Foto’s jazz-jaren te zien in het Stadsarchief Amsterdam

Amerikaans jazzmusicus en saxofonist Coleman Hawkins beluistert een zojuist gemaakte grammofoonopname, 1935. Fotograaf onbekend/Vereenigde Fotobureax, Collectie Nationaal Archief.
3 april 2026

Het Nationaal Archief geeft geregeld stukken in bruikleen aan musea, archieven en andere instellingen. In het Stadsarchief Amsterdam is vanaf 3 april de tentoonstelling Jazz-jaren. Mensen, migratie en muziek in Amsterdam, 1930-1939 te zien. Met elf bruiklenen uit de fotocollectie draagt het Nationaal Archief bij aan de mooie en bijzondere verhalen in deze tentoonstelling.

Jazz-jaren

De tentoonstelling gaat in op het ontstaan van een bloeiende jazz-scene in de jaren 1930 in migrantenstad Amsterdam met artiesten uit de Verenigde Staten, Suriname, Oost-Europa en Amsterdam zelf. Uit onderzoek blijkt dat de fotocollectie van het Nationaal Archief uniek beeldmateriaal bevat van jazzmuzikanten in de jaren dertig van de vorige eeuw, zowel van artiesten uit het buitenland, als van Amsterdammers die actief waren in de jazz-scene. De foto’s van Louis Armstrong en Coleman Hawkins laten zien dat grote Amerikaanse artiesten hun weg vonden naar Nederland. En ook dat de jazzwereld zeker niet alleen een mannenwereld was. 

Rosie Poindexter in de studio achter de microfoon voor een plaatopname,  1935. Foto Wiel van der Randen, Collectie Nationaal Archief.
Rosie Poindexter in de studio achter de microfoon voor een plaatopname, 1935. Foto Wiel van der Randen, Collectie Nationaal Archief.

Voor Surinamers, waaronder Surinaamse artiesten, was het soms moeilijk een leven op te bouwen in Amsterdam. Deze Amsterdammers waren actief in de culturele wereld, de Amsterdamse haven, maar ook vaak politiek geëngageerd. Dit wordt op unieke wijze geïllustreerd met de fotoserie uit het tijdschrift het Leven, gepubliceerd in 1937, ook uit de collectie van het Nationaal Archief.

Nederlanders van Surinaamse afkomst bijeen op het Rembrandtplein, circa 1937. Fotograaf onbekend, Collectie Nationaal Archief.
Nederlanders van Surinaamse afkomst bijeen op het Rembrandtplein, circa 1937. Fotograaf onbekend, Collectie Nationaal Archief.

Fotocollectie Nationaal Archief

Het Nationaal Archief beheert 15 miljoen foto's. Deze fotocollectie bevat onder andere uniek beeldmateriaal van jazzmuzikanten uit de jaren dertig; zowel van artiesten uit het buitenland, als van Amsterdammers die actief waren in de jazz-scene in die tijd.

De tentoonstelling Jazz-jaren. Mensen, migratie en muziek in Amsterdam is tot en met 13 september 2026 te zien in Stadsarchief Amsterdam.

De Amerikaanse trompettist en jazzmuzikant Louis Armstrong achter de microfoon, 1933. Fotograaf onbekend, Collectie Nationaal Archief
De Amerikaanse trompettist en jazzmuzikant Louis Armstrong achter de microfoon, 1933. Fotograaf onbekend, Collectie Nationaal Archief

Zelf foto’s bekijken?

Van de fotocollectie in het Nationaal Archief zijn ruim één miljoen foto's online te bekijken. U kunt zelf onderzoek doen in de fotocollectie

Bruiklenen aan andere musea

Naast Stadsarchief Amsterdam starten in de maand april twee andere musea met bruiklenen van het Nationaal Archief: 

  • Sosabowski, Een familie verdeeld door oorlog | tentoonstelling Airborne Museum (10 april 2026 t/m 3 januari 2027).
  • Vorm en vaderland | tentoonstelling Design Museum (18 april 2026 t/m 20 september 2026).