4.VTH Inventaris van de verzameling binnenlandse kaarten Hingman, ca. 1500-1813 (ca. 1870)
In zijn in 1871 verschenen ‘Inventaris der verzameling kaarten berustende in het Rijksarchief. Tweede gedeelte’ beschreef J.H. Hingman de archiefkaarten uit de periode vóór 1813 die betrekking hebben op Nederland. Hiertoe bracht hij de ‘binnenlandse kaarten’ uit diverse vroegmoderne archieven bijeen in één verzameling, die nu bekend staat als de ‘Collectie Hingman’. De collectie bevat hoofdzakelijk manuscriptkaarten, al dan niet met gedrukte afgeleiden, stammend uit de late Middeleeuwen tot medio 19e eeuw. De kaarten zijn meestal in opdracht, met een administratief doel, vervaardigd en zijn dus functioneel en niet commercieel. Zo zijn er kaarten van domeinen, polders, wegen en abdijen. Er zijn kaarten gemaakt om een geschil te beslechten of een recht vast te leggen, rivierkaarten voor de waterstaat, plattegronden en ontwerpen voor militaire doeleinden en prekadastrale kaarten in verband met de grondadministratie.Archiefvormers zijn o.a. de Staten-Generaal, Raad van State, Nassause Domeinraad, Graven en Staten van Holland en het jonge Ministerie van Financiën.Een bijzonder onderdeel vormen de kaartboeken van het grondbezit van de Hollandse kloosters, zoals de nu verdwenen abdijen Rijnsburg en Leeuwenhorst. Er zijn veel waterstaatkundige kaarten van zeeweringen, dijken, sluizen en polders. Van de grote rivieren Rijn, Maas, Waal, IJssel, Lek en Merwede zijn manuscriptkaarten bewaard gebleven. Onder de rubriek rivieren zijn de kaarten met weergaven van uiterwaarden, platen, gorzen en visserijen, afkomstig uit domeinarchieven, in aparte subrubrieken geordend.Er zijn opvallend veel kaarten uit de 16e eeuw en 17e eeuw van de Zuid-Hollandse eilanden, vooral van het gebied rond de Biesbosch. De vroegste kaarten hieronder vormen de overgang tussen schilderkunst en topografie. Verder zijn er kaarten en plattegronden van Nederlandse (en enkele buitenlandse) steden, dorpen, forten, havens en gebouwen. Buitenbeentje is een portolaan van het Middellandse Zeegebied uit 1533.
In zijn in 1871 verschenen ‘Inventaris der verzameling kaarten berustende in het Rijksarchief. Tweede gedeelte’ beschreef J.H. Hingman de archiefkaarten uit de periode vóór 1813 die betrekking hebben op Nederland. Hiertoe bracht hij de ‘binnenlandse kaarten’ uit diverse vroegmoderne archieven bijeen in één verzameling, die nu bekend staat als de ‘Collectie Hingman’. De collectie bevat hoofdzakelijk manuscriptkaarten, al dan niet met gedrukte afgeleiden, stammend uit de late Middeleeuwen tot medio 19e eeuw. De kaarten zijn meestal in opdracht, met een administratief doel, vervaardigd en zijn dus functioneel en niet commercieel. Zo zijn er kaarten van domeinen, polders, wegen en abdijen. Er zijn kaarten gemaakt om een geschil te beslechten of een recht vast te leggen, rivierkaarten voor de waterstaat, plattegronden en ontwerpen voor militaire doeleinden en prekadastrale kaarten in verband met de grondadministratie.Archiefvormers zijn o.a. de Staten-Generaal, Raad van State, Nassause Domeinraad, Graven en Staten van Holland en het jonge Ministerie van Financiën.Een bijzonder onderdeel vormen de kaartboeken van het grondbezit van de Hollandse kloosters, zoals de nu verdwenen abdijen Rijnsburg en Leeuwenhorst. Er zijn veel waterstaatkundige kaarten van zeeweringen, dijken, sluizen en polders. Van de grote rivieren Rijn, Maas, Waal, IJssel, Lek en Merwede zijn manuscriptkaarten bewaard gebleven. Onder de rubriek rivieren zijn de kaarten met weergaven van uiterwaarden, platen, gorzen en visserijen, afkomstig uit domeinarchieven, in aparte subrubrieken geordend.Er zijn opvallend veel kaarten uit de 16e eeuw en 17e eeuw van de Zuid-Hollandse eilanden, vooral van het gebied rond de Biesbosch. De vroegste kaarten hieronder vormen de overgang tussen schilderkunst en topografie. Verder zijn er kaarten en plattegronden van Nederlandse (en enkele buitenlandse) steden, dorpen, forten, havens en gebouwen. Buitenbeentje is een portolaan van het Middellandse Zeegebied uit 1533.
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
Schetskaart van de landen gelegen tusschen Hoorn en Enkhuizen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van de landen, genaamd Waardgeerzen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het Sweym, zijnde het zuidwestelijk gedeelte van den Heerhugowaard, tot land gemaakt in.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de landen en meeren gelegen tusschen Alkmaar, Purmerend en Assendelft.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van Waterland en Westfriesland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de landen en bedijkte meeren omtrent Alkmaar.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van de landen gelegen tusschen Alkmaar, Burghorn en den Ringdijk van Geestmerambacht.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de landen onder Uitgeest en Heemskerk.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van eenige landen, gelegen tusschen de ringsloot van den Heerhugowaard en St. Pancrasgeest.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van eenige landen, gelegen tusschen de ringsloot van den heer Hugowaard en St. Pancrasgeest, met de nieuw gegravene zandsloot van Buttershuis naar St. Pancrasgeest.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart betreffende de verbetering van de landen in Bevercogge onder het rentambt van de Vroonlanden.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de oostzijde van St. Pancrasgeest, Achtergeest en de Bevercogge.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van een stuk land in Wijkerduin, genaamd Brinkhorstbosch.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de landen gelegen omtrent de Wijkermeer.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van St. Aagtendijk met de aanwassende landen in de Wijkermeer.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van St. Aagtendijk met de aanwassende landen in de Wijkermeer, geauthentiseerd door de commissarissen N. Cromholt en Gijsbert van Hogenhouck.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het molenpad te Oostzaandam.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van de vier polders van Akersloot.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den Westwonderpolder.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den ban van Assendelft, Crommenie en Crommeniedijk.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kaart van den ban van Assendelft, Crommenie en Crommeniedijk, met de dijkbreuken van.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den Veenpolder onder Assendelft.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het beschoeide en bedijkte eiland Hoorn, gelegen onder Westzaandam.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de vaart en sluis te Nauerna, gelegen op het scheid van Westzanen en Assendelft.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de landen gelegen onder de jurisdictie van Oostzaandam.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den ban van Oostzanen en Oost-Zaandam.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het Westzaner buitenland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het dorp Zandvoort met de omliggende duinen en landen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van eenige perceelen land, gelegen in den ban van Sparwoude.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van landen onder Sparwoude, verkocht in Januari 1655.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de limietscheiding tusschen de heerlijkheden van Heemstede en Brederode.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de waterplaats of kolk van het brouwersgilde te Haarlem, liggende in den ban van Overveen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kaart van het betreffende perceel duinzand
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Bijbehorende profielkaart
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Bijbehorend request
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den grond van het vervallen huis te Brederode met de ruïne.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het huis te Kleef en de aangelegene gronden.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van Waterland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Eerste exemplaar, gemonteerd
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Tweede exemplaar, losbladig
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kaart van eenige landen omtrent Westgraftdijkaan de Vuile-gracht.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van landen en meeren gelegen in Waterlanden West-friesland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van landen en meeren gelegen in Waterlanden West-friesland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van landen en meeren gelegen in Waterlanden West-friesland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van de landen omtrent Monnikendam, de Goudzee en het eiland Marken
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den ban van Wormer en Jisp.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de landen en vaarten onder Zunderdorpen Ransdorp.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van den buitenpolder genaamd Ydoorn.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van een gedeelte van Amstelland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Particuliere kaart van Amstelland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de omstreken van Amsterdam met de inundatiën, en met de aanvallen der Pruissen in
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van het zieke water en aanhoorige landen tusschen het IJ en den Muider zeedijk.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van eenige perceelen land, gelegen onder Ouwerkerk in den ban van Amstelland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van eenige perceelen land, gelegen onder Ouwerkerk in den ban van Amstelland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van de landen en meeren gelegen tusschen Amsterdam en halfweg Haarlem.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van den Binnenpolder van Sloten en het Middelveld.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
2e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED