Vanaf dinsdag 1 juli is het mogelijk om in het Nationaal Archief onderzoek te doen in het gedigitaliseerde Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR). Minister Bruins van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft op 27 mei een brief naar de Tweede Kamer gestuurd. Hierin geeft hij aan dat die mogelijkheid er vanaf 1 juli is. In de Kamerbrief reageert hij op het advies van de Autoriteit Persoonsgegevens over het beschikbaar stellen van het gedigitaliseerde CABR in het Nationaal Archief.
Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging
Het CABR bevat dossiers van personen die na de Tweede Wereldoorlog zijn onderzocht op samenwerking met de Duitse bezetter (collaboratie). En informatie over (Joodse) slachtoffers, verzetsstrijders en gebeurtenissen. Het CABR is het grootste en belangrijkste archief over de Tweede Wereldoorlog in Nederland. In de komende jaren wordt het digitale CABR verder aangevuld met nieuw gedigitaliseerde dossiers. Het digitaliseren van het CABR duurt nog tot in 2027.
Privacy-waarschuwing
Oorspronkelijk zou het CABR op 1 januari 2025 online beschikbaar komen op de website van het project Oorlog voor de Rechter. Dit project heeft als doel om het hele CABR online te zetten, van uitleg te voorzien en doorzoekbaar te maken. In december 2024 gaf de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) echter een waarschuwing dat het online plaatsen van dit archief in strijd zou zijn met de privacywetgeving (Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)). De dossiers uit het CABR kunnen namelijk gegevens bevatten van personen die nog in leven zijn. Daarom heeft minister van OCW toen besloten om de dossiers uit het CABR voorlopig niet online te zetten.
Noodoplossing
Direct na het besluit om de CABR-dossiers niet online te zetten, is gezocht naar een oplossing om het digitale CABR toch beschikbaar te kunnen stellen aan onderzoekers. Als noodoplossing komen in de studiezaal van het Nationaal Archief vijf speciaal beveiligde computers te staan. Hierop kunnen mensen met een onderzoeksbelang zoeken in het gedigitaliseerde deel van het CABR. Op dit moment onderzoeken we de mogelijkheid om beveiligde computers in de verschillende Regionaal Historische Centra (RHC) te plaatsen.
Wetswijziging
Uiteindelijk is het doel nog steeds om het CABR online beschikbaar te stellen. Om dat doel te behalen, wordt gewerkt aan een wetswijziging. Via de wetswijziging krijgen archivarissen de mogelijkheid om een afweging te maken tussen het belang van de bescherming van de privacy en het maatschappelijk belang om informatie wél online beschikbaar te stellen.
Meer weten?
Bekijk de Stand van zaken CABR op de website van het ministerie van OCW
