinlap; grondlappen; optische seinlampen "Lucas Mark II"
        1924/201ANieuw ontwerp veiligheidsseinen L.B.O.
        1924/218AGeneeskundige verzorging personeel op Pampus
        1924/230AOnderofficieren en vuurwerker onder de bevelen van de D.A.M.
        1924/231ABevordering van res. officieren
        1924/242ASamenstelling Algemene Commissie infanteriegeschut
        1924/258AVergoeding voor een automobiel ten behoeve schoolgaande dochter C.- A.S.K.
        1924/260ALuchtdoelgeschut van 7 cm op spoorwagen, op motorwagen of op houten bedding
        1924/271GIndeling personeel bewapening Vg. Holland
        1924/274ACentralisatie Rijksgebouwendienst
        1924/293AStrafbevoegdheid Hoofdinstructeurs
        1924/305AB.G. van 15 cm L.17 te gebruiken bij 15 cm L.35 en 40
        1924/314AVerslag van de schietproeven t.b.v. de berekening van de schootstafel voor 15 cm Hw.L.17 bij gebruik van St.B.G. van 15 cm K
        1924/334GOefenstelsel bij de Vg.Artillerie
        1924/336GBestrijding van pantserautomobielen
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1924/351AVerbetering van het veldgeschut
        1924/352ABeproeving toestel voor fotografisch snelheidsmeten
        1924/354GVeerdienst over Hollands Diep bij Willemstad bij mobilisatie
        1924/362AInstructie-batterij en opleidingscompagnie
        1924/376GSnelwerkende schokbuis "van Essen"
        1924/389GGrondmijnen
        1924/393GGegevens 105 mm veldhouwitser van de Bethlehem Steel Company
        1924/450AKanonnen van 10 cm vor schietoefeningen
        1924/453AHerdruk hoofdstuk X. Instructie-inventaris
        1924/489AExercitie-batterij te Vlissingen
        1924/493ABezetting kustforten Hoek van Holland en IJmuiden
        1924/510AKogellagers bij artillerievoertuigen
        1924/520AKeuring van afstandmeters (personeel) van Lu.A.
        1924/521GPontonafdeling Lichte Brigade
        1924/554AKartetsladingen van 7 veld als oefenings­munitie voor 7 veld op luchtdoelaffuit
        1924/567AOnderscheidingstekenen leerlingen scholen voor de artillerie
        1924/576AAfstandmeters van 2.74 m basis
        1924/584AScheve spilstand bij luchtdoelgeschut
        1924/599AGezagsbevoegdheid C.A.S.K. tegenover Genie-Autoriteiten
        1924/602AVertraging bij no. 2 (Noodprojectiel) van 7 veld (zie 1924/784 en -/1177)
        1924/605GVuurleidingstoestel Kustartillerie Kooiman
        1924/615AMetalen kraagonderscheidingstekenen
        1924/645GBewakingsdienst op de bovenrivieren
        1924/647ASchietterrein voor de luchtdoel artillerie te Den Helder
        1924/650GVickersmitrailleurpelotons voor Vg. Holland
        1924/674AAfstandklok (Vickersklok)
        1924/696GOplegging der mobilisatie-voorraden voor de Vestingartillerie
        1924/726GKanon 10.5 L.60 tegen luchtdoelen H.I.H.
        1924/738ALosse schoten
        1924/740ADoelvliegerinstallatie
        1924/764ATuigen voor treinafdelingen
        1924/766ABeschikbaarstelling tentmaterieel voor huis­vesting res. officieren Lu.A.
        1924/784AGrens waarop de B.G. van 7 veld nog uit de grond komt (zie 1924/­602 en -/1177)
        1924/793GBestemming sectie 10 L.30
        1924/796ANoodbrug bij Venlo
        1924/813ASlanke bg. voor 15 Hw. L.17
        1924/834ABevordering van de Nederlandse nijverheid
        1924/869ABeproeving telefoon materieel Lu.A.
        1924/905GVoertuigen en tuigen Korps Rijdende Art.
        1924/906GVoertuigen en tuigen Regimenten Veldart.
        1924/911AOntwerp gewijzigde vredesorganisatie Korps Pont. en Torp.
        1924/913AUitbreiding kantineofficieren L.B.O.
        1924/916ABenaming van koks (wachtmeester-kok)
        1924/937GMedevoering munitie 12 cm Hw.L.14 op gevorderde voertuigen
        1924/954GOrganisatie Rijschool
        1924/955AVoorschrift beheer enz. artilleriematerieel
        1924/958AWeerdienst
        1924/965AVeerdienst met fort IJmuiden (zie 1924/70)
        1924/971AOpleiding dpl. chauffeurs Motorartillerie bij Lu.A.
        1924/973GOrganisatie der Kust-Artillerie
        1924/977AUitbreiding motormaterieel Motor-Artillerie
        1924/980ASleden voor munitievervoer 15 cm L.15
        1924/1015ABeweegbare schop voor 15 cm Hw.L.15
        1924/1025ABewaarproef verbeterde schokbuizen no. 9 en 10 (12 cm L.14)
        1924/1026AMunitie voor luchtdoelgeschut
        1924/1036ABedding; beweegbare schop; radbandsegmenten 15 Hw.L.15
        1924/1040GVooroefening (verkorting van eerste oefening)
        1924/1056ATekening machinale hoefijzers
        1924/1064GKaliber der Vickers mitrailleurs. Kwaliteit der patronen S.No. 17
        1924/1066ATuigen voor A.P.D.
        1924/1096GFourage (beschouwingen nopens verslag Legercommissie)
        1924/1098AExploitatie A.S.K.
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1924/1122ABevordering tot adjudant-onderofficier, enz.
        1924/1143GOntwerp oorlogsorganisatie Kustartillerie
        1924/1144AMistklok te fort Pampus
        1924/1145AInspectie fort Pampus (lekkage hydraulische leiding, weinig orde en netheid)
        1924/1153ABarbier in de L.B.O.
        1924/1154AMagazijnen 's Lands Werf te Dordrecht
        1924/1156APioniersuitrusting en pioniersgereedschappen
        1924/1161AFordchassis voor vervoer
        1924/1163AWijziging vredesorganisatie A.S.K.
        1924/1169GSchietonderricht en schietopleiding bij het wapen der Artillerie
        1924/1177ASchietproef met bg. No. 2 van 7 veld (nood­projectiel) op kleibouwweiland nabij de L.B.O. (zie 1924/602 en -/784)
        1924/1186GBatterijen 6 veld in Limburg
        1924/1195AWoning Weijnenberg (z.g. Steenen Papboer) in de L.B.O.
        1924/1217AWijziging reglement van administratie (vor­dering auto's voor vervoer)
        1924/1242AOvercompleet materieel in de L.B.O. (draagbaar spoorwegmaterieel)
        1924/1244AOpleiding tot res. officier
        1924/1247AOpleiding tot dpl. onderoff. van dpl. van oudere lichtingen
        1924/1250AKaderaanwijzing uit de dpln. (opleiding dpl. onderofficier)
        1924/1263ATelefoonverbinding tussen de werken Kaaphoofd en Kijkduin
        1924/1300AMaterieel voor trekoefeningen
        1924/1303AUitrusting en bewapening van het personeel K.Lu.A.
        1924/1319GOrganisatie der Vestingartillerie
        1924/1322AMunitie 8 cm t.l. (losse schoten, oefeningsprojectiel, bg.)
        1924/1335AVervolgoefeningen der Vestingartillerie (samenwerking met andere wapens)
        1924/1353AGarnizoenscommando te Utrecht
        1924/1358GGewijzigd sluitstuk 8 cm st.
        1924/1373AWachter van het fort Pampus (zie 1924/70)
        1924/1382AOefeningskanonnen van 4 voor 12 cm L.40
        1924/1390ABenoidgasinstallatie - officiers- en onder­officiers kantines L.B.O.
        1924/1410AIndeling batterijkijkers en richttoestellen
        1924/1435ALichamelijke ontwikkeling a.d. beroepsofficieren
        1924/1485ABestemming van burgerwerklieden bij mob.
        1924/1486AVuurleidingssysteem Kustartillerie met indirecte richting (v.d. Bergh)
        1924/1508AMeetcentrale en meetposten L.B.O.
        1924/1516AMerken van baken en vuurmonden
        1924/1534GBezoek aan Zwitserse pontonniers door kapitein Hartmans
        1924/1538AVerminderde ladingen 6 veld, 7 veld, 8 st.
        1924/1547ASchietwedstrijden Olympische Spelen 1924
        1924/1557GGarnizoen Gorinchem
        1924/1562AGeschut van 10.5 cm (10 veld)
        1924/1563APionieroefeningen voor de Artillerie (zie 1924/2994)
        1924/1566ACommissie granaatwerpers van 10 cm
        1924/1589GRubberbanden voor geschut 15 cm Hw.L.15 cm Hw.L.17
        1924/1608ABezuinigingsvoorstel (verhuizingen met Rijksauto's)
        1924/1618ATriangulatiedienst - register getrianguleerde punten; indeling landmeters
        1924/1622AOrganisatie pontonafdelingen
        1924/1627AOorlogsorganisatie der bereden artillerie
        1924/1630AOnderscheidingstekenen bij het wapen der Infanterie
        1924/1640ABeddingen voor 6 t.l. en 7 t.l.
        1924/1642APontonmaterieel (tweedelige pontons; gewijzigde schraag no. 2)
        1924/1644GToestel indirecte richting kustgeschut Brouwer
        1924/1651ASchadeloosstelling C.-A.S.K.
        1924/1669AVullingsvloeistof
        1924/1681ABenaming Vestingartillerie te wijzigen in Stellingartillerie
        1924/1682ABevoegdheid van de Inspecteur der Artillerie
        1924/1689AVlamvrij rookzwak buskruit
        1924/1706AKaart schietterein L.B.O.
        1924/1729AHalen van heide en plaggen in de L.B.O.
        1924/1743GOprichten van gaskamers bij de Stormscholen en Ontwerpaanwijzingen voor het gebruik
        1924/1747AOnderscheidingsteken voor bijzondere bekwaamheid (scherpschutter; buitengewoon geoefend handgranaatwerper; telemicrofoon)
        1924/1789GOrganisatie Torpedisten
        1924/1797AReiskosten en toelage officieren 2 R.V.A. bij verblijf in de L.B.O.
        1924/1804GHulpinstructeurs (gebruikmaking van verlofskader bij de opleiding)
        1924/1810ASchietoefeningen R.K.A. met gebruik van lange horizontale basis afstandmeting (gebruikmaking lichtopstand van het licht bij Falga)
        1924/1841AOrganisatie I.M.T. Infanterie Munitietrein
        1924/1875AInfanteriekanon van Heijst
        1924/1891AAutotrekkracht voor zwaar geschut
        1924/1926GOrganisatie der Vestingartillerie
        1924/1934AAfstandmeters Lu.A.
        1924/1946ASchootstafel 15 cm Hw.L. 17
        1924/2003ASchootstafel 15 cm Hw.L. 15
        1924/2021AVuurregelingsdienst (vuurvoorbereidingsdienst)
        1924/2035ALevering ligstro in de L.B.O.
        1924/2061AAfscheid lkol. van Essen (toespraak gehouden door de I.d.A. tot de officieren van het oefeningsregiment)
        1924/2063GParticuliere inlichtingen uit Zwitserland omtrent aanschaffing en verbetering geschut
        1924/2090AOfficieren der Mil. Administratie in de L.B.O.
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1924/2093ACoördinaten voor de terreinmeetdienst
        1924/2095GOpstelling van kanonnen met vuurmondterugloop in kazematten
        1924/2113ASleepboot voor oefeningen van de Kustartillerie
        1924/2116AUithoudingsvermogen hardbronzen geschut
        1924/2145AKaarthoekmeters en plaatsaanwijzers
        1924/2173AVerkorting dekribben No.1 (pontonmateriaal)
        1924/2183GRichttoestel t.l. Wilod Versprille
        1924/2200GHouwitser van 10.5 L.25 met verende as H.I.H. en houwitser van 15 L.20 H.I.H.
        1924/2236AVerbetering Vickers-mitrailleurs affuit spreidingsinrichtingen
        1924/2245AVerslag bewaarproef Engelse munitie 15 cm Hw.L.15
        1924/2247AArchief voormalig l R.Vg.A.
        1924/2267GBeoordeling reserve hoofdofficieren
        1924/2283ACaissons 15 cm Hw.L.17
        1924/2294AAffuiten van 7 cm.t.l. en van 6 cm.t.l. (zie 1924/2635)
        1924/2314ARijlessen res. officieren afkomstig van onbereden artillerie
        1924/2328AKlemmen van kardoeshulzen van 6 cm
        1924/2342AVuurleidingstoestellen t.l. v.d. Bergh
        1924/2372GBezetting van de pantserforten IJmuiden en Hoek van Holland en piketdiensten op die forten (zie 1924/493)
        1924/2442GWijze van meevoeren van nieuw ingevoerd materieel bij de Veld-Artillerie
        1924/2459AVuurwerkers
        1924/2478ABespanningen der Veldartillerie (vermindering van het aantal paarden)
        1924/2481ARemonterijders S. Kamstra terug naar K.R.A.
        1924/2484ABg. voor 15 cm L. 35
        1924/2518AAfstandmeters Kust-Artillerie
        1924/2521AChauffeurs bij de motorartillerie (vrijwillig nadienen)
        1924/2534AStalling van particuliere auto's in de L.B.O.
        1924/2554ARandverdeling instrumenten (Triangulatie­dienst)
        1924/2556GOrganisatie School Reserve-Officieren Ves­ting Artillerie
        1924/2565AKisten tot onderdelenvoorwagens tot affuiten en caissons van 12 cm L.14
        1924/2574AStrafbevoegdheid directeur Hoefsmidschool
        1924/2584APaardemest L.B.O.
        1924/2592AAanleg hoofden te Willemstad
        1924/2631GOrganisatie Pontonafdeling
        1924/2635AVerbetering affuit 6 t.l. (zie 1924/2294)
        1924/2636AOwmr.-pikeur J. van Wezel van het A.P.D.
        1924/2676AIndeling pantserauto bij oefeningen
        1924/2716AK.B. eervol ontslag van gen. Tonnet als Inspecteur der Art. (zie 1924/2807)
        1924/2721AHoefijzerzakjes
        1924/2753AKlemmingen bij kardoeshulzen van 12 cm Hw.L.14
        1924/2775AKaderoefeningen op de kaart onder leiding van de V.C. in 1924
        1924/2776AIndeling van Kapitein G.W. Le Heux (zie 1924/3856)
        1924/2780ALeveringen in de L.B.O. door L. Kruithof
        1924/2805GOorlogsorganisatie Vesting en Kustart.
        1924/2807AAfscheidsbrief van gen. Tonnet en gehouden toespraken (zie 1924/2716)
        1924/2808AProces-verbaal overgave gebouwen in de L.B.O.
        1924/2860AOverdracht functie Inspec­teur der Artillerie. (zie 1924/2716 en -/2807)
        1924/2874AEisen van luchtdoelgeschut
        1924/2900AAanwijzingen voor camouflage (zie 1924/6074)
        1924/2901AOverzichten van de uitrusting, voorzieningen en proeven van luchtdoelartillerie
        1924/2902GArtillerie studie-commissie (lkol. W.J.W. Schuurman vervangen door kap. J.A. ten Klooster)
        1924/2911AOefening Olympiade 1924
        1924/2914GMunitie-uitrusting voor stellinggeschut
        1924/2922GNevelprojectielen
        1924/2925AMortieren van 10 cm
        1924/2956AOverjassen van blauw laken
        1924/2960AVerkoop van paardenmest
        1924/2994ABatterijbouw in de L.B.O.
        1924/3028ARemontering der Artillerie
        1924/3045GOvergang van officieren van de onbereden naar de bereden artillerie
        1924/3094GBevordering res.lkol. J.H. Bloem en D.J. Meijer tot res.kol.
        1924/3114AAutotractie bij pontontreinen (zie 1924/­1891)
        1924/3137AGeinterneerd Duits pontonmateriaal
        1924/3148AZadeltassen vervallen bij de bespanningen van 6 No. 1
        1924/3152ASnelwerkende schokbuizen (zie 1924/376)
        1924/3184AHulpmiddelen voor oriëntering en evenwijdig stellen van luchtdoelgeschut
        1924/3186AAanwijzingen schietoefeningen 1924 in de L.B.O.
        1924/3242ASlanke projectielen 7 veld
        1924/3247AWeegwerktuig "Loadmeter Road Type"
        1924/3259AElectrische geleiding voor snelheidsmeting
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1924/3267ACommissie autotrekkracht (voor zwaar geschut)
        1924/3278AStalhalsters
        1924/3292ASchietproeven Samagkanon van 2 cm
        1924/3306AVerzwaring vakwerkaanleghoofden
        1924/3312AGebreken kanon 15 L.25 te Hoek van Holland
        1924/3331ASmid-bankwerker J.H. Kuiter
        1924/3345AVervoer van 6 veld (op auto's en met paar­den)
        1924/33452AIndirecte richting 6 veld
        1924/3363AGebruik van de Vickersmitrailleur als lucht­doelwapen
        1924/3374AToegevoegd art.off. stelling Co. Den Helder
        1924/3386ANuttig gebruik van de oefentijd
        1924/3433GOrganisatie Pontonniers en Torpedisten
        1924/3434AVredesorganisatie R.K.A. (schippers en stokers) (personeel veerdiensten Harssens, IJmuiden, Pampus)
        1924/3454GMaskering van brugvakken
        1924/3463AIndeling technisch personeel bij 3e schoolcompagnie Motorart.
        1924/3467AWerklieden bij de School Verlofsofficieren Vesting Artillerie
        1924/3469AAanstelling van dpl.kader van tit. rang in effectieve rang
        1924/3484ASchietproeven tegen buiten dienst gestelde vliegtuigen
        1924/3498AUitwerkingsvuren van 7 veld, 12 Hw.L.14 en 15 Hw.L. 17
        1924/3507AVulling halfpantsergranaten 15 cm L. 40
        1924/3516APractische oefeningen IIIe A. Brig. in de periode der zomervacantie
        1924/3517AVerpachting jacht in de L.B.O.
        1924/3562AWerkkleding en grijze kleding
        1924/3606AFourage in de L.B.O.
        1924/3623ARubberbanden voor 7 Veld (zie 1924/1589)
        1924/3624AVerslag detachering kap. A.J. Maas bij de Franse Luchtdoelartillerie
        1924/3628AOvername van munitie van 15 cm van de Marine
        1924/3641AOefeningsmaskers
        1924/3662AStudiereis Engeland (oefeningen motorartillerie)
        1924/3671AEetketelzakjes
        1924/3680AInstructie voor de Hoofdinstructeur
        1924/3714AOverplaatsing (in het belang v/d dienst)
        1924/3742AHerhalingsoefeningen van troepen bestemd voor de Stelling van Den Helder
        1924/3775GVletten voor de werkhaven op Wieringen (Zuiderzeewerken)
        1924/3793GCursussen Motortechniek
        1924/3803AArbeidsovereenkomst hulpschrijver P.J. Faas
        1924/3839ATactische en technische eisen te stellen aan infanteriegeschut
        1924/3856AOpleidingscursus officieren B.A. te Bergen op Zoom (zie 1924/2776)
        1924/3881AMistklok, kustlicht en pompinstallatie fort Pampus
        1924/3897APersoneel voor technische diensten bij het oefeningsregiment (2 R.V.A.)
        1924/3926ACursussen vuurwerkerij
        1924/3936ASeinverbinding door middel van seinpotten
        1924/3942AVerzoek om wijziging van het bepaalde in L.O. 1924 No. 138
        1924/3979AVerslag proeven met Fordsontractie 7 veld, 15 Hw.L.17 en 15 Hw.L.15. (zie 1924/6085)
        1924/3996AStokes-Brandt mortier
        1924/4114GIndeling Korps Rijdende Artillerie in vre­des­tijd
        1924/4122AVerslag studiereis naar Frankrijk (o.a. vuurleidingsinstrumenten, afstandmeters lu.a.)
        1924/4129AMenagemeesters en kokspersoneel L.B.O.
        1924/4151AKorpswedstrijden voor officieren te paard
        1924/4152AJubileum Motordienst (demonstratie motor­voertuigen)
        1924/4157ABevordering van in Indië gedétacheerde onderofficieren
        1924/4166ATurfbed (paljas) in de L.B.O.
        1924/4200ABegroting dienstjaar 1924 (opkomst res. le luitenants en res. 2e Luitenants, materieel Pontonniers en Torpedisten)
        1924/4324aGOntheffing commando L.B.O.
        1924/4334AMarinematerieel voor de Kustartillerie
        1924/4363AKepi's
        1924/4393AIndeling adspirant-kornet S.R.O.B.A. (keuze garnizoen)
        1924/4394AGebruik van motorvoertuigen bij verschillen­de legeronderdelen (eenheid van oplei­ding enz.)
        1924/4404AArbeidsovereenkomst hulpschrijver J.A. Meere
        1924/4430GOorlogsorganisatie K.Lu.A. (mobilisatievoor­bereiding)
        1924/4437AMaterieel cursussen B.A.
        1924/4442ARegeling bevelvoering over de luchtstrijd­krachten
        1924/4451AOefening luchtverdediging op 5 juli 1924
        1924/4454AVuren in de uiterste richting van het nor­male schootsveld
        1924/4474AGebruik noodbedding; rottanmatten en staart­bak bij 12 cm L.St. (schieten zonder bed­ding)
        1924/4487GLichte Brigade (Batterijen 6 Veld ingedeeld R.H. en K.R.A.)
        1924/4524AMededelingen van belang voor het wapen der Artillerie
        1924/4525AVerhoging vermogen 12 cm Hw. L/14
        1924/4545ANoodbedding (Radbedding) 7 Veld.
        1924/4556AOntijdige springers bij beschadiging v/h inwendige v/h kanon van 7 veld No. 2
        1924/4576ARegeling verdeling werkzaamheden bureau Inspectie der Artillerie
        1924/4589AInlichtingen betr. ongeval op het Amerikaan­se slagschip "Mississipi"
        1924/4605ALevensduur van kust- en marinegeschut van groot kaliber
        1924/4634GHoofd-Inspecteur Regiment Vesting Artillerie
        1924/4638AOrganisatie S.R.O.B. (School V.O.B.A.) (zie 1924/5819)
        1924/4669GA.P.D. (wonen van officieren)
        1924/4687ASchietoefeningen door de burgerwacht Zwolle in de L.B.O.
        1924/4689AVerkoop van paarden
        1924/4706AWerkzame drachten
        1924/4734AAfstandsrit Ostende-Spa
        1924/4766AStalling in de L.B.O.
        1924/4806AVerslag schietoefeningen R.Vg.A. (Det.Gorinchem)
        1924/4813ASchootstafel van 12 cm Hw.L.14
        1924/4814AKap. v.d. Slikke (eindexamen rechtskun­dige studie)
        1924/4824AIndeling lichting 1925
        1924/4839ALuchtdoelmaterieel (kanon 7 cm op Berna au­to; terugloop 7 veld t.l.; theodolieten; schiet­terrein Den Helder)
        1924/4879AKompassen M.'22
        1924/4888ASchieten met mitrailleurs op luchtdoelen
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1924/4901GOorlogsorganisatie R.Vg.A (Algemene geschut reserve) (zie 1924/4948)
        1924/4919GWinterbijeenkomsten res. officieren
        1924/4948GAlgemeene geschutreserve en leger-artillerie (zie 1924/4901)
        1924/4951AHuur woning hofmeester officierscantine L.B.O.
        1924/4960AVerslag schietoefening Ie A. Brig (6 R.V.A.) (zie 1924/3498)
        1924/4991AVierkantennet op de kaarten
        1924/5007AArbeidsovereenkomst hulpschrijver H.C.J.W. van Dishoek
        1924/5032AO.B.G. en O.S.B.G. van 15 cm Hw.L.17
        1924/5040ABuizen S.R.
        1924/5063AVerbetering van het gwchut van 15 cm L. 24, 12 cm L.St. en 8 cm L.St. (zie 1924/7665)
        1924/5067ABeknopt verslag van het bezoek van de kap. Gen. Staf J.J.G. baron v. Voorst tot Voorst aan troependelen en militaire in­stel­lingen in Engeland in mei 1924
        1924/5070GHoofdschietinstructeurs maj. M. Ridder van Rappard
        1924/5071AVerbetering Lt. kustbok
        1924/5094AForensenbelasting L.B.O.
        1924/5164AIndeling dpl. hoefsmeden Artillerie
        1924/5155AInternationaal concours-hippique
        1924/5168GOplegging Vickers-mitrailleurs
        1924/5187GBatterij bij Dishoek
        1924/5219AOrganisatie Legerartillerie
        1924/5240ANulpunten Vestingbatterijen in de L.B.O.
        1924/5284GCommissie voor Physische Strijdmiddelen
        1924/5302ATuigen voor bespanningen cavalerie voer­tuigen
        1924/5322AProef met Engelse legerschoenen bij K.R.A.
        1924/5342AArbeidscontract hulpschrijver J. Brinkert
        1924/5349AProef met hooihaksel
        1924/5373ABommenwerpers van 2.5 cm
        1924/5396AContract met A.P.D. en Remontedepot
        1924/5450AToestel tot het vervoeren van munitie en levensmiddelen kap. v.d. Reijden
        1924/5457GMobilisatievoorraad munitie Kust-Artillerie in Zeeland
        1924/5482GIndeling Batterij 6 Veld per Regiment Infan­terie
        1924/5518ABezoldiging, kledingverstrekking en voedsel leerlingen Verlofscholen
        1924/5550AFordsontractie voor 12 cm Hw. (zie 1924/­1891)
        1924/5565AOplegging van munitie van 15 cm L. 40
        1924/5566AHandleiding voor het res. kader B.A.
        1924/5568ASchootstafels voor luchtdoelen
        1924/5675ABeschrijving Bergmann pistool-mitrailleur
        1924/5689ADetonatiebeveiliging
        1924/5698GJaarwedde remonterijders (A.P.D.)
        1924/5754ABevordering tot vaandrig
        1924/5770GVerslag legercommissie over remontering (zie 1924/8534)
        1924/5773AAffuiten voor luchtdoelmitrailleurs (zie 1924/3363)
        1924/5814APontonmaterieel bij Pionierafddeling Lichte Brigade
        1924/5819GRegeling scholen verlofsofficieren en oplei­ding­ cadetten jongste jaar K.M.A.(zie 1924/­4638)
        1924/5828AVergroting dracht 15 cm Hw. L.15
        1924/5849AOverzicht munitie kustgeschut
        1924/5888AVeerdienst Dordrecht-Papendrecht
        1924/5931AOrganisatie A.M.T. (Art.Mun.Tr.)
        1924/5984ACommissie inzake luchtdoelartillerie
        1924/6010GTe doen vervallen verdedigingswerken
        1924/6033ANeutraliseren van mitrailleurnesten
        1924/6063GBevordering van beroepskorporaals met het radicaal tot wachtmeester (sergeant)
        1924/6074AMaskering systeem Linnekogel (D.R.P.) (zie 1924/2900)
        1924/6085AVooroverhellende stand der voorwagens van 7 veld bij het rijden met tractors
        1924/6100AAVerslag schietproef S.V.O.Vg.A. gehouden met karabijnen en mitr. M.90
        1924/6133Artillerie reglementen commissie
        1924/6134ALevering stro in verband met aanbesteding paardenmest
        1924/6190AOpleiding tot kok bij het gemobiliseerde leger
        1924/6196APaardenverplegers
        1924/6270AStrijklappen
        1924/6349AAantekeningen over Infanteriegeschut
        1924/6474AVerplaatsen van een batterij van 12 cm L.St.
        1924/6503ARichting bepalen naar terreinvoorwerpen met behulp van een vlieger
        1924/6575AOpleiding opperwachtmeester-administrateur (vacature fourier)
        1924/6583ADrukkingen bij paarden
        1924/6599ATevredenheidsbetuiging aan C.- K.R.A. (ver­richtingen Motorartillerie bij legeroefe­ningen)
        1924/6607APaardenmest 1 R.V.A.
        1924/6613AGeinterneerd Duits materieel
        1924/6704AVoordrachten over afstandmeting; schoots­tafelberekening en pantserformules
        1924/6749AWinterbijeenkomsten res. offcieren
        1924/6752ALuchtdichte verpakking van munitie
        1924/6792GZware paarden als artillerietrekkracht
        1924/6874ABetekenis van het oude Vestinggeschut (12 L.St; 15 L.24)
        1924/6903ABevordering van onderofficieren der Artil­lerie (kandidatenlijsten Conducteurs der Artillerie enz.)
        1924/6904GCommandoschool V.O. Vg.A. bevordering kap. v.d. Moer tot maj.)
        1924/6927AInstrumenten meetdienst (gebruik meetdienst; lichtmeetdienst; terreinmeetdienst; trian­gulatiedienst)
        1924/7023AKoks in de L.B.O.
        1924/7026APrismakijkers Zeiss-Huet-Hensoldt
        1924/7031ARekencirkels voor afstandmeting Kustartil­lerie
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1924/7103ABenoeming I.d.A. kol. Insinger tot gen.maj.
        1924/7147ALogies dpl. onderofficieren L.B.O.
        1924/7149GMijnversperring Hellegaten
        1924/7128AK.R.A. en Instructie-batterij (zie 1924/362)
        1924/7204AVerbetering 6 Veld.
        1924/7244AGebruik van rubber banden door de artillerie in Denemarken (zie 1924/1589 en -/3623)
        1924/7271AVuursnelheid batterij 12 L.40
        1924/7272GBeschrijving Veldkanon 15.5 L.45 Bethlehem
        1924/7284AVerbetering richtmiddelen 7 L.40 15 L. 35 en 40
        1924/7314AGebruik 7 Veld tegen luchtdoelen
        1924/7431AAanwijzing voor de officiersopleiding (eindexamen H.B.S. of Gymnasium)
        1924/7440AVoeling met de Deense technische dienst van het leger
        1924/7445GLuchtwaarneming voor de Artillerie bij de Lichte Brigade
        1924/7448ABeschouwingen van de kap. Hartmans naar aan­leiding van de oefeningen van de P.A. inge­deeld bij de Lichte Brigade
        1924/7454ASchietbaan te Hoek van Holland in verband met erfpachtuitgifte van duingronden aldaar
        1924/7458AKleding van fijn laken voor de leerlingen scholen res. officeren
        1924/7466AInstelling Rijksvaartuigendienst
        1924/7487ASchietoefeningen School V.O.B.A. in 1925
        1924/7488ATactische vorming artillerie officieren
        1924/7489AOnderbroken opleiding aan de school V.O.B.A.
        1924/7490AVerlenging opleiding aan de school V.O.B.A.
        1924/7503AToelating van vreemde oorlogsschepen in de territoriale wateren
        1924/7547GMitrailleurs voor de K.A. ter beveiliging tegen laagvliegende vliegtuigen
        1924/7552AKeuze van schokbuis voor de bg. van het veldgeschut
        1924/7626AVoorziening in de tijdelijke behoefte aan hoefsmeden
        1924/7665AVerbetering 12 cm. L.St. (zie 1924/5063)
        1924/7680ARevolverkanonnen van 3.7 cm. van de marine
        1924/7685AOpmerkingen schietoefeningen in 1924
        1924/7698AInlevering kanonnen 4 t.l. en 9 t.l.
        1924/7747AInrichting kanon van 7 cm. L.40 voor lu.a.
        1924/7776AGeluidmeetdienst
        1924/7840AOnderscheidingsteken voor machineschrijvers P. en T.
        1924/7908AAutogeen lassen bij de troep
        1924/7929GKustbewapening
        1924/7930AOntwerp voor de wettelijke vastlegging van de bevoegdheid van het personeel van de Triangulatie- en Terreinmeetdienst tot het bezoeken van terreinen
        1924/7981AOefeningen voor officieren van het K.R.A.
        1924/7990GOvername kanonnen van de Marine voor lucht­doelbestrijding
        1924/7996APaarden van het A.P.D.
        1924/8010ABevordering van bij de scholen voor verlofs­officieren gedétacheerde cadetten
        1924/8052AGegevens betreffende het pontonwezen
        1924/8092GMunitie voor 15 L.35 en 40
        1924/8093GMobilisatie 3-III-7 R.V.A.
        1924/8099AVerslag van de proeven tot wijziging van schootstafels van 7 Veld
        1924/8101AOrganisatie varende ponton- en schipbrug­trein
        1924/8104AUitwerkings-vuren
        1924/8130ASchietproeven op pantsermateriaal van 25 mm. met pg. van 5 cm.
        1924/8133GTerreinmeetdienst
        1924/8137GOorlogsorganisatie en gezagsbevoegdheden
        1924/8190GCursus in de verbindingsdienst
        1924/8191GOnderzoek inzake diefstallen in militaire gebouwen
        1924/8215AVoordracht prof. Quix; "De evenwichts­leer bij het paard"
        1924/8241GDeelname aan hippische wedstrijden en het verlenen van verlof
        1924/8272AChauffeurs
        1924/8278AOntwerp-voorschrift voor het rijkunstig onderricht
        1924/8343ALogiesruimte voor officieren en onderoffi­cieren in de L.B.O.
        1924/8379GMotorbatterij bij het K.R.A.
        1924/8387GLuchtverdediging (samenwerking L.V.A., K.Lu.A.,R.Gtr., Vrijw. Landstorm en Korps Luchtwachtdienst)
        1924/8400ASchool verlofsofficieren bij het korps P.en T.
        1924/8418AVoordracht kap. Rink over de gasoorlog
        1924/8422AOpleiding verlofspersoneel. Vastlegging van het besprokene in het kabinet van de Minister met de Wapeninspecteurs en Insp. Mil. Onderwijs
        1924/8483AIndirecte richting kustgeschut Grotendorst
        1924/8497AWeiden van schapen in de L.B.O.
        1924/8518AVoorgeschreven diensttijd van 6 weken voor res. sergeanten en vaandrigs en van 2 maan­den voor de kornetten mag niet inter­mitte­rend vervuld worden
        1924/8520ABevelstassen
        1924/8527AWedstrijden scholen voor verlofsofficieren der bereden wapens
        1924/8534GOrganisatie A.P.D. (zie 1924/5770)
        1924/8537AVoorstel verpachting kantines officieren onderofficieren en manschappen in de L.B.O.
        1924/8538AToegang van kornetten (vaandrigs) tot off. kantines en verlenen van rang van kornet vaandrig tit.
        1924/8546GToegevoegde artillerie-officieren Vesting Holland
        1924/8575GWijziging organisatie verb. dienst
        1924/8635AVerslag omtrent proeven bij K.R.A. met kanonnen van 7 Veld op rubberbanden achter tractoren
        1924/8651GLuchtdoelkanon 75 mm. L.37 Bofors
        1924/8732AOefeningen van de Lt. B. en van de V. (Oorlogs)divisie 1924 (optreden van de artillerie en ponton afdeling en batterijen 6 veld, ingedeeld bij R.H.)
        1924/8794GAanslagwaarnemingen vanuit vliegtuigen
        1924/8809ACursus Hogere Technische Vorming
        1924/8847GOverzicht van het geschut, de mitrailleurs, de geweren en karabijnen met bijbehorende munitie, de handgranaten, de helmen en de gasmakers (toestand 1 januari 1924)
        1925/7AOefeningen oorlogsverband bij artilleriebrigades
        1925/15AMunitie 15 cm.l 35 en 40
        1925/35AHerhalingsoefeningen
        1925/68ARookmaskering in de L.B.O.
        1925/70AGebruik rijkswoningen in L.B.O.
        1925/78AToepassing kaartvuur door Artillerie
        1925/83AInstelling commissie triangulatie
        1925/86AAfstandmeters voor Kustartillerie
        1925/103AOpslag benzine in de L.B.O.
        1925/106AAffuiten 7 cm. Veld t.l.
        1925/123AElektrische verlichting in de Legerplaats
        1925/125AWerkzaamheden Artillerie Reglementen Commissie
        1925/134AVerlichting en verwarming kantines
        1925/140AVerpachting kantines in de L.B.O.
        1925/144GPlastische gasafsluiting bij 8 St.
        1925/149ABevordering rijkunst officieren
        1925/165ARegeling scholen verlofsofficieren
        1925/166ASchootstafels voor luchtdoelgeschut
        1925/167ABouw van nieuw stal in de L.B.O.
        1925/168GVerbetering van 7 cm. Veld
        1925/171ASnelwerkende buizen 7 Veld.
      • jaar/omsl.sign.omschrijving
        1925/175GBewaking van batterijen bij Dishoek
        1925/184APersoneel bijzondere diensten (T.M.D. Verkenningsdienst, Waarn.-dienst)
        1925/194APositieregeling van chauffeurs
        1925/195AVerandering voorwagen van 7 cm. Veld. (medevoeren slanke B.G.)
        1925/196AVoorstellen betr. infanteriekanon
        1925/204AGebruik van onvertinde Senkingfornuizen in de L.B.O.
        1925/205ADeelname School Verlofsofficieren B.A. aan wedstrijden K.M.S.
        1925/212AHerstelling schietbanen voor infanterie vuurwapenen in de L.B.O.
        1925/216AABericht prof. De Haan over gebruik toestel geluidmeetdienst
        1925/219APositieregeling chauffeurs
        1925/222ABestelling proefkanonnen van 10.5 cm. (Bethlehem, Schneider)
        1925/223ASpreiding berekening in schietvoorschrift art. 22
        1925/231AOrganisatie A.P.D.
        1925/267AVergroting van het vermogen van de kanonnen van 15 cm. 12 cm. en 8 cm. St.
        1925/277GInrichting zijpost batterij bij Dishoek
        1925/315AKleding en uitrusting jaarwedde genietende militairen
        1925/346ABewegingsvrijheid voor adsp. onder-officieren
        1925/382ARes. officieren van speciale diensten Triangulatie- en Terreinmeetdienst
        1925/395ABeweegbare schop van 15 cm.hw. L.15
        1925/406AAanvulling reglement off. kantine L.B.O.
        1925/439AKlachten over bestaande koppel met schouderriem
        1925/443AVerzoek inlichtingen betreffende gebruik G.K.T. vreemde mogendheden
        1925/459AVerdere vorming beroepsofficieren
        1925/470ABetaling beschadigde bedkribben in de L.B.O.
        1925/473AVervolg verslag opstelling kanon 7 t.l. op vrachtauto
        1925/474ATelefoonverbinding Pampus-Muiden
        1925/483AInrichting van 7 Veld voor het beschieten van luchtdoelen
        1925/546AVerhuur van een vlet v/h K.P. en T. aan gemeente Schoonhoven
        1925/589AInvoering van stelling vlaggen
        1925/591AOefening geluidmeetdienst
        1925/593GG.K.T. bij kustgeschut
        1925/594AKortste afstand van de Boforsbuis
        1925/603AWijziging instructie C.- Oef. Regiment
        1925/615AOppassers aan de school Verlofsofficieren B.A.
        1925/616GChauffeursdiensten bij K.Lu.A.
        1925/620AOntwerp regeling opleiding reserve-personeel
        1925/631AKap. voor Spec. Diensten bij 7 R.V.A.
        1925/656AOmbouw van affuiten van 7 cm. t.l.
        1925/670ABouw van een stenen gebouwtje voor de Geluidmeetdienst
        1925/703AAanschaffing automaterieel en verbetering raden van 15 cm Hw.L.15
        1925/730GConfectioneren van munitie voor kustgeschut
        1925/736ABeheer kantines scholen Verlofsofficieren
        1925/748AOpdracht betreffende opklapbare spoor van 7 cm. Veld
        1925/763AGeen verdere wijziging aan de voorwagen van 6 cm. Veld
        1925/774AKokspersoneel en woningen in de L.B.O.
        1925/794ANieuwe schootstafel van 7 cm. Veld
        1925/745AAanmaak 6 rekencirkels toegestaan
        1925/808GVoorzieningen batterij bij Dishoek
        1925/842GVeerdienst IJmuiden
        1925/846APaksingels en medevoeren hoefbeslag
        1925/859ABeproeving vuurleidings toestel v.d. Bergh
        1925/864AOpleiding school Res. Off. B.A.
        1925/879GOpgave paardentuigen voor diverse onderdelen
        1925/916AOpleidingen dienstplichtigen
        1925/925AOrganisatie terreinmeetdienst
        1925/942ABeproeving opzet affuit voor luchtdoelmitrailleurs
        1925/944AVerslag O.S.B.G. van 15 Jw. L.17
        1925/971AVoorstel van een drooglokaal te bouwen in de L.B.O.
        1925/980AVoorschrift voor het regelen van afstandmeters
        1925/1007AOvername van lieren van de Marine
        1925/1017AErvaringen met bommenwerpers en 6 Veld bij schietoefeningen
        1925/1021ANoodbedding van 7 Veld
        1925/1027ABeoordeling asp.-leerlingen bij de rijschool
        1925/1031AInrichten van de ambulance in de L.B.O. als logiesruimte
        1925/1044AInrichten panorama en hierbij te gebruiken kaart
        1925/1071AAfrichten van remontepaarden
        1925/1072AAanschaffing van optische instrumenten
        1925/1102AInvoering van de kaarthoek bij de Art.
        1925/1103ABewakingsdienst bij korps P. en T. door politietroepen
        1925/1133AVoorstellen betreffende schietopleiding
        1925/1138AWijziging van de buizen Bethelem Steel
        1925/1175AWijziging en constructie vakwerkspanningen korps P. en T.
        1925/1179AOrganisatie terreinmeetdienst en triangula­tiedienst
        1925/1195GVerzoeken om ontheffing van de aanwijzing voor de onderofficiersopleiding
        1925/1227AStrafbevoegdheid hoofdinstructeurs
        1925/1237GNieuwe ontwerpen afstandmeting voor de kustartillerie
        1925/1240ASchietproef met B.G. van 15 L.35 en 40
        1925/1253ABespreking vuren vestinggeschut zonder bedding
        1925/1255AGegevens Bethlehem veldkanon van 155 mm
        1925/1266AAanvang organisatie Luchtverdediging
        1925/1296AInlichtingen betreffende het vermogen van de Fordson trekker
        1925/1301AVerbetering van de Everudemotoren
        1925/1324AVerbetering affuit en kijkeropzet luchtdoelmitrailleurs
        1925/1332ARegeling Conducteurs der Artillerie
        1925/1342AVertraging van St.B.G. van 6 Veld
        1925/1353AGebruik van Rijkswedstrijdpaarden
        1925/1409AUithoudingsvermogen hard bronzen geschut
        1925/1410ASchieten tegen pantserplaten (bestrijding vechtwagens)