2.21.482 Inventaris van het archief van Herman Tjeenk Willink [levensjaren 1942-], 1959-2023

Download inventaris als:PDF|XML Download inventaris Download inventaris
Sluiten
Taalgebruik in onze archieven Taalgebruik in onze archieven

Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.

Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.

Sluiten

Zoekhulpen bij dit archief

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud

Het archief van Herman Tjeenk Willink heeft betrekking op zijn hele loopbaan, inclusief nevenfuncties en -activiteiten. De hoeveelheid materiaal uit zijn vroege loopbaan is beperkt, en de papieren neerslag van activiteiten die hij verrichtte op verzoek of ten behoeve van het Koninklijk Huis heeft hij geschonken aan het Koninklijk Huisarchief.
De inventaris van deze bescheiden maakt deel uit van dit archief. Het betreft deel II van de door Simon Lucas van Woerekom vervaardigde inventaris, zie inv.nr. 547.
 De archivalia omvatten correspondentie, gespreksverslagen, notities van hemzelf en anderen, vergaderstukken, handgeschreven aantekeningen en documentatie. Tjeenk Willinks archief bevat daarnaast veel eigen artikelen en teksten van toespraken. Deze bevinden zich verspreid over het archief, maar de bulk is, samen met interviews en bijdragen aan boeken/bundels, te vinden in enkele aparte gedigitaliseerde reeksen.
De door Tjeenk Willink en Van Woerekom opgestelde inventaris van toespraken en publicaties maakt deel uit van dit archief, zie inv.nr. 29.
 Het ‘papieren archief’ bevat ook stukken betreffende zijn boekpublicaties.
De rode draad in Tjeenk Willinks loopbaan, en in zijn archief, wordt gevormd door de organisatie en het functioneren van de nationale overheid vormen. De politiek speelt daarin een belangrijke rol. Enkele (andere) vaker terugkerende onderwerpen zijn de rechterlijke macht, cultuurbeleid en politiek en bestuur van het Caribisch deel van het Koninkrijk. Zijn maatschappelijk engagement en hart voor de publieke zaak en de medemens, komen tot uitdrukking in talloze nevenfuncties op gebieden als kunst, cultuur, maatschappelijk werk en ontwikkelingssamenwerking. Echter, niet van elke nevenfunctie is papieren neerslag in zijn archief terug te vinden. Daarvoor wordt verwezen naar de archieven van de betreffende instellingen.
Uit Tjeenk Willinks periode als (raad)adviseur bij Algemene Zaken (AZ) zijn vooral veel notities bewaard, bijna altijd gericht aan (onder anderen) de minister-president. Het materiaal uit zijn periode als regeringscommissaris omvat, naast vergaderstukken en dergelijke, ook stukken over zijn in Jaarberichten vervatte adviezen en analyses met betrekking tot de (re)organisatie van de rijksoverheid, alsook enkele (doctoraal)scripties over dit onderwerp. Onder de stukken met betrekking tot deze functies (adviseur bij AZ en regeringscommissaris) bevindt zich ook veel andere documentatie over het reilen en zeilen van de nationale overheid.
Het archief bevat veel materiaal over de verschillende keren (vanaf 1994) dat Tjeenk Willink informateur was, zoals gespreksverslagen en zijn eindverslagen. Het bevat tevens de neerslag van de contacten die hij, als vaste adviseur, had met koningin Beatrix tijdens kabinetsformaties, vanuit zijn functies als voorzitter van de Eerste Kamer en vicepresident van de Raad van State.
Het materiaal met betrekking tot Tjeenk Willinks lidmaatschap van de PvdA behelst onder meer vergaderstukken van diverse werkgroepen.
Het archief is niet volledig, een deel bevindt zich in het Koninklijk Huisarchief.

Selectie en vernietiging

Bij de bewerking door het Nationaal Archief is overtollig materiaal verwijderd (zoals dubbelen). Niet opgenomen zijn verder vooral boeken en andere gedrukte publicaties die elders beschikbaar zijn, zoals: verkiezingsprogramma’s van politieke partijen, hoofd- en deelrapport Verbinding verbroken? van de parlementaire onderzoekscommissie Privatisering/Verzelfstandiging Overheidsdiensten; regeerakkoord 1998; historische publicaties van de SDAP, PvdA, Wiardi Beckman Stichting en de NVV, alsmede communistische lectuur en stukken betreffende het Plancongres 1951 van de PvdA. Ook Tjeenk Willinks notitieblokken- en schriftjes met aantekeningen van lessen/cursussen Frans zijn niet bewaard.
Tijdens de bewerking door Simon Lucas van Woerekom heeft, in overleg met Tjeenk Willink, ook reeds selectie plaatsgevonden. In deel III van Van Woerekoms inventaris staat een overzicht van archiefmateriaal dat is overgedragen aan andere organisaties en personen (pag. 697-704). In een deel van de inventarisnummers zitten twee documenten met beschrijvingen van Van Woerekom: één lijst met beschrijvingen die overeenkomt met de inhoud zoals overgedragen aan het Nationaal Archief en één oude lijst (‘aangepaste selectielijst’) waarop zowel de behouden stukken (rood gedrukt) als de niet-behouden stukken (zwart gedrukt) staan.

Aanvullingen

Er zijn mogelijk nog aanvullingen te verwachten op dit archief in de vorm van agenda’s en aantekenboekjes.

Verantwoording van de bewerking

Bij de bewerking door het Nationaal Archief is de door Simon Lucas van Woerekom aangebrachte indeling in grote lijnen gehandhaafd. Hij had het archief grotendeels chronologisch (per functie) en voor een deel op thematische gronden geordend. Van Woerekom heeft vrijwel altijd de betreffende pagina(’s) uit zijn inventaris aan de door hem gevormde dossiers toegevoegd. Deze A4’tjes, waarop de inhoud in de meeste gevallen per stuk staat beschreven, zijn toegevoegd aan de inventarisnummers waarop ze betrekking hebben. De uitgebreide inventaris van Van Woerekom is ook in zijn geheel toegevoegd aan het archief en kan dienen als een nadere toegang hierop. In sommige gevallen zijn de door Van Woerekom gevormde dossiers onderverdeeld in subdossiers. De dossiers met ‘achtergrondstudies’, uit het deel over Tjeenk Willinks periode als regeringscommissaris, zijn grotendeels opgeheven; de stukken met betrekking tot zijn adviseurschap bij Algemene Zaken zijn daar ondergebracht, stukken van later datum zijn merendeels in een aparte rubriek geplaatst (A2.4.11). Binnen de bestanddelen was door Van Woerekom een chronologische ordening aangebracht. Deze is gehandhaafd. In de meeste gevallen had hij ook de correspondentie chronologisch geordend. Een enkele keer, namelijk waar hij de brieven niet stuk voor stuk had beschreven, is de correspondentie herschikt en alfabetisch geordend.

Ordening van het archief

De door Van Woerekom aangebrachte ordening is in hoofdlijnen gehandhaafd, maar in de volgorde en de onderverdeling in (sub)rubrieken is hier en daar wel wat verschoven. Het archief bestaat uit een rubriek over Tjeenk Willinks openbare leven (A) en een veel kleinere rubriek over zijn particuliere leven (B). Het deel over zijn openbare leven begint met een algemene rubriek (A1), met correspondentie en stukken betreffende inleidingen, artikelen en symposia, gevolgd door zijn hoofd- en nevenfuncties (A2). Aan zijn betrokkenheid bij kabinetsformaties, in welke hoedanigheid dan ook, is een aparte rubriek gewijd (A3). De daaropvolgende rubrieken betreffen zijn bezigheden voor de PvdA (A4), overige maatschappelijke activiteiten (A5), lidmaatschap van verenigingen en gezelschappen (A6) en onderscheidingen en eretitels (A7). Een aparte rubriek is gewijd aan een aantal onderwerpen dat Tjeenk Willink gedurende een deel van zijn loopbaan heeft beziggehouden, maar niet direct gelinkt is aan één van zijn functies (A8). Het deel over zijn particuliere leven bestaat uit een rubriek over zijn opleiding (B1) en een rubriek van één inventarisnummer over de viering van zijn 65ste verjaardag.