Een Koninklijk Besluit (KB) is een besluit van de regering en/of de koning(in). Dit besluit moet ondertekend worden door de koning(in). Het Nationaal Archief heeft KB's uit de periode 1806-2000 en geheime besluiten uit de periode 1806-1975.
Hieronder vindt u per periode uitleg over de manier waarop u een Koninklijk Besluit (KB) vindt.
Dit stappenplan beschrijft hoe u een KB uit de periode 1806-1988 kunt vinden, als u de datum van het KB weet. Onder het stappenplan staat een tabel met de archieven waarin de KB's zitten.
Hoe gaat u te werk?
Stap 1. Bekijk onderstaande tabel en klik op de link naar het archief over de periode, waarbinnen de datum van het KB valt.
Stap 2. Er opent een nieuw venster met de archiefinventaris. U ziet een lijst met data. Zoek de datum van het KB op in deze lijst en klik op het inventarisnummer (rode nummer) naast deze datum.
Stap 3. Als u nog niet bent ingelogd op uw account van het Nationaal Archief dan verschijnt er nu een pagina om in te loggen. Als u nog geen account heeft, dan kunt u dat direct aanmaken.
Stap 4. Kies voor de optie 'Reserveer' als u het inventarisnummer (met daarin het KB) in onze studiezaal wilt komen bekijken. Wilt u scans bestellen van het KB? Kies dan de optie 'Scans bestellen'. Noteer tijdens uw bestelling bij ‘specificatie’ de datum en het volgnummer van het KB.
Let op! KB’s jonger dan 75 jaar zijn beperkt openbaar. U kunt deze archiefstukken niet zelf reserveren. Kom hiervoor naar het Nationaal Archief. Een medewerker van de informatiebalie kan het KB voor u aanvragen. U kunt geen scans bestellen of foto's maken van beperkt openbare archiefstukken.
Stap 5. Op de dag dat u het inventarisnummer komt bekijken, kunt u het ophalen bij de uitgiftebalie in de studiezaal. In het inventarisnummer zitten meestal KB’s van een aantal dagen. Zoek de KB’s van de juiste dag op. Weet u behalve de datum van het KB ook het volgnummer? Blader dan gelijk door naar het juiste KB. Weet u het volgnummer niet? Bekijk dan alle KB's van de juiste datum, totdat u het KB gevonden heeft.
| Periode | Archief en inventarisnummers | (Beperkt) openbaar |
|---|---|---|
| 1806-1811 | Staatssecretarie onder Lodewijk Napoleon, 1806-1811, archiefnummer 2.01.01.07, inventarisnummers 87-238 | Openbaar |
| 1813-1840 | Algemene Staatssecretarie en van het Kabinet des Konings, archiefnummer 2.02.01, inventarisnummers 1-4656 | Openbaar |
| 1841-1897 | Kabinet des Konings, archiefnummer 2.02.04, inventarisnummers 1-647 | Openbaar |
| 1898-1945 | Kabinet der Koningin, archiefnummer 2.02.14, inventarisnummers 4551-8603 | Openbaar |
| 1946-1975 | Kabinet der Koningin, archiefnummer 2.02.20, inventarisnummers 9401-13156 | Deels beperkt openbaar (a-beperking) |
| 1976-1988 | Kabinet der Koningin: Verbaalarchief, archiefnummer 2.02.30, inventarisnummers 14000-16388 | Beperkt openbaar (a-beperking) |
Als u een Koninklijk Besluit (KB) zoekt, waarvan u de datum niet weet, dan maakt u gebruik van:
- Namenklappers: alfabetisch geordende lijsten op plaats- en/of persoonsnamen met verwijzingen naar onderwerpen en volgnummers in de indexen.
- Indices (indexen): alfabetisch op onderwerp geordende registers waarin o.a. data vermeld staan van KB's.
- Verbalen: de archiefstukken waarin de KB’s zich bevinden. Ze zijn geordend op datum.
Hoe gaat u te werk?
Stap 1. Namenklappers
U begint het onderzoek met de namenklappers. Maak hiervoor gebruik van onderstaande tabel. In de tabel vindt u een overzicht van archieven en inventarisnummers, met klappers uit verschillende periodes. In de tabel staat ook of de klappers online beschikbaar zijn en of ze (deels) beperkt openbaar zijn.
- Klik op de link naar het archief met de klapper uit het jaar, waarin het besluit is genomen (of waarin een zaak zich heeft afgespeeld). Weet u niet precies in welk jaar het besluit is genomen? Bekijk dan de klappers van de jaren waarin de zaak die u zoekt zich heeft afgespeeld.
- Er opent een nieuw venster met de archiefinventaris. Klik op het inventarisnummer (rode nummer), waarin de klapper zit van het jaar dat u nodig heeft.
- Als de klapper gedigitaliseerd is, dan verschijnen de scans. Als de klapper nog niet gedigitaliseerd is, dan kunt u deze reserveren en in onze studiezaal komen bekijken. Kies in dit geval voor de optie 'Reserveer'. Om een reservering te kunnen maken heeft u een account nodig op onze website. Heeft u nog geen account? Dan kunt u dat direct aanmaken. Let op! Klappers jonger dan 75 jaar zijn beperkt openbaar. Deze kunt u niet zelf reserveren. Kom hiervoor naar het Nationaal Archief. Alleen een medewerker van de informatiebalie kan de klapper voor u aanvragen. U kunt ook geen scans van deze archiefstukken bestellen, of foto's maken.
- Blader door de klapper naar de juiste persoons- of plaatsnaam. Achter de naam staat een verwijzing naar het onderwerp in de index en het paginanummer van de index. Noteer deze gegevens.
| Periode | Archief en inventarisnummers | Online beschikbaar | (Beperkt) openbaar |
|---|---|---|---|
| 1806-1811 | Staatssecretarie onder Lodewijk Napoleon, 1806-1811, archiefnummer 2.01.01.07, inventarisnummers 550-557 | Ja | Openbaar |
| 1813-1840 | Algemene Staatssecretarie en van het Kabinet des Konings, archiefnummer 2.02.01, inventarisnummers 5156-5192 | Ja | Openbaar |
| 1841-1897 | Kabinet des Konings, archiefnummer 2.02.04, inventarisnummers 3966-4022 | Ja | Openbaar |
| 1898-1945 | Kabinet der Koningin, archiefnummer 2.02.14, inventarisnummers 7906-8662 | Nee | Openbaar |
| 1946-1975 | Kabinet der Koningin, archiefnummer 2.02.20, inventarisnummers 13334-13413 | Nee | Deels beperkt openbaar (a-beperking) |
| 1976-1988 | Kabinet der Koningin: Verbaalarchief, archiefnummer 2.02.30, inventarisnummers 19067-19182 | Nee | Beperkt openbaar (a-beperking) |
Stap 2. Indexen
U gaat nu de indexen bekijken. Hierin staan verwijzingen naar de data in het verbaalarchief, waarin de KB's zich bevinden.
- Bekijk onderstaande tabel en klik op de link naar het archief waarin de index zit uit hetzelfde jaar als de klapper, waarin u de persoons- of plaatsnaam gevonden heeft. In de tabel staat ook of de indexen online beschikbaar zijn en of ze (deels) beperkt openbaar zijn.
- Er opent een nieuw venster met de archiefinventaris. Klik op het inventarisnummer (rode nummer), waarin de index zit uit het jaar dat u nodig heeft. Gedigitaliseerde indexen kunt u online bekijken. Als de index nog niet is gedigitaliseerd, dan kunt u die reserveren en komen bekijken in onze studiezaal. Let op! Indexen jonger dan 75 jaar zijn beperkt openbaar. Deze kunt u niet zelf reserveren. Kom hiervoor naar het Nationaal Archief. Alleen een medewerker van de informatiebalie kan de index voor u aanvragen. U kunt ook geen scans van deze archiefstukken bestellen of foto's maken.
- Blader door de index naar het eerder genoteerde onderwerp en/of het genoteerde paginanummer (zie stap 1). Op de pagina staat een beschrijving van verschillende stukken en van het Koninklijk Besluit. In de kantlijn, vóór dit besluit staan de datum en het volgnummer genoteerd. Noteer deze informatie.
Let op! Bij de beschrijving in de index kunnen verwijzingen staan naar andere bladzijden of naar indexen van andere jaren. Als u de verwijzingen volgt vindt u de datum van het KB (maar soms ook van andere besluiten over dezelfde zaak).
Stap 3. Verbalen
U gaat nu het KB opzoeken in het zogenaamde ‘verbaal’. In het verbaal zijn de KB’s op datum geordend.
- Bekijk onderstaande tabel en klik op de link naar het archief uit de periode waarbinnen de (eerder door u genoteerde) datum van het KB valt.
- Er opent een nieuw scherm met de archiefinventaris. U ziet een lijst met data. Zoek de datum van het KB op in deze lijst en klik op het inventarisnummer (rode nummer) naast deze datum.
- KB’s zijn niet digitaal beschikbaar. Kies voor de optie 'Reserveer', als u het inventarisnummer (met daarin het KB) in onze studiezaal wilt bekijken. Wilt u scans bestellen? Kies dan de optie 'Scans bestellen'. Noteer in uw bestelling bij ‘Specificatie’ de datum en het volgnummer van het KB. Let op! Verbalen jonger dan 75 jaar zijn beperkt openbaar. Deze kunt u niet zelf reserveren. Kom hiervoor naar het Nationaal Archief. Alleen een medewerker van de informatiebalie kan het verbaal voor u aanvragen. U kunt ook geen scans van deze archiefstukken bestellen of foto's maken.
- Het inventarisnummer bevat meestal de KB’s van een aantal dagen. Zoek de KB’s van de juiste dag op.
- Blader vervolgens naar het eerder genoteerde volgnummer. U vindt daar het KB.
| Periode | Archief en inventarisnummers | (Beperkt) openbaar |
|---|---|---|
| 1806-1811 | Staatssecretarie onder Lodewijk Napoleon, 1806-1811, archiefnummer 2.01.01.07, inventarisnummers 87-238 | Openbaar |
| 1813-1840 | Algemene Staatssecretarie en van het Kabinet des Konings, archiefnummer 2.02.01, inventarisnummers 1-4656 | Openbaar |
| 1841-1897 | Kabinet des Konings, archiefnummer 2.02.04, inventarisnummers 1-647 | Openbaar |
| 1898-1945 | Kabinet der Koningin, archiefnummer 2.02.14, inventarisnummers 4551-8603 | Openbaar |
| 1946-1975 | Kabinet der Koningin, archiefnummer 2.02.20, inventarisnummers 9401-13156 | Deels beperkt openbaar (a-beperking) |
| 1976-1988 | Kabinet der Koningin: Verbaalarchief, archiefnummer 2.02.30, inventarisnummers 14000-16388 | Beperkt openbaar (a-beperking) |
KB's uit de periode 1989 tot en met 2000 zitten in het archief van het Kabinet van de Koningin (pakketarchief), 1989-2000 (archiefnummer 2.02.38). Dit archief is beperkt openbaar.
U kunt vanwege de beperkingen niet zelf zoeken in dit archief. Dat doen wij voor u. Wilt u een KB uit deze periode bekijken? Klik op onderstaande knop en vul het formulier in.
Als een zaak over een 'gevoelig' onderwerp ging, werd er een geheim besluit opgesteld. Het Nationaal Archief bewaart alleen de geheime besluiten uit de periode 1806-1975. De geheime besluiten van na die tijd liggen nog bij het Kabinet van de Koning.
U vindt geheime besluiten op dezelfde manier als ‘gewone’ Koninklijke Besluiten (zie de uitleg onder 'Hoe vind ik een Koninklijk Besluit?'). Geheime besluiten hebben alleen geen volgnummer, maar een jaarlijkse “littera” aanduiding, bestaande uit een letter en een cijfer. Op de serie geheime besluiten zijn aparte naamklappers en indexen gemaakt.
Naamklappers
In onderstaande tabel staat in welke archieven en inventarisnummers de klappers op de geheime besluiten uit een bepaalde periode zitten. Er staat ook of de klappers online beschikbaar zijn en of ze (beperkt) openbaar zijn.
| Periode | Archief en inventarisnummers | Online beschikbaar | (Beperkt) openbaar | Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|
| 1806-1811 | Archieven van de Staatssecretarie onder Lodewijk Napoleon, 1806-1811, archiefnummer 2.01.01.07, inventarisnummer 565 | Ja | Openbaar | Klapper en index gecombineerd. |
| 1813-1840 | Archieven van de Algemene Staatssecretarie en van het Kabinet des Konings, archiefnummer 2.02.01, inventarisnummers 5894-5909 | Ja | Openbaar | |
| 1841-1897 | Archief van het Kabinet des Konings, archiefnummer 2.02.04, inventarisnummers 4310-4336 | Deels | Openbaar | Klapper en index gecombineerd. |
| 1898-1945 | Archief van het Kabinet der Koningin, archiefnummer 2.02.14, inventarisnummers 9030-9033 | Nee | Openbaar | Klapper en index gecombineerd. |
| 1946-1975 | Geheim archief van het Kabinet der Koningin, archiefnummer 2.02.20.02, inventarisnummers 13874-13875 | Nee | Beperkt openbaar (b-beperking). Wilt u een beperkt openbaar inventarisnummer bekijken? Stuur dan een mail naar info@nationaalarchief.nl met uw verzoek. |
Indexen
In onderstaande tabel staat in welke archieven en inventarisnummers de indexen op de geheime besluiten uit een bepaalde periode zitten. Er staat ook of de indexen online beschikbaar zijn en of ze (beperkt) openbaar zijn.
Verbalen
De geheime besluiten zijn opgeborgen in een aparte serie binnen het verbaalarchief of in een apart archief. In onderstaande tabel staat in welke inventarisnummers en archieven de geheime besluiten uit een bepaalde periode zitten:
| Periode | Archief en inventarisnummers | (Beperkt) openbaar |
|---|---|---|
| 1806-1811 | Archieven van de Staatssecretarie onder Lodewijk Napoleon, 1806-1811, archiefnummer 2.01.01.07, inventarisnummers 356-362 | Openbaar |
| 1813-1840 | Archieven van de Algemene Staatssecretarie en van het Kabinet des Konings, archiefnummer 2.02.01, inventarisnummers 5654-5859 | Openbaar |
| 1841-1897 | Archief van het Kabinet des Konings, archiefnummer 2.02.04, inventarisnummers 4133-4283 | Openbaar |
| 1898-1945 | Archief van het Kabinet der Koningin, archiefnummer 2.02.14, inventarisnummers 8983-9026 | Openbaar |
| 1946-1975 | Geheim archief van het Kabinet der Koningin, archiefnummer 2.02.20.02, inventarisnummers 13687-13767 | Deels beperkt openbaar (b-beperking). Wilt u een beperkt openbaar inventarisnummer bekijken? Stuur dan een mail naar info@nationaalarchief.nl met uw verzoek. |
Wij mogen vanwege de privacybescherming geen kopieën verstrekken van Koninklijke Besluiten (KB’s) over gratieverzoeken uit het archief van het Kabinet van de Koningin 1989-2000 (archiefnummer 2.02.38), tenzij deze nodig zijn als bewijsstuk (bijvoorbeeld in een rechtszaak). Heeft u kopieën van een KB over een gratieverzoek nodig? Stuur dan een foto of scan van de brief of de mail waarin gevraagd wordt om deze kopieën naar info@nationaalarchief.nl.
In twee ministeriële besluiten (zie: Staatscourant 2020, 2450 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen en Staatscourant 2025, 15206 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen) is vastgelegd dat er een kopie van het KB mag worden verstrekt als:
- het KB geen persoonsgegevens bevat;
- óf, als het KB over uzelf gaat;
- óf, als de persoon over wie het KB gaat is overleden;
- óf als de persoon over wie het KB gaat toestemming geeft voor het verstrekken van kopieën.
Wilt u een kopie ontvangen van een KB? Stuur dan een mail naar info@nationaalarchief.nl.
Bevat het KB geen persoonsgegevens? Geef dan in uw mail alleen de datum en het nummer van het KB door.
Bevat het KB wel persoonsgegevens? Geef dan in uw mail naast de datum en het nummer van het KB ook de volgende gegevens door:
- volledige naam van de persoon over wie het KB gaat;
- geboortedatum van de persoon over wie het KB gaat.
Gaat het KB over uzelf? Stuur in dit geval ook een veilige kopie van uw identiteitsbewijs mee.
Gaat het KB over iemand anders en is deze persoon geboren na 1926 en inmiddels overleden? Stuur dan een bewijs van overlijden mee. Als bewijs van overlijden accepteren wij een scan of digitale foto van één van de volgende documenten:
- een uittreksel uit het overlijdensregister van de burgerlijke stand;
- een rouwkaart of rouwadvertentie (de website Mensenlinq bevat veel rouwadvertenties die sinds 2005 in regionale dagbladen verschenen);
- de persoonskaart (op te vragen bij het CBG|Centrum voor Familiegeschiedenis);
- de grafsteen met daarop de volledige naam, geboorte- en sterfdatum (goed leesbaar).
Gaat het KB over iemand anders en leeft deze persoon nog? Stuur dan een ondertekende verklaring (of brief) mee waarin de persoon u toestemming geeft om kopieën te ontvangen van het KB. Een voorbeeld van een toestemmingsverklaring vindt u op de pagina Toestemmingsverklaring inzage. Voeg ook een veilige kopie van het identiteitsbewijs van de betreffende persoon toe en een veilige kopie van uw eigen identiteitsbewijs.
U zoekt het Koninklijk Besluit waarbij in 1835 aan M. van der Ham een onderscheiding is toegekend voor het redden van de bemanning van het schip de Tasmania. Het jaar 1835 geeft aan dat u moet zoeken in het archief van de Staatssecretarie van Willem I (archiefnummer 2.02.01). U begint uw onderzoek met de klapper en de index van het jaar 1835.
Klapper
De klapper van 1835 vindt u in inventarisnummer 5182 uit het archief van de Staatssecretarie van Willem I (archiefnummer 2.02.01). U kunt in de klapper zoeken naar de trefwoorden ‘Tasmania’ of naar ‘Ham’. Zoek niet op abstracte begrippen zoals scheepvaart of edelmoedige daden, daar treft u niets aan. Het trefwoord Tasmania staat op scan 449. De vermelding van de Tasmania verwijst vervolgens naar bladzijde 3254 van de index. De naam ‘Ham’ vindt u op scan 186 van de klapper. Ook hier wordt u verwezen naar bladzijde 3254 van de index.
Index
De index van 1835, waarin bladzijde 3254 te vinden is, zit in inventarisnummer 5133 uit het archief van de Staatssecretarie van Willem I (archiefnummer 2.02.01). Als u dit inventarisnummer bekijkt ziet u bovenaan bladzijde 3254 dat de redding van Van der Ham staat geregistreerd onder de rubriek 'Edelmoedige daden en belooningen'. Bij de registratie zelf ziet u drie inschrijvingen staan. Onderaan staat, op 8 mei nummer 37, het Koninklijk Besluit.
Verbaal
U zoekt de datum (8 mei 1835) op in het zogenaamde 'verbaal' van het archief van de Staatssecretarie van Willem I (archiefnummer 2.02.01). In inventarisnummer 4025 blijken de Koninklijke Besluiten van 8 mei 1835 opgeborgen te zijn. U vraagt dit inventarisnummer aan. Onder volgnummer 37 vindt u het besluit, het rapport van het ministerie van Binnenlandse Zaken en nog een rapport van de kanselier van de Orde van de Nederlandsche Leeuw.
