De Japanse interneringskaart van Erik de Vries (1942)

Tv-pionier wordt krijgsgevangene

Alles uitklappen

In mei 1940 bezet het Duitse leger Nederland. Daarmee begint voor ons land de Tweede Wereldoorlog. Hitlers nazi-Duitsland sluit een bondgenootschap met Italië en Japan. De Japanners willen de kolonie Nederlands-Indië  het huidige Indonesië bezetten, vanwege de rijkdom aan grondstoffen. Om toegang te krijgen tot dit gebied bombardeert het Japanse leger op 7 december 1941 de Amerikaanse legerbasis Pearl Harbour, bij Hawaï.

Internering, wat hield dat in?

Na de aanval verklaart Nederland, als bondgenoot van de Verenigde Staten, de oorlog aan Japan. In januari 1942 bezetten troepen van het Japans Keizerlijk Leger de Indische eilanden Celebes, Borneo en later Sumatra en Java. Ze sluiten alle witte Europeanen in interneringskampen op. Indo-Europeanen met belangrijke posities in het koloniaal bestuur worden ook daar opgesloten. Mannen worden vaak als dwangarbeider buiten Nederlands-Indië tewerkgesteld.

Onder hen is ook de Nederlander Erik Klaas de Vries. Dit is zijn interneringskaart.

Radiomaker en televisiepionier Erik de Vries werkt als reporter in Hongarije als nazi-Duitsland in mei 1940 Nederland binnenvalt en bezet. Terugkeren lukt niet en Erik komt in Nederlands-Indië terecht. In de kolonie is het op dat moment nog geen oorlog en Erik gaat er aan de slag als radio-omroeper. Na het bombardement op Pearl Harbour neemt hij dienst bij het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) om te helpen bij de verdediging van Java. Hij vervoert goederen bij de legerafdeling Militaire Motordienst (MMD). Maar de Japanse troepen zijn sterker en op 8 maart 1942 geeft Nederland zich over. Erik de Vries wordt krijgsgevangen genomen en naar een interneringskamp op Java gebracht. Op zijn interneringskaart staat, tussen de Japanse karakters, de naam van zijn legerdivisie in typeletters vermeld: ‘autotrein M.M.D.’.

In totaal brengt Erik bijna vier jaar door in tien verschillende interneringskampen. De omstandigheden zijn zwaar en de krijgsgevangenen worden slecht behandeld. Ze krijgen weinig en slecht te eten en moeten hard werken. Er gelden strenge regels en er wordt zwaar en wreed gestraft. Zieken worden nauwelijks verzorgd. En steeds moeten de gevangenen weer op transport naar een volgend kamp.

Onderstaande gegevens zijn nodig om het archiefstuk te vinden in het Nationaal Archief:

  • Japanse interneringskaart van Erik Klaas de Vries: 2.10.50.03 inv.nr. 456