Archief
Titel
2.15.04 Inventaris van het archief van de Regeringscommissaris voor de Liquidatie van het Nederlandse Arbeidsfront te Amsterdam, (1923) 1945-1960
Auteur
A.J. HuiserVersie
29-03-2018
Copyright
Nationaal Archief, Den Haag
1979 cc0Beschrijving van het archief
Naam archiefblok
Liquidatie Nederlandse Arbeidsfront Liquidatie Nederlandse Arbeidsfront
Periodisering
archiefvorming: 1945-1960 oudste stuk - jongste stuk: 1923-1960
Archiefbloknummer
S28504Omvang
; 849 inventarisnummer(s) 14,80 meterTaal van het archiefmateriaal
Het merendeel der stukken is in het.
Nederlands
Archiefdienst
Nationaal ArchiefLocatie
Den HaagArchiefvormers
Departement van Sociale Zaken en Volksgezondheid / Regeringscommissaris voor de Liquidatie van het Nederlands Arbeidsfront te AmsterdamSamenvatting van de inhoud van het archief
Bij Koninklijk Besluit van 8 september 1944 werd een regeringscommissaris ingesteld die tot taak had het Nederlands Arbeidsfront te liquideren. Dit was door de Duitse bezettingsautoriteiten in 1942 opgericht en omvatte alle toen bestaande werknemersorganisaties in ons land. Het vermogen van deze organisaties was in de nieuwe eenheidsorganisatie N.A.F. ondergebracht. De regeringscommissaris had tot taak de in 1942 opgeheven bonden weer in het bezit te stellen van hun toen in beslag genomen eigendommen en rechten. Het archief bevat vooral stukken van administratieve aard, met name van het effectenbezit van de bonden, en nauwelijks beleidsstukken.Archiefvorming
Geschiedenis van de archiefvormer
Voorgeschiedenis
In 1942 werd door de Duitse bezettingsautoriteiten het Nederlandsche Arbeidsfront (N.A.F.) opgericht onder leiding van H.J. Woudenberg, waarin alle werknemersorganisaties die door de Duitsers tegelijkertijd werden ontbonden, werden samengesmolten. Het vermogen van de verschillende opgeheven bonden werd in de eenheidsorganisatie N.A.F. ingebracht. Bij Koninklijk Besluit van 8 september 1944, Staatsblad E. 71, werden regels vastgesteld tot liquidatie van het Nederlandsche Arbeidsfront en tot instelling van twee regeringscommissarissen, respectievelijk voor de verenigingen van werknemers en voor die van werkgevers.
Deze beide functies werden echter door dezelfde persoon bekleed, namelijk dr. ir. A.H.W. Hacke, die in juli 1945 werd benoemd en de titel Regeringscommissaris voor de liquidatie van het Nederlandsche Arbeidsfront voerde. Zijn bureau was gevestigd in Amsterdam.
Taak
De Regeringscommissaris had tot taak de in 1942 opgeheven bonden weer in het bezit te stellen van hun toen in beslag genomen eigendommen en rechten. Daartoe moest allereerst een inventarisatie gemaakt worden van de in de zomer van 1945 nog aanwezige boedel van het Nederlandsche Arbeidsfront.
Inmiddels heropgerichte bonden of de rechtsopvolgers van enkele van hen dienden claims voor de teruggave van hun bezittingen in. Door talloze complicaties, met name de sinds 1942 plaats gehad hebbende mutaties in de bezittingen van het Nederlandsche Arbeidsfront en de chaotische administratie van deze organisatie, duurde afwikkeling van al deze vorderingen tot het eind van de jaren vijftig.
Geschiedenis van het archiefbeheer
Volgens het jaarverslag van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie besloeg het archief in 1974 circa 100 meter. Het instituut heeft de stukken, die volgens haar duidelijk tot het archief van het Nederlandsche Arbeidsfront behoorden, eruit verwijderd en aan dit Nederlandsche Arbeidsfront-archief, dat nog aldaar berust, toegevoegd. Uit een verslag van de Regeringscommissaris blijkt, dat zijn bureau uit verschillende afdelingen heeft bestaan (o.a. afdeling recherche, documentatie, boekhouding, onroerende goederen enz.).
De taak van het bureau bestond vrijwel geheel uit zuiver administratief beheer van de boedel van het Nederlandsche Arbeidsfront en het geleidelijk retourneren van de eigendommen van de verschillende bonden, vaak nadat daarover door de Raad voor het Rechtsherstel was beslist. Vooral voor het effectenbezit van het Nederlandsche Arbeidsfront bracht dit een grote administratie mee, omdat van elk stuk de herkomst moest worden nagegaan.
De verwerving van het archief
Overbrenging van een overheidsarchief
Inhoud en structuur van het archief
Selectie en vernietiging
Voorstel tot vernietiging van bescheiden uit het archief van de Regeringscommissaris voor de liquidatie van het Nederlandsche Arbeidsfront, 1945 - ± 1960.
- Algemeen
- Kopieën van uitgaande brieven.
N.B. Het betreft hier een chronologische serie dubbelen van doorslagen van uitgaande brieven: de eerste doorslag werd al of niet met de betrokken ingekomen brief, elders in het archief bewaard.
- Effecten
- Stukken betreffende deponeringen van effecten in het Effectendepot van de Amsterdamsche Bank.
- Opgaven van de stand van de effectenrekening bij de Amsterdamsche Bank.
- Nota's van afrekening van coupons en aflossingen van effecten.
- Stukken betreffende garantieverklaringen voor de aflossingen van effecten, waarvan de mantels verloren zijn gegaan.
- Stukken betreffende het rechtsherstel van effecten.
N.B. Het betreft hier o.a.: - afrekeningen ingevolge overeenkomsten met het Waarborgfonds Rechtsherstel;
- correspondentie met vakbonden en de afdeling Effectenregistratie van de Raad voor het Rechtsherstel;
- volmachten.
- Stukken betreffende de teruggave van effecten en de afwikkeling van vorderingen naar aanleiding van het rechtsherstel van effecten.
N.B. Het betreft hier o.a.: - akkoordverklaringen van claims;
- regrescrediteuren;
- manco-depot (= zoekgeraakte effecten).
- Onroerende goederen
- Stukken betreffende onroerende goederen.
N.B. Het betreft hier o.a.: - rechtsherstel;
- huren;
- oorlogsschade;
- verzekeringen;
- gas-, water- en elektriciteitsrekeningen.
- Hypotheken en leningen
- Stukken betreffende hypotheken en leningen.
N.B. Het betreft hier hoofdzakelijk het rechtsherstel.
- Roerende goederen
- Stukken betreffende roerende goederen.
N.B. Het betreft hier hoofdzakelijk het rechtsherstel.
- Beheer
- Stukken, betreffende het beheer door de Regeringscommissaris van vermogens van personeelsleden van het voormalige Nederlandsche Arbeidsfront.
N.B. Het betreft hier uitsluitend betalingen, overboekingen, kwitanties e.d.
Zie Toelichting.
- Afwikkeling Uitkeringen
- Stukken betreffende uitkeringen en afwikkeling van claims.
N.B. Het betreft hier o.a.: - kwijtingen van claims;
- diverse uitbetalingen op claims.
- Personeel
- Stukken betreffende personeel.
Zie Toelichting.
N.B. Het betreft hier o.a.: - rentekaarten;
- kinderbijslag;
- ongevallenverzekering;
- ziekenfondspremie.
- Financiële stukken
- Kopieën van correspondentie van de afdeling Boekhouding.
N.B. Hoofdzakelijk betreffende betalingsopdrachten. - Uittreksels rekening-courant Amsterdamsche Bank.
- Giro-afrekeningen Amsterdamsche Bank.
- Betalingsopdrachten Amsterdamsche Bank.
- Stukken betreffende aan het Nederlandsche Arbeidsfront afgedragen contributies.
- Stukken betreffende diverse onkosten.
- Stukken betreffende belastingen.
- Boekhoudkundige stukken.
Zie Toelichting.
N.B. Het betreft hier: - kasboek;
- journaal;
- rekening-courantboek;
- journaal onroerende goederen;
- effecten-claim journaal;
- journaal leningen;
- journaal hypotheken;
- journaal diverse claims;
- register van boeking van de teruggave van effec- ten, hypotheken en leningen en de afrekening van claims.
Verantwoording van de bewerking
Bij de overdracht in januari 1978 bleek het archief een omvang van ong. 50 meter te hebben. Beleidsstukken komen in het archief vrijwel niet voor; alleen correspondentie met de ministers van Sociale Zaken en Justitie is als zodanig te beschouwen. Er is naar gestreefd om vooral de beheersstukken voor vernietiging voor te dragen. Stukken over (meestal minnelijk) rechtsherstel betreffende de uitvoering van beslissingen van de Raad voor het Rechtsherstel zijn bewaard.
Aanwijzingen voor de gebruiker
Openbaarheidsbeperkingen
Volledig openbaar.
Beperkingen aan het gebruik
Reproductie van originele bescheiden uit dit archief is, behoudens de algemene regels die gelden voor het kopiëren van stukken, niet aan beperkingen onderhevig. Er zijn geen beperkingen krachtens het auteursrecht.
Materiële beperkingen
Het archief kent geen beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van slechte materiële staat.
Aanvraaginstructie
Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:
- Creëer een account of log in.
- Selecteer in de archiefinventaris een archiefstuk.
- Klik op ‘Reserveer’ en kies een tijdstip van inzage.
Citeerinstructie
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Liquidatie Nederlandse Arbeidsfront, nummer toegang 2.15.04, inventarisnummer ...
VERKORT:
NL-HaNA, Liquidatie Nederlandse Arbeidsfront, 2.15.04, inv.nr. ...
Verwant materiaal
Inventarisnummers van dit archief zijn niet in kopievorm beschikbaar
Afgescheiden archiefmateriaal
Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie / Nederlandsche Arbeidsfront-archief,
Bijlagen
Gebruikte afkortingen
- N.A.F.
- Nederlandsch Arbeidsfront.
- N.V.V.
- Nederlands Verbond van Vakverenigingen.
- R.K.W.V.
- Roomsch Katholiek Werkliedenverbond.
- K.A.B.
- Katholieke Arbeidersbeweging.
- Chr.
- Christelijk.
- C.P.
- Centrale van verenigingen van personeel in 's rijksdienst.
- B.T.A.
- Bond van technische ambtenaren in overheids- en semi-overheidsdienst .
- C.H.G.A.
- Centrale van hogere gemeenteambtenaren.
- N.B.G.A.
- Nederlandsche bond van gemeenteambtenaren.