4.VTH Inventaris van de verzameling binnenlandse kaarten Hingman, ca. 1500-1813 (ca. 1870)
In zijn in 1871 verschenen ‘Inventaris der verzameling kaarten berustende in het Rijksarchief. Tweede gedeelte’ beschreef J.H. Hingman de archiefkaarten uit de periode vóór 1813 die betrekking hebben op Nederland. Hiertoe bracht hij de ‘binnenlandse kaarten’ uit diverse vroegmoderne archieven bijeen in één verzameling, die nu bekend staat als de ‘Collectie Hingman’. De collectie bevat hoofdzakelijk manuscriptkaarten, al dan niet met gedrukte afgeleiden, stammend uit de late Middeleeuwen tot medio 19e eeuw. De kaarten zijn meestal in opdracht, met een administratief doel, vervaardigd en zijn dus functioneel en niet commercieel. Zo zijn er kaarten van domeinen, polders, wegen en abdijen. Er zijn kaarten gemaakt om een geschil te beslechten of een recht vast te leggen, rivierkaarten voor de waterstaat, plattegronden en ontwerpen voor militaire doeleinden en prekadastrale kaarten in verband met de grondadministratie.Archiefvormers zijn o.a. de Staten-Generaal, Raad van State, Nassause Domeinraad, Graven en Staten van Holland en het jonge Ministerie van Financiën.Een bijzonder onderdeel vormen de kaartboeken van het grondbezit van de Hollandse kloosters, zoals de nu verdwenen abdijen Rijnsburg en Leeuwenhorst. Er zijn veel waterstaatkundige kaarten van zeeweringen, dijken, sluizen en polders. Van de grote rivieren Rijn, Maas, Waal, IJssel, Lek en Merwede zijn manuscriptkaarten bewaard gebleven. Onder de rubriek rivieren zijn de kaarten met weergaven van uiterwaarden, platen, gorzen en visserijen, afkomstig uit domeinarchieven, in aparte subrubrieken geordend.Er zijn opvallend veel kaarten uit de 16e eeuw en 17e eeuw van de Zuid-Hollandse eilanden, vooral van het gebied rond de Biesbosch. De vroegste kaarten hieronder vormen de overgang tussen schilderkunst en topografie. Verder zijn er kaarten en plattegronden van Nederlandse (en enkele buitenlandse) steden, dorpen, forten, havens en gebouwen. Buitenbeentje is een portolaan van het Middellandse Zeegebied uit 1533.
In zijn in 1871 verschenen ‘Inventaris der verzameling kaarten berustende in het Rijksarchief. Tweede gedeelte’ beschreef J.H. Hingman de archiefkaarten uit de periode vóór 1813 die betrekking hebben op Nederland. Hiertoe bracht hij de ‘binnenlandse kaarten’ uit diverse vroegmoderne archieven bijeen in één verzameling, die nu bekend staat als de ‘Collectie Hingman’. De collectie bevat hoofdzakelijk manuscriptkaarten, al dan niet met gedrukte afgeleiden, stammend uit de late Middeleeuwen tot medio 19e eeuw. De kaarten zijn meestal in opdracht, met een administratief doel, vervaardigd en zijn dus functioneel en niet commercieel. Zo zijn er kaarten van domeinen, polders, wegen en abdijen. Er zijn kaarten gemaakt om een geschil te beslechten of een recht vast te leggen, rivierkaarten voor de waterstaat, plattegronden en ontwerpen voor militaire doeleinden en prekadastrale kaarten in verband met de grondadministratie.Archiefvormers zijn o.a. de Staten-Generaal, Raad van State, Nassause Domeinraad, Graven en Staten van Holland en het jonge Ministerie van Financiën.Een bijzonder onderdeel vormen de kaartboeken van het grondbezit van de Hollandse kloosters, zoals de nu verdwenen abdijen Rijnsburg en Leeuwenhorst. Er zijn veel waterstaatkundige kaarten van zeeweringen, dijken, sluizen en polders. Van de grote rivieren Rijn, Maas, Waal, IJssel, Lek en Merwede zijn manuscriptkaarten bewaard gebleven. Onder de rubriek rivieren zijn de kaarten met weergaven van uiterwaarden, platen, gorzen en visserijen, afkomstig uit domeinarchieven, in aparte subrubrieken geordend.Er zijn opvallend veel kaarten uit de 16e eeuw en 17e eeuw van de Zuid-Hollandse eilanden, vooral van het gebied rond de Biesbosch. De vroegste kaarten hieronder vormen de overgang tussen schilderkunst en topografie. Verder zijn er kaarten en plattegronden van Nederlandse (en enkele buitenlandse) steden, dorpen, forten, havens en gebouwen. Buitenbeentje is een portolaan van het Middellandse Zeegebied uit 1533.
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
Kaart van de landen gelegen tusschen Gouda, Moordrecht, Zevenhuizen en Waddinxveen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van zekere landen gelegen bij Gouda met een platten grond der stad, overgeleverd door die van Gouda ter verkrijging van het door hen verzochte verlaat.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de hoflanden en tuinen, gelegen buiten Woerden.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den Elf Viertel en Langeweidschen boezem in den Nederpolder van Hekendorp, vóór de concessie van 18 November 1650.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Bijbehorend omslag met blindzegel
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den Elf Viertel en Langeweidschen boezem in den Nederpolder van Hekendorp, na de uitvoering der concessie van 18 November 1650.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Bijbehorend omslag met blindzegel
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Krimpenerwaard
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kaart van de generale doormeting van den Krimpenerwaard van de Vlist tot de Maas.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den Krimpenerwaard met geprojecteerde verveening van den heer Brunings.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
2e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de geoctroijeerde verveening in den Krimpenerwaard, verkleind naar de kaart van A. Blanken Janszn. van 1805<br>.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van geoctroijeerde verveeningen in den Krimpener Waard.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de morgentalen en het hofland onder Schoonhoven, met een gezigt : vol d'oiseau op die stad.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Alblasserwaard en Vijfheerenlanden
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kaart van den Albasserwaard.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
2e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Tweede uitgave, losbladig, 1716
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Vierde uitgave, losbladig, 1741
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Vijfde uitgave, 1767
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Volledig gemonteerd exemplaar: bladen 1 tm 4 met de wapenschilden
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Gemonteerd exemplaar: bladen 1 t/m 4 zonder de wapenschilden
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Deels gemonteerd exemplaar: bladen 1 t/m 4 zonder de wapenschilden
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Bladen 3 en 4 aaneen gemonteerd
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Bladen 1 en 2 aaneen gemonteerd
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van den Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden met conceptuitwatering van de Vijfheerenlanden bij Steenenhoek.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het noordelijk gedeelte van den Alblasserwaard met concept kanaal voor de uitwatering der Vijfheerenlanden.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de waterleidingen van den Overwaarden Nederwaard, met concept uitwatering van de Vijfheerenlanden.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van dat gedeelte van den Overwaard, door hetwelk de landen die op de Zederik uitwateren met een nieuw te graven vliet van den Bazeldijk af tot in de Giesen kunnen ingelaten worden in het waterschap van den Overwaard.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
2e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de Vijfheerenlanden en de aangrenzende landen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de uitwatering der Vijfheerenlandenop de Lek onder Achthoven.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de uitwatering der Vijfheerenlandenop de Lek onder Achthoven, behoorende bij de memorie van.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
2e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de uitwatering der Vijfheerenlandenop de Lek onder Achthoven, behoorende bij het plan,ontworpen door van Zijl, Vaandrager en de Wit.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
2e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de uitwatering der Vijfheerenlandenaan den Arkelschen dam, behoorende bij de memorie van.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
2e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de overlaten in de Vijfheerenlanden.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den Diefdijk en daaromtrent gelegene wielen en molens.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de Zederik of waterleiding van het grootste gedeelte der Vijfheerenlanden met de voor en achtermolens en de uitwatering op de Lek en de Linge.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de limietscheiding tusschen de Graaflijkheid van Holland en den heer van half Asperen, met gezigten : vol d'oiseau van de steden Asperen, Heukelum en Leerdam.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de Graaflijkheidslanden gelegen omtrent Gorinchem en de limieten van de landen van den graaf van Meurs en de Vrouwe van Hoorne, met een gezigt : vol d'oiseau van Gorinchem.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het land van Arkel en de stad Gorinchem.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van vier hoeven gelegen onder Liesveld.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den landerijen liggende in de baronnie van Liesvelt.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Afteekening van het kasteel en het park van Liesveld.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de heerlijkheid Oosterwijk.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Noord-Holland
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Gewestelijke kaarten, polderkaarten, etc.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kopie van een 16e eeuwse kaart van de kust van Noord-Holland, de eilanden Texel en Vlieland en de Zuiderzee.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van Noordholland benoorden het IJ.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van Noordholland benoorden het IJ.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van Noordholland en Westfriesland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kaart van Noordholland benoorden het IJ, met de limieten der waterschappen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van een gedeete van het departement van de Zuiderzee (Noordholland) met aanteekening der bakens en kustlichten, die voor rekening van het Gouvernement moeten worden onderhouden.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van Drechterland en de vier Noorderkoggen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het dijkgraafschap van Drechterlandmet de veranderingen in de dijkage, en peilingen gedaan in.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Ongekleurd exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Gekleurd exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het dijkgraafschap van het Oosterbaljuwschap van West-friesland, genaamd Medemblik en de vier Noorderkoggen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het dijkgraafschap van West-friesland, genaamd Geestmerambacht, Schager- en Niedorperkoggen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Eerste uitgave
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Tweede uitgave
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van het hoogheemraadschap der uitwaterende sluizen van Kennemerland
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Eénbladige kaart, [1682-1683]
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
16-bladige kaart: 1e exemplaar, ongekleurd, incompleet, [1745]
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: