2.08.106 Inventaris van het archief van het Directoraat-Generaal Fiscale Zaken van het Ministerie van Financiën (1954) 1990- 1999 (2004)
Het archief bestaat zowel uit beleids- als uitvoeringsarchief en vormt de neerslag van taken die aan DGFZ en de daaronder ressorterende directies zijn toegewezen. Het bevat documenten met betrekking tot fiscale wetgeving, internationale verdragen, commissie- en werkgroepsarchieven, series fiscale documenten van de Raad van de EG, notities, ministerraadstukken, douane en accijnzen vergaderstukken van de Bestuursraad, DGFZ-staf, stukken betreffende (de wijze van heffing van) Rijksbelastingen en Kamervragen.
Het archief bestaat zowel uit beleids- als uitvoeringsarchief en vormt de neerslag van taken die aan DGFZ en de daaronder ressorterende directies zijn toegewezen. Het bevat documenten met betrekking tot fiscale wetgeving, internationale verdragen, commissie- en werkgroepsarchieven, series fiscale documenten van de Raad van de EG, notities, ministerraadstukken, douane en accijnzen vergaderstukken van de Bestuursraad, DGFZ-staf, stukken betreffende (de wijze van heffing van) Rijksbelastingen en Kamervragen.
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
Archiefvorming
Geschiedenis van de archiefvormer
In 1950 reorganiseerde het Ministerie van Financiën. Een van de belangrijkste wijzigingen was dat bij de Administratie der belastingen de uitvoeringstaken en de beleidstaken uit elkaar werden gehaald. Daardoor ontstonden het Directoraat-Generaal der Belastingen en het Directoraat-Generaal voor Fiscale Zaken (DGFZ).Het Directoraat-Generaal voor Fiscale Zaken werd verdeeld in:
WDB werd belast met fiscale politiek, aangelegenheden van wetgevende aard inzake directe belastingen en schoolgeldheffing, rechten van successie, schenking en overgang bij overlijden.
WVD werd belast met de behandeling van alle aangelegenheden van wetgevende aard welke betrekking hebben op de invoer, doorvoer en uitvoer, omzetbelasting, accijnzen, motorrijtuigenbelasting, waarborg van gouden, zilveren en platina werken en de documentatie over deze onderwerpen.
- Afdeling Internationale Fiscale Zaken (IFZ);
- Afdeling Wetgeving Directe Belastingen (WDB);
- Afdeling Verbruiksbelasting- en Douanewetgeving, vanaf 1954 de afdeling Wetgeving Verbruiksbelasting en Douane (WVD).
WDB werd belast met fiscale politiek, aangelegenheden van wetgevende aard inzake directe belastingen en schoolgeldheffing, rechten van successie, schenking en overgang bij overlijden.
WVD werd belast met de behandeling van alle aangelegenheden van wetgevende aard welke betrekking hebben op de invoer, doorvoer en uitvoer, omzetbelasting, accijnzen, motorrijtuigenbelasting, waarborg van gouden, zilveren en platina werken en de documentatie over deze onderwerpen.
In de loop der jaren hebben er diverse wijzigingen in de organisatie van het DGFZ plaatsgevonden. Hieronder een kort overzicht.
- 1955: Afdeling WDB wordt directie WDB;
- 1960: Afdeling WVD wordt directie Wetgeving Douane en Verbruiksbelastingen (WDV);
- 1962: Afdeling IFZ wordt directie IFZ; er komt een nieuwe directie bij nl. directie Algemene Fiscale Politiek (AFP);
- 1974: Directie WDV wordt gesplitst in een directie Wetgeving Verbruiksbelastingen (WV) en een afdeling Wetgeving Douane (WD);
- 1976: Afdeling WD wordt directie WD;
- 2007: Directie WDB gaat op in de nieuwe directie Directe Belastingen (DB); de directies WV en WD gaan op in de nieuwe directie Douane en Verbruiksbelasting.
Voor de periode 1990-2004 zag de organisatie van het DGFZ er als volgt uit:
- Directoraat-Generaal voor Fiscale Zaken
- Directie Algemene Fiscale Politiek
- Directie Internationale Fiscale Zaken
- Directie Wetgeving Directe Belastingen
- Directie Wetgeving Verbruiksbelastingen
- Directie Wetgeving Douane (dossierstelselarchief 90-blok is achteraf meegenomen in de bewerking)
Taken:
De belangrijkste taak van het DGFZ is het voorbereiden van beslissingen inzake het algemene fiscale beleid en de voorbereiding van de fiscale wetgeving. Het jaarlijks opstellen van het belastingplan is hiervan het bekendste voorbeeld. Daarnaast behoren de voorbereiding van belastingverdragen, het overleg over internationale fiscale regelingen en de uitvoering van deze verdragen tot het werkterrein van DGFZ.
De directie AFP geeft beleidsadviezen aan de ambtelijke en politieke leiding van het ministerie over algemeen (toekomstig) fiscaal beleid en wetgeving in het kader van het sociaal financieel-economische beleid. Verder vervult de directie in het wetgevingsproces een adviserende en coördinerende rol. Ook onderhoudt de directie intensieve contacten met andere overheidsinstanties en (inter)nationale organisaties. De directie verricht lange-termijnstudies naar de gevolgen van aanpassingen in het fiscale stelsel en naar de gevolgen van het algemene harmonisatiebeleid van belastingen in Europees verband. Behalve technisch-fiscale kennis vereist dit inzicht in maatschappelijke en politieke ontwikkelingen, zodat alert kan worden gereageerd op wat zich in de samenleving afspeelt. De directie IFZ probeert onder meer door het voorbereiden van belastingverdragen te voorkomen dat Nederlandse ondernemers die (ook) een bedrijf in het buitenland hebben, of werknemers die met meer dan één land hebben te maken, twee keer belasting moeten betalen.
Dat geldt ook voor buitenlandse ondernemingen die in ons land zijn gevestigd of buitenlanders die hier werken.
De belangrijkste taak van het DGFZ is het voorbereiden van beslissingen inzake het algemene fiscale beleid en de voorbereiding van de fiscale wetgeving. Het jaarlijks opstellen van het belastingplan is hiervan het bekendste voorbeeld. Daarnaast behoren de voorbereiding van belastingverdragen, het overleg over internationale fiscale regelingen en de uitvoering van deze verdragen tot het werkterrein van DGFZ.
De directie AFP geeft beleidsadviezen aan de ambtelijke en politieke leiding van het ministerie over algemeen (toekomstig) fiscaal beleid en wetgeving in het kader van het sociaal financieel-economische beleid. Verder vervult de directie in het wetgevingsproces een adviserende en coördinerende rol. Ook onderhoudt de directie intensieve contacten met andere overheidsinstanties en (inter)nationale organisaties. De directie verricht lange-termijnstudies naar de gevolgen van aanpassingen in het fiscale stelsel en naar de gevolgen van het algemene harmonisatiebeleid van belastingen in Europees verband. Behalve technisch-fiscale kennis vereist dit inzicht in maatschappelijke en politieke ontwikkelingen, zodat alert kan worden gereageerd op wat zich in de samenleving afspeelt. De directie IFZ probeert onder meer door het voorbereiden van belastingverdragen te voorkomen dat Nederlandse ondernemers die (ook) een bedrijf in het buitenland hebben, of werknemers die met meer dan één land hebben te maken, twee keer belasting moeten betalen.
Dat geldt ook voor buitenlandse ondernemingen die in ons land zijn gevestigd of buitenlanders die hier werken.
Nederland heeft inmiddels belastingverdragen met zeventig landen. Daar waar geen verdrag aanwezig is, wordt nationale regelgeving ontwikkeld en toegepast om in bepaalde situaties eenzijdig dubbele belastingheffing te voorkomen. IFZ houdt ook in de gaten of de Nederlandse fiscale wetten en regelgeving geen belemmering vormen voor buitenlandse ondernemers om zich hier te vestigen. Daarnaast probeert ze te voorkomen dat de nationale verschillen in de fiscale wetgevingen worden misbruikt om belasting te ontduiken. IFZ vertegenwoordigt Financiën in internationale overlegorganen als de OESO en de VN.
De directie WDB geeft beleidsadviezen over en bereidt de wetgeving voor betreffende de inkomstenbelasting, de loonbelasting, de vennootschapsbelasting, de dividendbelasting, de vermogensbelasting, de kapitaalsbelasting en de kansspelbelasting, alsmede over de heffing en invordering van premies ingevolge sociale verzekeringswetten.
De directie WV geeft beleidsadviezen over en bereidt de wetgeving en internationale regelingen voor betreffende de omzetbelasting, verbruiksbelastingen, de accijnzen, de belasting van personenauto’s en motorrijwielen, de motorrijtuigenbelasting, de belastingen op milieugrondslag, de belastingen van rechtsverkeer, de rechten van successie, schenking en overgang.
De directie Wetgeving Douane werkt aan de voorbereiding van de wetgeving en aan internationale regelingen (een en ander met uitzondering van de bepalingen betreffende de diplomatieke en daarmede gelijk te stellen vrijstellingen) betreffende de in-, uit- en doorvoer van goederen voorzover de uitvoering daarvan wordt opgedragen aan de Rijksbelastingdienst.
De directie WDB geeft beleidsadviezen over en bereidt de wetgeving voor betreffende de inkomstenbelasting, de loonbelasting, de vennootschapsbelasting, de dividendbelasting, de vermogensbelasting, de kapitaalsbelasting en de kansspelbelasting, alsmede over de heffing en invordering van premies ingevolge sociale verzekeringswetten.
De directie WV geeft beleidsadviezen over en bereidt de wetgeving en internationale regelingen voor betreffende de omzetbelasting, verbruiksbelastingen, de accijnzen, de belasting van personenauto’s en motorrijwielen, de motorrijtuigenbelasting, de belastingen op milieugrondslag, de belastingen van rechtsverkeer, de rechten van successie, schenking en overgang.
De directie Wetgeving Douane werkt aan de voorbereiding van de wetgeving en aan internationale regelingen (een en ander met uitzondering van de bepalingen betreffende de diplomatieke en daarmede gelijk te stellen vrijstellingen) betreffende de in-, uit- en doorvoer van goederen voorzover de uitvoering daarvan wordt opgedragen aan de Rijksbelastingdienst.
Geschiedenis van het archiefbeheer
In de periode 1988-1989 werd het archief van het Directoraat-Generaal voor Fiscale Zaken over de periode 1950-1960 bij de Centrale Archief Selectiedienst (CAS) in Winschoten bewerkt. Het bestand dat is overgebracht naar het Nationaal Archief is beschreven in:
2.08.70 Inventaris op het archief van het Directoraat-Generaal voor Fiscale Zaken van het Ministerie van Financiën, 1950-1962. Als uitvloeisel van artikel 1.2 van het hoofdstuk Algemeen van het raamconvenant, afgesloten op 13 januari 2003 tussen het Ministerie van Financiën, het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Centrale Archief Selectiedienst (CAS) zijn in opdracht van het Ministerie van Financiën door de CAS in de periode 2003 - 2007 de directie archieven bewerkt van het Directoraat-generaal der Belastingen en het Directoraat-Generaal voor Fiscale Zaken. Het ging hier om het dossierstelselarchief, de zogenaamde O.A.-, A- en 80-blokken over de periode van circa 1955 tot 1990. De bestanden die na de bewerking zijn overgebracht naar het Nationaal Archief zijn beschreven in de volgende inventarissen:
2.08.70 Inventaris op het archief van het Directoraat-Generaal voor Fiscale Zaken van het Ministerie van Financiën, 1950-1962. Als uitvloeisel van artikel 1.2 van het hoofdstuk Algemeen van het raamconvenant, afgesloten op 13 januari 2003 tussen het Ministerie van Financiën, het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Centrale Archief Selectiedienst (CAS) zijn in opdracht van het Ministerie van Financiën door de CAS in de periode 2003 - 2007 de directie archieven bewerkt van het Directoraat-generaal der Belastingen en het Directoraat-Generaal voor Fiscale Zaken. Het ging hier om het dossierstelselarchief, de zogenaamde O.A.-, A- en 80-blokken over de periode van circa 1955 tot 1990. De bestanden die na de bewerking zijn overgebracht naar het Nationaal Archief zijn beschreven in de volgende inventarissen:
- 2.08.5228 Inventaris van het archief van het Ministerie van Financiën: Directie Algemene Fiscale Politiek, 1945-1989;
- 2.08.5229 Inventaris van het archief van het Ministerie van Financiën: Directie Internationale Fiscale Zaken, 1945-1989;
- 2.08.5230 Inventaris van het archief van het Ministerie van Financiën: Directie Wetgeving Directe Belastingen, 1945-1989;
- 2.08.5241 Inventaris van het archief van het Ministerie van Financiën: Directie Wetgeving Verbruiksbelastingen, 1974-1989.
De verwerving van het archief
Het archief is in 2023 door Ministerie van Financiën overgebracht naar het Nationaal Archief, krachtens artikel 12 van de Archiefwet 1995
In 2021 is een aanvulling op het archief van DGFZ bewerkt. Deze aanvulling bestond uit vier verzamelingen archief- en ook documentatiemateriaal: stukken van de Afdeling Internationale Fiscale Zaken (IFZ), de Directie Algemene Fiscale Politiek (AFP), de Directie Wetgeving Verbruiksbelasting (WVb) en de Coördinatiegroep Taxhavens (CGT).
Voor de verbouwing van het pand van het Ministerie van Financiën aan het Korte Voorhout in Den Haag (2006–2008) is het Project Opgeruimd Verhuizen (2005-2006) georganiseerd door de archiefafdeling van het ministerie de Algemene Secretarie (AS). Al het van beleidsambtenaren overgenomen materiaal werd door de AS beoordeeld, waarna het overgrote deel kwam voor vernietiging in aanmerking.
Zo niet deze vier verzamelingen, die waardevolle aanvullingen bleken op de door de AS gevormde en beheerde “echte” archiefblokken. Begin 2006 zijn deze verzamelingen vanuit Den Haag naar het Centraal Archief der Rijksbelastingen in Apeldoorn verhuist. Vandaaruit zijn ze vervolgens in 2017 ter bewerking naar de Doc-direkt locatie in Rijswijk gebracht. In 2021 zijn ze definitief bewerkt voor overbrenging naar het Nationaal Archief.
Voor de verbouwing van het pand van het Ministerie van Financiën aan het Korte Voorhout in Den Haag (2006–2008) is het Project Opgeruimd Verhuizen (2005-2006) georganiseerd door de archiefafdeling van het ministerie de Algemene Secretarie (AS). Al het van beleidsambtenaren overgenomen materiaal werd door de AS beoordeeld, waarna het overgrote deel kwam voor vernietiging in aanmerking.
Zo niet deze vier verzamelingen, die waardevolle aanvullingen bleken op de door de AS gevormde en beheerde “echte” archiefblokken. Begin 2006 zijn deze verzamelingen vanuit Den Haag naar het Centraal Archief der Rijksbelastingen in Apeldoorn verhuist. Vandaaruit zijn ze vervolgens in 2017 ter bewerking naar de Doc-direkt locatie in Rijswijk gebracht. In 2021 zijn ze definitief bewerkt voor overbrenging naar het Nationaal Archief.