3.12.31 Inventaris van het archief van de Technische Hogeschool/Universiteit Delft: Bibliotheek, 1913-2008

De Technische Hogeschool Delft (THD) komt voort uit de 'Koninklijke Akademie ter opleiding van burgerlijke ingenieurs zoo voor 's lands dienst als voor de nijverheid en van kwekelingen voor den handel'. De Akademie werd op 8 januari 1842 opgericht door koning Willem II. Naast ingenieurs en handelsdeskundigen werden er ook ambtenaren opgeleid voor Nederlands-Indië.

De Akademie werd 22 jaar later opgeheven. Met de invoering van de Wet op het Middelbaar Onderwijs, komt in1863 in Delft een Polytechnische Hogeschool. Deze nam de taken van de Akademie over, behalve de opleiding van ambtenaren voor de Oost-Indische dienst.
De Hogeschool leidde architecten en ingenieurs op voor weg- en waterbouw, scheepsbouw, werktuigbouw en mijnbouw.

De Polytechnische Hogeschool had nog geen academisch niveau, dat kwam pas in 1905. De Delftse opleiding werd toen verheven tot Technische Hogeschool.
De feestelijke opening door koningin Wilhelmina vond plaats op 10 juli 1905 in de Stadsdoelen van Rotterdam.

In de jaren 1960 en 1970 ontstonden er grote veranderingen in het onderwijs in Nederland. Bestaande bestuursstructuren tussen Hogescholen en Universiteiten zouden veranderen. Wet Universitaire Bestuurshervorming (WUB) en de Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs (WWO) hebben hier voor gezorgd.
In 1985 bepaalde een nieuwe Wet op het Wetenschappelijk Onderwijs dat de benaming 'hogeschool' alleen nog gold voor hoger beroepsonderwijs. Zo ontstond op 1 september 1986 de Technische Universiteit Delft.

De Bibliotheek van de Koninklijke Akademie in Delft – de eerste voorloper van de TU Delft – is opgericht in 1843 en kreeg een plek op de Oude Delft 95. De eerste boeken kwamen uit de geliquideerde boekerij van de Akademie van Franeker. Een hoogleraar, in eerste instantie prof. Overduyn, deed het bibliotheekwerk erbij. Vanaf 1858 kreeg hij hulp van een assistent die daar 100 gulden per jaar voor kreeg. Pas in 1876 werd een (echte) bibliothecaris aangesteld: de gepensioneerde kapitein van het Oost-Indisch leger J.P.L. Schneider.
Het bibliotkheekbezit van zowel boeken als tijdschriften groeide aan het eind van de negentiende eeuw gestaag. Ook kwamen er steeds meer bezoekers naar de klein behuisde bibliotheek. In 1904 werd Schneider opgevolgd door H.H.R. Roelofs Heyrmans, die zich zeer in begon te zetten voor een nieuw bibliotheekgebouw. Als wetenschappelijke bibliotheek zou de Bibliotheek van de Technische Hogeschool Delft vanaf 1905 een belangrijke en aparte functie gaan vervullen. Zij werd de grootste technische bibliotheek van ons land met circa 80.000 banden en 800 lopende tijdschriften. De collectie was niet alleen van onschatbare betekenis voor de studenten en het wetenschappelijk personeel van de hogeschool, maar ook voor het bedrijfsleven. Dat bleek uit de specifieke dienstverlening en goede contacten met bedrijfsbibliotheken.
Het bestuur van de Technische Hogeschool Delft stemde rond 1910 in met de bouw van een nieuw gebouw aan de Doelenstraat. In 1915 werd het gebouw in gebruik genomen, maar veel materiaal werd buiten de Centrale Bibliotheek beheerd op het niveau van de afdelingen. Een grote expansie van de Delftse Bibliotheek vond plaats in de jaren twintig toen A. Korevaar bibliothecaris was. De bijzondere betekenis van de Delftse Bibliotheek en haar opmerkelijke dienstverlening kwam onder zijn leiding duidelijk naar voren.
De opvolger van Korevaar, Van der Wolk, de van 1951 tot 1988 bibliothecaris was, introduceerde allerhande moderniseringen. Doorlopende lijn was dat de bibliotheek te klein behuisd was. Al eind jaren zestig werd geld vrijgemaakt voor nieuwbouw aan de rand van de TH-wijk, maar pas eind jaren negentig kwam een nieuw bibliotheekgebouw gereed.

Aangezien de bibliothecarissen de leiding hadden over de bibliotheek, is er sprake van enige overlap tussen de beide archiefblokken.

Overzicht bibliothecarissen:

Het te bewerken archiefblok van de bibliotheek van de TH/TU Delft handelt over de periode van 1913-2008.

De eerste archiefbescheiden die terug te vinden zijn dateren uit het jaar 1913. Dit is een omslag betreffende “Correspondentie betreffende diverse bibliotheekaangelegenheden”.

Op 13 mei 2008 werd de faculteit Bouwkunde getroffen door een enorme brand. In de hectiek die daarna ontstond werd vergeten dat zich in de puinhopen van het gebouw ook een archief bevond.
Dit archief zou verloren zijn gegaan als de Erfgoedinspectie niet had ingegrepen. Medewerkers van deze inspectie maakten duidelijk hoe waardevol ze dit archief vonden en zorgden ervoor dat de inhoud werd gered en gerestaureerd.

Om te voorkomen dat zo’n riskante en dure situatie zich in de toekomst opnieuw voordoet is het Project Calamiteitenplan opgestart. Dit project heeft als doel om alle belangrijke archieven die zich in de faculteiten van de TU Delft bevinden veilig te stellen.
Voor dit veiligstellen is er momenteel, bij de afdeling Document Management & Archieven (DMA), onderdeel van de TU Library, een speciaal projectteam Calamiteitenplan aanwezig. Dit team beschikt over de deskundigheid om te bepalen wat er – volgens de wet – bewaard moet blijven en archieven op de juiste manier te beschrijven. Ook weten ze hoe archiefmateriaal het beste opgeslagen kan worden.

De omvang van het archiefblok is 11 strekkende meter
Het archief bevindt zich in redelijke staat.

Het archief van de Wetenschapswinkel is in 2019 overgedragen aan het Nationaal Archief krachtens art. 12 van de Archiefwet 1995.

Het archief is opgebouwd uit dossiers, vergaderstukken en jaarverslagen. De stukken zijn op onderwerp geordend aangetroffen.

Het archief kent beperkingen voor het raadplegen van stukken als gevolg van slechte materiële staat.

Openbare archiefstukken kunnen online worden aangevraagd en gereserveerd. U kunt dit ook via de terminals in de studiezaal van het Nationaal Archief doen. Om te kunnen reserveren dient u de volgende stappen te volgen:

1. Creëer een account of log in.
2. Selecteer in de archiefinventaris een archiefstuk.
3. Klik op ‘Reserveer’ en kies een tijdstip van inzage.

Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste éénmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.

VOLLEDIG:
Nationaal Archief, Den Haag, Technische Hogeschool / Universiteit Delft: Bibliotheek, nummer toegang 3.12.31, inventarisnummer ...

VERKORT:
NL-HaNA, TU Delft / Bibliotheek, 3.12.31, inv.nr. ...

Inventarisnummers van dit archief zijn niet in kopievorm beschikbaar

[eventueel overige relevante teksten uit de toegang]

3.12.32 - Technische Hogeschool/Universiteit Delft/Bibliothecarissen