Bezig met laden van scans...

2.21.048 Inventaris van het archief van S. Dassevael [levensjaren 1771-1838], 1637-1838

Download inventaris als:PDF|XML Download inventaris Download inventaris
Sluiten
Taalgebruik in onze archieven Taalgebruik in onze archieven

Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.

Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.

Sluiten

Zoekhulpen bij dit archief

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud

Een deel van het archief van Dassevael is te beschouwen als zijn ambtelijke bureauarchief, gevormd als griffier-archivist ter Staatssecretarie en als secretaris van de Algemene Rekenkamer. Het sluit aan op de archieven van deze instellingen.
Voor een omvangrijker deel bestaat het archief van Dassevael evenwel uit overheidsdrukwerk uit de periode 1637-1836, met een nadruk op de periode 1798-1836. Deze documenten hebben hoofdzakelijk betrekking op het algemeen bestuur van de Bataafse Republiek en van het Koninkrijk, en ze zijn geordend op onderwerp. Deze ordening van de collectie bepaalt ook in hoge mate het belang ervan. De documenten zelf zijn immers alle terug te vinden in een of ander archief, hetzij in originali (geschreven), hetzij in druk. Maar het vinden van de verschillende documenten die hetzelfde onderwerp betreffen is omslachtig en tijdrovend, omdat alle archieven uit deze periode chronologisch geordend zijn. Een snelle oriëntatie op een bepaald onderwerp levert in deze verzameling een hoeveelheid relevante documenten op, met verwijzingen in de vorm van archiefvormer, datum en kenmerken van de stukken. Hiermee kunnen de originele stukken en verwante stukken over hetzelfde onderwerp gemakkelijker in de betreffende archieven worden gevonden.
Daarnaast bevat het archief series plakkaten, wetten, verordeningen, en staatsbegrotingen. Een gedeelte hiervan is in het verleden uit het archief gehaald en naar elders overgebracht. Evenzo is er een aantal registers of indices, door Dassevael vervaardigd. Een deel hiervan verwijst naar documenten in de verzameling aanwezig, een ander deel naar de gepubliceerde wetgeving in plakkaatboeken, publicatieseries, Staatsbladen en particuliere uitgaven als die van Kemper
Kemper, J.M., Code organique des Départemens de la Hollande. Verzameling van wetten en decreten betrekking hebbende tot de inlijving en organisatie der Hollandsche Departementen. Den Haag, 1812.
en Rondonneau
Rondonneau, L., Collection des lois françaises ... déclarée, exécutoires dans les départemens de la Hollande, et autres réunis à la France depuis 1810. Parijs, 1811. Met table chronologique, table générale alphabétique et analytique. Rondonneau, L., Verzameling der Fransche wetten, die bij onderscheidene decreten van Zijne Majesteit den Keizer en Koning in de Hollandsche en andere vereenigde departementen verbindende verklaard zijn. Amsterdam, [1811-1814]. tien delen.
.

Selectie en vernietiging

Bij de overname in 1838 is een aantal bestanddelen beoordeeld als "zonder waarde", en niet overgenomen. Stukken met een particulier karakter zijn eveneens buiten de overdracht gebleven. Deze bestanddelen staan niet op de oorspronkelijke lijsten vermeld, hetgeen de hiaten in de nummering op deze lijsten verklaart.
Na de overdracht is uit het archief niets vernietigd.

Verantwoording van de bewerking

Het archief was bij de overdracht in 1838 vergezeld van drie lijsten
Deze lijsten bevinden zich in het archief Staatssecretarie (2.02.01, inv.nr. 5814A), als bijlage bij besluit van 1 maart 1838 La. M 8, en - in conceptvorm - in het archief van het Algemeen Rijksarchief (2.14.03, inv.nr. 11), als bijlage bij uitgaande brief van 27 februari 1838.
 . Lijst I was al opgemaakt door Dassevael zelf
Het originele exemplaar van deze lijst bevindt zich in dit archief, zie inv.nr. 232.
 . Dat was een alfabetische opgave van de dossiers, die het eerste deel van het archief uitmaakten. De mappen met stukken, beschreven op deze lijst I, hebben betrekking op de organisatie en de taakgebieden van het algemeen bestuur van de Bataafse Republiek en het Koninkrijk en dateren hoofdzakelijk van 1797 tot 1807, met enige oudere. Het merendeel is gedrukt en het weinige geschreven materiaal bestaat uit afschriften. Het materiaal is bewust door Dassevael verzameld. De stukken zijn na zijn dood aangetroffen bij de Algemene Rekenkamer, in de werkkamer van Dassevael.
De op lijst II vermelde stukken bestaan voornamelijk uit series decreten en besluiten, het dagverhaal, plakkaten, ordonnantiën en instructiën, alsmede de algemene staatsbegrotingen van 1799-1835. Vele zijn voorzien van aantekeningen van Dassevael. Daarnaast staan op deze lijst registers (agenda's en indices) vemeld, die behoren tot archieven waarvoor Dassevael enige tijd zorg heeft gedragen. Het merendeel van deze registers is terug gebracht tot de archieven waaruit ze zijn afgedwaald. Ook de registers op de Nederlandse wetgeving, die Dassevael had willen uitgeven, zijn op deze lijst vermeld. De lijst is samengesteld door de J.C. de Jonge, L.H. Elias Schovel en J. Olivier, en de stukken zijn na zijn dood aangetroffen te zijnen huize.
De stukken, beschreven op lijst III, heeft Dassevael voornamelijk ontvangen en opgemaakt in de verschillende functies die hij heeft vervuld. Ze zijn bewaard in een loketkast. In de mappen zijn de etiketten van de loketten waarin de stukken zijn aangetroffen, nog steeds aanwezig. De lijst is samengesteld door de J.C. de Jonge, L.H. Elias Schovel en J. Olivier, en de stukken zijn na zijn dood aangetroffen te zijnen huize.
De stukken, beschreven op Extra lijst, zijn in juni 1842 vanuit de Algemene Rekenkamer naar het Rijksarchief overgebracht. Ze komen waarschijnlijk uit de kamer van referendaris J. Olivier, die kort tevoren was overleden. De oorspronkelijke "Extra lijst" heeft mogelijk nooit bestaan, want in 1917 was deze niet (meer?) aanwezig
Het oudst bekende exemplaar van de Extra lijst is die uit 1917, in fichesvorm, ingebonden in een zgn. Leids boekje.
 . De bestanddelen waren genummerd 144-205. Niet duidelijk is waaruit de nrs. 1-143 bestaan hebben. Op deze lijst staan ook enkele archiefbestanddelen vermeld, die vrijwel zeker nooit tot het archief van Dassevael hebben behoord.
De lijsten I - III zijn ongewijzigd in gebruik gebleven tot 1917. In dat jaar heeft rijksarchivaris dr. C.C.D. Ebell de lijsten overgeschreven op losse velletjes, welke zijn ingebonden tot een tweetal zgn. Leidse boekjes. Hij had toen het voornemen het gehele archief van Dassevael te bewerken, maar daartoe is hij niet gekomen. Hij heeft wel de oorspronkelijke orde waar nodig hersteld en afgedwaalde bestanddelen zo veel mogelijk weer terug gebracht tot dit archief
Zie Verslagen omtrent 's Rijks oude archieven, 1917, deel I, p. 367-368 en 1918, deel I, p. 118.
 . Tevens heeft hij het gedeelte dat in 1842 was overgekomen van de Algemene Rekenkamer beschreven als "Extra lijst". De Leidse boekjes zijn in oktober 1963 door C.H.M. Hendrikx overgetypt op nieuwe lijsten.
Al die jaren was ook de nummering ongewijzigd gebleven. Men diende bestanddelen dus aan te vragen onder vermelding van de lijst én het volgnummer. In of rond 1984 is het archief in dozen verpakt, waarbij het archief op doosniveau opnieuw is afgenummerd, in een doorlopende nummering. In de bestaande, getypte lijst van 1963 is de nummering hieraan aangepast. In de loop van 2008 is de lijst gedigitaliseerd in EAD-XML-formaat.
In 2011 bleken bij raadpleging door een onderzoeker de beschrijvingen van een aantal bestanddelen niet adequaat, en soms zelfs foutief. Alle bestanddelen, beschreven op de lijsten II, III en 'Extra' zijn gecontroleerd, en waar nodig gecorrigeerd en aanvullend beschreven. Vervolgens zijn de beschrijvingen herordend. Ook de verblijfplaats van de niet meer aanwezige bestanddelen is onderzocht, en zo mogelijk in deze archiefinventaris vermeld. Aan het archief zelf is nauwelijks iets veranderd. Slechts enkele foutief geplaatste losse stukken zijn herplaatst en enige inhoudelijk heterogene bestanddelen zijn gesplitst (zie de A- en B-nummers).

Ordening van het archief

Het archief staat in dezelfde fysieke orde als het in 1838 en 1842 is overgedragen en in 1917-1918 is hersteld, dus op volgorde van de nummering van de vier lijsten. De beschrijvingen zijn thans geordend, hetzij naar de functies van Dassevael als archiefvormer (in de rubrieken A, B en C), hetzij naar doel en aard van de verzameling (in de rubrieken D, E, F, G en H). Binnen de rubrieken zijn de beschrijvingen der bestanddelen zoveel mogelijk chronologische gerangschikt.