Vooruitkijken vraagt om reflectie. Zo begint Jasper Slob van het Nationaal Archief zijn betoog in Od-magazine over een toekomstbestendig vakgebied rondom duurzaam toegankelijke overheidsinformatie (DUTO). Hoe kunnen we dat borgen? De toekomstvisie van het project Future Lab van RDDI: Informatiehuishouding van het Rijk in 2030 biedt handvatten. Het stuk schetst hoe de informatiehuishouding van de overheid er in de toekomst uit kan zien. En gaat onder andere uit van de vloeibare samenleving in 2030.
DUTO-preservation watch
In de visie draait het niet om het toekomstbestendig maken van overheidsinformatie, maar van het informatiebeheer. Dit vraagt om een preserveringsstrategie voor het organiseren en uitvoeren van ons vakgebied, aldus Slob. Daarbij hoort een preservation watch: een soort trendmonitor die invloeden op de uitvoering van informatiebeheer signaleert. Zo kunnen informatiebeheerders tijdig inspelen op belangrijke ontwikkelingen. De toekomstvisie noemt volgens Slob een aantal belangrijke uitgangspunten voor de DUTO-preservation watch:
1. In 2030 leven we in een ‘vloeibare’ wereld; alles is in beweging.
2. Informatie ontstaat en beweegt volgens het begrip datazwermen.
3. Collectieve DUTO-intelligentie is noodzaak.
Symbiose
Tegenwoordig – en al helemaal in 2030 – moeten informatieprofessionals echt de organisatie in. We kunnen niet meer alleen op onze eigen expertise varen. Maar moeten gebruikmaken van de kennis en vaardigheden van onder andere gegevensprofessionals en privacy- en informatiebeveiligingsexperts. En omgekeerd hebben deze disciplines onze kennis nodig om hun werk goed te kunnen doen. Het is als het ware een vloeiende symbiose in de vakgebieden. Hierbinnen moet kennis over duurzame toegankelijkheid van informatie geborgd zijn; DUTO-intelligentie is noodzaak.
Datazwermen beheren
Zoals kennis en kunde vloeibaar worden in het informatielandschap van 2030, geldt dat ook voor de informatie die beheerd moet worden. De vraag zal in de toekomst niet meer zijn of iets past binnen een datamanagementsysteem (DMS), maar wat de waarde van de informatie is. En wat is dan nodig om die informatie duurzaam toegankelijk te maken? Daarbij spelen applicaties een ondersteunende rol. Terwijl ze nu vaak een centrale plek krijgen en bepalen wat wel en niet mogelijk is. Zoals in het toekomstbeeld van Future Lab staat: we gaan ‘datazwermen’ beheren. En wat moeten we daarvoor doen? Slob legt uit dat we risicomanagement moeten omarmen en een centrale plek moeten geven binnen informatiebeheer. Ook moeten we over de grenzen van de eigen organisatie kijken. Een zwerm beperkt zich niet tot één organisatie. Als we, informatiebeheerders bij de overheid, willen blijven aansluiten op de praktijk , moeten we nu veranderingen inzetten. En ons voorbereiden op een ‘vloeibare’ wereld.
Het volledige artikel Een toekomstbestendig vakgebied in 2030 is te lezen in Od-magazine van juni 2025.
