Zorg voor het verzet - De roerige geschiedenis van Stichting 1940-1945

Te zien vanaf 25 februari in het Nationaal Archief
Fotograaf: Bert Verhoeff
24 februari 2026

Van 25 februari tot en met 18 juli 2026 is de tentoonstelling ‘Zorg voor het verzet - De roerige geschiedenis van Stichting 1940-1945’ te zien in het Nationaal Archief in Den Haag. In deze tentoonstelling ontdek je hoe Stichting 1940-1945 zich al meer dan tachtig jaar inzet voor de zorg voor verzetsmensen en hun families.

Stichting 1940-1945 wordt opgericht in het najaar van 1944 door vertegenwoordigers van verschillende verzetsorganisaties die in het diepste geheim bij elkaar komen. Zij richten de stichting op voor naoorlogse steun aan de gezinnen van omgekomen verzetsmensen en de mensen die door hun verzetswerk fysieke of psychische problemen hebben gekregen. 

Tentoonstelling

In de tentoonstelling ‘Zorg voor het verzet’ laten posters, folders en postzegels zien hoe de Stichting kort na de oorlog miljoenen ophaalt. Dit geld wordt onder meer ingezet voor herstellingsoorden waar verzetsmensen worden opgevangen. Ook een vleugel van Paleis het Loo ondergaat een verbouwing om ingericht te worden als tijdelijk herstellingsoord. Het is alleen niet de bedoeling dat koningin Wilhelmina hier hinder van ondervindt, zo is te lezen in een rapport van Stichting 1940-1945 uit de collectie van het Nationaal Archief.

De tentoonstelling laat zien hoe belangrijk Stichting 1940-1945 is voor oud-verzetsmensen en hun nabestaanden. Ze ontvangen financiële en mentale steun van de Stichting, gaan mee met georganiseerde uitjes en vakantieweken en komen met lotgenoten in contact. Bovendien zijn veel mensen als vrijwilliger betrokken bij de Stichting.

Verrijkt met archiefstukken

De tentoonstelling ‘Zorg voor het verzet’ is gemaakt door het Verzetsmuseum in Amsterdam en was daar van oktober 2024 tot en met maart 2025 te zien. De expositie is nu verrijkt met archiefstukken uit de collectie van het Nationaal Archief, dat het archief van Stichting 1940-1945 in beheer heeft. 
Zo is de oprichtingsakte van de Stichting te zien, toen nog Stichting 1940-1944 geheten. Ook zijn documenten aan de tentoonstelling toegevoegd over één van de meest bekende mensen uit het verzet: Hannie Schaft. Het zijn foto’s van haar herbegrafenis tijdens de officiële opening van de erebegraafplaats in Bloemendaal. En een rapport waarin staat dat Hannie Schaft al vroeg betrokken raakt bij het verzet; ze vervalst persoonsbewijzen, brengt geheime informatie rond en pleegt aanslagen. Vlak voor het einde van de oorlog wordt zij gearresteerd en geëxecuteerd.

Bezoek de tentoonstelling in het Nationaal Archief

Bezoek de tentoonstelling op dinsdag van 10.00 tot 21.00 uur, woensdag t/m vrijdag tussen 10.00 en 17.00 uur en zaterdag van 11.00 tot 17.00 uur. Voor meer informatie over de tentoonstelling, programmering en toegangsprijzen, zie: www.nationaalarchief.nl/zorg-voor-het-verzet