2.05.443 Inventaris van het archief van de Nederlandse diplomatieke vertegenwoordiging in Qatar, (1991) 2005-2013 (2014) [DEELS GEANONIMISEERD]

Staatsinrichting en politiek

Qatar heeft een absolutistisch bewind en wordt bestuurd door een emir, op dit moment Sjeik Hamad bin Khalifa al-Thani. Hij is tevens minister van defensie en opperbevelhebber van het leger. Zijn derde zoon, sjeik Jasim bin Hamad al-Thani is de officiële opvolger. De broer van de emir sjeik Abdullah bin Khalifa al-Thani is premier en minister van binnenlandse zaken. De emir is gerechtigd om ministers aan te stellen en te ontslaan. Het kabinet bestaat normaal gesproken uit de emir en ca. 15 ministers.

Nieuwe wetten worden middels decreten van de emir uitgevaardigd. Hoewel hij in theorie een absoluut monarch is, is hij toch afhankelijk van de steun van familie, het kabinet en van andere belangrijke families uit Qatar en raadpleegt deze dan ook in moeilijke kwesties. Deze raadplegingen zijn informeel, maar vindt ook plaats via zogenaamde "majlis" die regelmatig door de emir en de andere leden van de regerende familie gehouden worden. Iedereen kan dan vragen stellen aan de emir over allerlei zaken. Reguliere, geformaliseerde raadplegingen vinden sinds 1970 plaats door een adviesraad van dertig (mannelijke) leden. Deze raad kan commentaar leveren op wetsvoorstellen, maar kan in feite niets veranderen of zelf wetsvoorstellen indienen. De leden van de adviesraad worden door de emir voor vier jaar aangesteld. Er bestaan geen politieke partijen en er worden nooit verkiezingen gehouden. Vakbonden zijn niet toegestaan, maar er is wel een arbeidswetgeving, die onder meer voorziet in een 48-urige werkweek, betaalde vakantie en ziektegeld.

Bron: https://www.landenweb.nl/qatar/samenleving/

Geschiedenis

Qatar wordt onafhankelijk:Na de Tweede Wereldoorlog begon de invloed van Groot Brittannië op de wereldpolitiek af te nemen. Al in de jaren ’40 werden India en Pakistan onafhankelijk. In navolging daarvan begonnen ook de andere Britse protectoraten in de Golfregio aan onafhankelijkheid te werken. Na de onafhankelijkheid van Groot-Brittannië zouden de protectoraten een nieuw verbond van emiraten gaan vormen. Bahrein en Qatar zegden echter al snel hun aandeel in het verbond op. In 1971 werden Bahrein en Qatar onafhankelijke landen, de overige emiraten werden samen de Verenigde Arabische Emiraten.

Na de onafhankelijkheid:Na de onafhankelijkheid kwam de olie-industrie pas echt goed op gang. In 1972 greep Khalifa bin Hamad Al Thani de macht in het land en begon een absolute monarchie, met de Sharia als belangrijkste wet. Hij nationaliseerde de olie-industrie, waardoor het land snel veel geld binnen kreeg en uitgroeide tot een rijke oliestaat. Door die rijkdom kon het kleine landje mee gaan spelen in de hogere regionen van de wereldpolitiek. In de jaren ’90 en aan het begin van de twintigste eeuw speelde het land een rol in beide golfoorlogen. In 1991 vochten legereenheden uit Qatar samen met Saudische troepen tegen het leger van Irak, in de Tweede Golfoorlog was het land de uitvalsbasis van het Amerikaanse leger. De organisatie van het WK in 2022 lijkt een nieuwe stap te zijn om zich internationaal te profileren.

Bron: https://isgeschiedenis.nl/node/18229

Betrekkingen Nederland - Qatar

Context:Qatar is een van de meest ontwikkelde landen in de regio op het gebied van welvaart en scholing. Alle inwoners van Qatar hebben recht op gratis gezondheidszorg en onderwijs. Analfabetisme is afgenomen en met name vrouwen hebben in vergelijking met de omringende landen een relatief hoog opleidingsniveau. Samen met zijn echtgenote, de zeer populaire Sheikha Mozah, zet de Emir zich in op het gebied van democratisering en mensenrechten. Zo legt de nieuwe grondwet de gelijkheid van de geslachten vast (een enorme stap in een land waar vrouwen tot 1995 nog niet eens auto mochten rijden) als ook de vrijheid van godsdienst.

De huidige constitutie (geratificeerd in juni 2004 ter vervanging van de constitutie van 1970/1972) legt de wetgevende en uitvoerende macht in de handen van de emir. De Ministerraad wordt door hem benoemd en legt aan hem verantwoording af. De Adviesraad (Majlis al-Shura) bestaat uit 45 zetels, waarvan 2/3 wordt gekozen en 1/3 door de emir wordt benoemd. Politieke partijen zijn niet toegestaan, maar in maart 1999 werden in Qatar voor het eerste nationale verkiezingen gehouden op gemeentelijk niveau, waaraan zowel mannen als vrouwen konden deelnemen. Ook is er een nationaal mensenrechtencomité opgericht, teneinde te helpen met het democratiseringsproces. De democratiseringen worden geleidelijk doorgevoerd, waarbij rekening moet worden gehouden met de behoudende aard van de Qatari bevolking op culturele en religieuze gronden.

Politiek:De betrekkingen met Nederland zijn goed. Tot augustus 2005 werden de Nederlandse belangen in Qatar behartigd door HMA Koeweit. In augustus opende Nederland een aparte ambassade in Doha met het oog op de toenemende economische belangen van Nederland in Qatar. Aandacht op buitenlands politiek gebied gaat uit naar de veiligheid en stabiliteit in de Golfregio, de samenwerking binnen de Gulf Cooperation Council (GCC) en de bilaterale betrekkingen met Nederland. Tevens gaat aandacht uit naar ontwikkelingen in het staatsbestel en in de binnenlandse politiek.

Economie:De handelsbetrekkingen tussen Nederland en Qatar laten een aanzienlijke groei zien. Nederland exporteert groenten, fruit, bloemen, planten, meel en zuivelproducten. Nederlandse bedrijven zijn ook betrokken bij grote olie, gas –en infrastructurele projecten. Het aantal Nederlandse bedrijven dat in Qatar een vestiging opent, neemt elk jaar toe. Op het gebied van onderwijs, energie, het transport van energie en infrastructuur zijn er in Qatar mogelijkheden voor het Nederlandse bedrijfsleven. Tevens bestaat er in Qatar behoefte aan Nederlandse kennis op het gebeid van duurzame energie; uiteraard is de Nederlandse kennis op het gebied van transport en logistiek, water en milieu bekend en ook gewenst. Andere sectoren waarin geïnvesteerd wordt zijn gezondheidszorg en toerisme.

Cultuur:Op dit moment is er samenwerking tussen Qatar en Nederland op het gebied van onderwijs. Deze samenwerking zou geïntensiveerd kunnen worden.

Ontwikkelingssamenwerking:Tussen Nederland en Qatar bestaat er geen ontwikkelingssamenwerkingsovereenkomst.

Ambassade Doha:Op 10 december 2004 werd op ambtelijk niveau het besluit genomen te Doha een nieuwe post te openen. Dit besluit werd op 25 februari 2005 door de Ministerraad goedgekeurd. De nieuwe CDP (Chef de Poste) trad op 15 augustus 2005 aan in Doha. Op 16 november 2005 kon de Ambassade symbolisch worden geopend door Minister-President Balkenende, tijdens diens officiële bezoek aan Doha. Het bezoek, met onder meer ontmoetingen met de Emir, de Minister van Buitenlandse Zaken en het plaatselijke Nederlandse bedrijfsleven gaf een impuls aan de bilaterale verhoudingen tussen beiden landen. Met de opening van een eigen Ambassade in Qatar kwam een einde aan de belangenbehartiging vanuit Koeweit.

Overzicht ambassadeurs:Eerste ambassadeur in Doha was mr. Johannes (Hans) Gerardus van Vloten Dissevelt. Bij Koninklijk Besluit van 3 juli 2009, nr. 09.001794, werd mr. J.C.M. Groffen, ambtenaar van de Dienst Buitenlandse Zaken, benoemd tot buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur in de Staat Qatar, met standplaats Doha.