3.19.40 Inventaris van het archief van het Huis (Oud-) Alkemade

Download inventaris als:PDF|XML Download inventaris Download inventaris
Sluiten
Taalgebruik in onze archieven Taalgebruik in onze archieven

Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.

Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.

Sluiten

Zoekhulpen bij dit archief

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Het landgoed (Oud-) Alkemade, eertijds een ridder-matige hofstede met landerijen onder Warmond en Sassenheim, welke in de beginjaren van deze eeuw ophield te bestaan, toen de bosch- en weilanden, die het grondgebied van deze bezitting hadden gevormd, bij verschillende partijen tot bollenteelland waren verkocht. Het huis Alkemade, meestal Oud-Alkemade geheeten
Van der Aa, Aardrijkskundig Woordenboek.
 , was reeds in 1824 gesloopt.
Hoewel de hofstede, die in de leenkamerregisters van Holland
Leenkamer no.228 fol.535. Repertorium van Noord-Holland.
 aangeduid wordt als "die wooninge tot Alckemade met twintigh morgen lants daer naest gelegen ende een stucke lants dat geheten is die Hooge Camp met allen sijnen toebehooren" reeds in 1410 verlijd wordt, zijn de oudste stukken in dit archief pas van c. 1614. In dat jaar n.l. kocht Sybrant van Alkemade, een nakomeling uit een zijtak van het geslacht van dien naam
S. Van Leeuwen, Batavia Illustrata, deel II, blz. 833 vlg. en 923.
 , dat tevens de oorspronkelijke eigenaars leverde, van Willem van Hamal, een afstammeling van den oudsten tak van de familie Van Alkemade, de hofstede "mitte landen, visscherie ende 't leenboeck daertoe behoorende".
Inventaris no.1.
 De goederen gingen verder in deze familie van vader op zoon over, tot in 1740 een schoonzoon, François Bernard Cousebant, de bezitting erfde. Dit geslacht bleef tot 1820 eigenaar, waarna in 1825 A.C.A.Bijleveld, weduwe van Mr.J.Bijleveld, nadat het huis in 1824 verdwenen was, den grond met het koetshuis door koop verwierf. Deze familie kocht reeds daarvoor en ook daarna verschillende boerderijen en landerijen in de omgeving, waarvan de bewijzen in dit archief aanwezig zijn. Na den dood van A.C.A.Bijleveld in 1856 werd haar zoon Mr.A.van Eyk Bijleveld de bezitter, diens zoon Mr.Th.C. van Eyk Bijleveld volgde hem in 1890 op.

Lijst van de opeenvolgende heeren van (Oud-) Alkemade, overgenomen uit het Repertorium der leenen van Noord-Holland

Leenkamer no.228. fol.535.
DatumGebeurtenis
1410 Floris van Alkemade, bij opdracht van zijn neef Symon van Alkemade.
1455 Mrt 4 Floris van Alkemade, na zijn vader Floris.
1455 Floris van Alkemade, na zijn vader Floris.
1511 Willem van Coulster (gehuwd met Machteit van Alkemade), na zijn oom Floris.
1553 Agatha van Alkemade, na haar vader Willem, alias Coulster.
1574 Oct 15 Margriete van Culenburgh, na haar moeder Agatha van Alkemade.
1609 Juli 31 Willem van Hamal, graaf van Commignies, na zijn moeder Margriete van Culenburgh.
1615 Mei 22 Sybrand van Alkemade, bij opdracht van Willem van Hamal.
1644 Sept 16 Johan van Alkemade, na zijn vader Sybrand.
1653 Oct 9 Florens van Alkemade, na zijn vader Johan.
1704 Sept 16 Florentius Ignatius van Alkemade, na zijn vader Florens.
1740 Nov. 25 François Bernhard Kousseband, bij opdracht van Florentius Ignatius van Alkemade (zijn schoonvader).
1759 Mei 3 Floris Cousebant, na zijn vader François Bernard.

Geschiedenis van het archiefbeheer

De collectie ten tijde van de overdracht aan het Algemeen Rijksarchief was afkomstig van de schoonvader van Mr. A.C. van Bruggen, Mr.Th.C.van Eyk Bijleveld. Hij was n.l. de laatste eigenaar en - zoo men het noemen wil - laatste heer van het landgoed (Oud-) Alkemade.
Bij den verkoop in 1825 kwam slechts een gedeelte van het archief van de hofstede Alkemade in handen van de nieuwe eigenares. Een ander deel belandde bij het Hofje van Hoogelande
Drs.E.H.Korvezee, Merkwaardige handschriften in het Archief van een Hofje te 's-Gravenhage. Ned. Archievenblad jaarg.1939-1940, blz.114 vlg.
 , van welke stukken er eenige, o.a. één der leenregisters, in 1868 aan het Algemeen Rijksarchief in bruikleen werden afgestaan.
In 1933 stond Mr. A. C. van Bruggen een verzameling stukken, uitmakende het archief (Oud-) Alkemade, in eigendom af aan het Algemeen Rijksarchief.
Het archiefblok bevat archiefstukken onder verschillende rechtstitels verworven.