2.10.38 Inventaris van het archief van de Ronde Tafel Conferentie Indonesië, 1949 (1950)

Download inventaris als:PDF|XML Download inventaris Download inventaris
Sluiten
Taalgebruik in onze archieven Taalgebruik in onze archieven

Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.

Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.

Ik heb het begrepen

Zoekhulpen bij dit archief

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

De Ronde Tafel Conferentie Indonesië

Het tot stand komen van de conferentie
In de Londense toespraken van Koningin Wilhelmina van 10 mei 1941 en 6/7 mei 1942 werd voor het eerst het voornemen uitgesproken om een rijksconferentie te beleggen "over een voor de veranderde omstandigheden passende bouw van het Koninkrijk en zijn delen." De Nederlandse regering werkte op basis hiervan in 1945 plannen uit om voor Indonesië te komen tot een federale staat van min of meer zelfstandige deelgebieden, welke federatie met zekere zelfstandigheid een plaats binnen het koninkrijk zou krijgen.
Het waren achterhaalde uitgangspunten die in het geheel niet aansloten bij de politieke situatie in Indonesië in 1945.
In Azië was een dekolonisatieproces op gang gekomen en ook in Indonesië was er tussen beide wereldoorlogen sprake van een sterk groeiend nationalisme en partijvorming. Deze ontwikkelingen in Indonesië kwamen door en tijdens de Japanse bezetting in een stroomversnelling. Direkt na de Japanse capitulatie riepen Sukarno en Mohammed Hatta de onafhankelijkheid uit en zij eisten van Nederland de erkenning van de Republik Indonesia als soevereine staat.
Het is duidelijk hoe ver de denkbeelden en belangen in Nederland en Indonesië uiteen lagen waar het ging om de toekomst van Indonesië. Daar kwam bij dat de Nederlandse regering de kwestie uitdrukkelijk als een interne aangelegenheid wenste te beschouwen. Met grote tegenzin moest men echter de toenemende en onvermijdelijke internationale bemoeienis accepteren: van de Verenigde Staten in verband met de strategische belangen van Zuidoost-Azië in de internationale politiek en van de Verenigde Naties en Veiligheidsraad, waar de Verenigde Staten ook een belangrijke positie innam.
Spoedig werd duidelijk dat er van de plannen der Nederlandse regering voor een algemene rijksconferentie van Nederland met Suriname, Curaçao (Nederlandse Antillen) en Indonesië geen sprake meer kon zijn.
Voor Suriname en de Nederlandse Antillen werd in 1948 een afzonderlijke conferentie gehouden waarbij de nieuwe status van deze gebieden binnen het koninkrijk voorlopig werd vastgesteld. De toekomstige status van Indonesië werd pas een jaar later bepaald: de plechtige souvereiniteitsoverdracht aan de Verenigde Staten van Indonesië op 27 december 1949 en de daaraan voorafgaande Ronde Tafel Conferentie vormden de eindfase van een uiterst moeizaam verlopen proces van onderhandelingen en strijd (waaronder twee politionele acties), die in Nederland bekend is geworden als de Indonesische kwestie. Op deze kwestie als zodanig zal hier niet worden ingegaan, in deze inleiding wordt alleen aandacht besteed aan de voorbereiding tot de Ronde Tafel Conferentie en de conferentie zelf.
Begin 1949 had de Veiligheidsraad uitgesproken dat uiterlijk 1 juli 1950 volledige souvereiniteitsoverdracht aan Indonesië zou moeten plaatsvinden. De Nederlandse regering wilde het initiatief zoveel mogelijk in eigen hand houden en kwam met het voorstel tot vervroegde souvereiniteitsoverdracht (uiterlijk 1 juli 1949) en de vorming van een Nederlands-Indonesische Unie. De Nederlandse regering stelde voor op 12 maart 1949 daarover een Ronde Tafel Conferentie van start te laten gaan, maar de republikeinse noch de BFO vertegenwoordigers (zie hierna) wensten onder de omstandigheden van dat moment op de uitnodiging in te gaan. Op voorstel van de Veiligheidsraad werden tussen de partijen eerst voorbereidende besprekingen gehouden over het herstel van de republikeinse regering, een staakt het vuren en tijdstip en voorwaarden voor de te houden conferentie. Het overleg resulteerde in de Van Roijen - Rum verklaringen van 7 mei 1949, waarna de feitelijke voorbesprekingen voor de conferentie volgden. Dat laatste overleg leidde tot het Memorandum Ronde Tafel Conferentie van 22 juni 1949 waarin een aantal principe-afspraken werden vastgelegd.
Het doel van de conferentie, zoals in dit memorandum geformuleerd was: "zo spoedig mogelijk een rechtvaardige en blijvende oplossing van het Indonesische geschil te brengen door het verkrijgen van overeenstemming tussen de deelnemers over de weg tot en de wijze van overdracht van werkelijke, volledige en onvoorwaardelijke souvereiniteit aan de Verenigde Staten van Indonesië in overeenstemming met de Renville beginselen."
Onderstaand volgt een lijst van de deelgebieden met vermelding van de datum van instelling, het bevolkingsgetal en de oppervlakte.
De werkwijze tijdens de conferentie
Alleen voor de officiële openings- en slotzitting (resp. op 23 augustus en 2 november 1949) zijn de delegaties in een plenaire zitting bijeen geweest. De eigenlijke werkzaamheden vonden in commissies en subcommissies plaats, te weten:
  1. Centrale Commissie,
  2. Commissie voor Staatkundige en Staatsrechtelijke Aangelegenheden,
  3. Commissie voor Financiële en Economische Aangelegenheden,
  4. Commissie voor Militaire Aangelegenheden,
  5. Commissie voor Culturele Aangelegenheden,
  6. Commissie voor Sociale Aangelegenheden.
Het secretariaat-generaal, dat in de loop van juli ging functioneren heeft zijn werkzaamheden in twee gedeelten gesplitst: juridisch-staatkundige en technisch-administratieve werkzaamheden. De juridisch-staatkundige aangelegenheden vielen direkt onder de secretaris-generaal en de beide adjunct-secretarissen-generaal (M.J. Prinsen, resp. Th.H. Bot en J.J. Rombach). De administratieve werkzaamheden werden verdeeld over een aantal afdelingen en sub-afdelingen:
  • I. Algemene Zaken
    1. Informatie
    2. Verbindingen
    3. Huishoudelijke dienst
    4. Vertalingen
    5. Secretarie
    6. Huisvesting
    7. PTT-zaken
    8. Overzees transport
  • II. Protocol
  • III. Verslagen
  • IV. Financiën
  • V. Culturele zaken
  • VI. Transport

Leden der delegaties en UNCI

    • PRESIDIUM
      • Voorzitter
      • W. Drees, Minister-President en Minister van Algemene Zaken
      • Vice-voorzitters
      • De voorzitters van de drie delegaties
    • NEDERLANDSE DELEGATIE
      • Voorzitter
      • J.H. van Maarseveen, Minister van Overzeese Gebiedsdelen
      • Eerste ondervoorzitter
      • D.U. Stikker, Minister van Buitenlandse Zaken
      • Tweede ondervoorzitter
      • J.H. van Roijen, Buitengewoon en Gevolmachtigd Ambassadeur te Ottawa
      • Leden
      • N.S. Blom, Buitengewoon Gezant en Gevolmachtigd Minister
      • A. de Booij, Plaatsvervangend Chef van de Marine Staf
      • H.A.M. van den Dries, Plaatsvervangend Thesaurier-Generaal van het ministerie van Financiën
      • W.H. Fockema Andreae, Staatssecretaris van Oorlog
      • L. Götzen, Minister zonder portefeuille
      • P.J.A. Idenburg, Directeur-Generaal van Algemene Zaken in Batavia
      • A.M. Joekes, Minister van Sociale Zaken
      • L. Korthals, Hoofdambtenaar van het ministerie van Overzeese Gebiedsdelen
      • H.C.W. Moorman, Staatssecretaris van Marine
      • J.H. de Pont, Advocaat en procureur
      • D.P. Spierenburg, Directeur-Generaal Buitenlandse Economische Betrekkingen van het ministerie van Economische Zaken
      • A.A.J.J. Thomson, Kolonel van de Generale Staf, plaatsvervangend chef van de Generale Staf Algemeen Hoofdkwartier te Batavia
    • DELEGATIE REPUBLIK INDONESIA
      • Voorzitter
      • Moh. Hatta, Vice-president van de Republik Indonesia
      • Vice-voorzitter
      • Moh. Rum, Oud-minister van Binnenlandse Zaken
      • Leden
      • Djuanda, Minister zonder portefeuille
      • J. Leimena, Minister zonder portefeuille
      • A. Sastroamidjojo, Oud-minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen
      • A.K. Pringgodigdo, Oud-Secretaris-Generaal van het ministerie van Economische Zaken
      • Sujono Hadinoto, Lid werkcomité KNIP, leider PNI
      • Sukiman Wirjosandjojo, Minister zonder portefeuille
      • T.B. Simatupang, Chef Staf II Tentara Nasional Indonesia
      • Sumitro Djojohadikusumo, Handelsvertegenwoordiger voor Amerika
      • Supomo, Oud-minister van Justitie
    • DELEGATIE BFO
      • Voorzitter
      • Hamid II Alkadri, Sultan van Pontianak
      • Eerste plaatsvervangend voorzitter
      • Ide Anak Agung Gde Agung, Minister-president van Oost-Indonesië
      • Tweede plaatsvervangend voorzitter
      • Suparmo
      • Leden
      • Vertegenwoordigers van: Sandjar, Bangka, Billiton, Dajak Besar, Djawa Tengah, Djawa Timur, Indonesia Timur, Kalimantan Barat, Kalimantan Tenggara, Kalimantan Timur, Madura, Pasundan, Riouw, Sumatera Selatan, Sumatera Timur.
    • UNCI
    • M.H. Cochran, Verenigde Staten van Amerika
    • T.K. Critchley, Australië
    • R. Herremans, België

Overeenkomsten

A. De Mantelresolutie
    B. Ontwerp-overeenkomsten:
  1. Ontwerp-charter van souvereiniteitsoverdracht
  2. Ontwerp-UniestatuutAangehechte ontwerp-overeenkomsten:
    • ontwerp-overeenkomst ter regeling van de samenwerking op het gebied der buitenlandse betrekkingen
    • ontwerp-overeenkomst ter uitvoering van art. 2 en 21 van het Uniestatuut
    • ontwerp financiële en economische overeenkomst (met bijlage)
    • ontwerp culturele overeenkomst
  3. Ontwerp-overgangsovereenkomstAangehechte ontwerp-overeenkomsten:
    • ontwerp-overeenkomst toescheiding van staatsburgers
    • ontwerp-overeenkomst positie burgerlijk overheidsdienaren in verband met de souvereiniteitsoverdracht
    • ontwerp-overeenkomst inzake het verlenen van personele bijstand door Nederland ten behoeve van burgerlijke overheidsdiensten der VSI en omgekeerd
    • ontwerp-regelingen betreffende militaire aangelegenheden
      1. Nederlandse zeestrijdkrachten in Indonesië na souvereiniteitsoverdracht
      2. Nederlandse landstrijdkrachten in Indonesië na souvereiniteitsoverdracht
      3. Nederlandse luchtstrijdkrachten in Indonesië na souvereiniteitsoverdracht
Schematische overzichten:
 
 
 

Geschiedenis van het archiefbeheer

De subafdeling Secretarie van het secretariaat-generaal was belast met het uittypen, vermenigvuldigen en verspreiden van stukken, met de registratie ervan en met de zorg voor het archief. Het archief bestond uit twee gedeelten: een administratieve sector en een politiek-economische sector met elk een aparte wijze van registratie.
Stukken met betrekking tot de administratieve sector werden ingeschreven in een agenda, waarin tevens de afdoening werd aangegeven en de plaats in het archief. Daartoe kreeg elk ingeschreven stuk de aanduiding RTC/AS/.... (Ronde Tafel Conferentie/Adminitratieve Sector) gevolgd door een rubriekaanduiding en het doorlopende agendanummer. De volgende rubrieken werden onderscheiden: 1. Compt. (Comptabiliteit), 2. Transp. (Transport), 3. Inf. (Informatie), 4. Accom. (Accomodatie), 5. C.O. & O. (Culturele Ontwikkeling en Ontspanning), 6. Prot. (Protocol), 7. Verb. (Verbindingen), 8. Voorl. (Voorlichting), 9. Pers. (Personeel), 10. Conv. (Convocaties), 11. Alg. (Algemeen). Voorbeeld: RTC/AS/Pers./473.
De rubrieken corresponderen ten dele met de bij het secretariaatgeneraal gevormde afdelingen en subafdelingen.
In het registratuurplan staat aangegeven dat er naast deze elf rubrieken die in twee ordners waren opgeborgen, nog vijf ordners bestonden, genummerd I t/m V. Dat is niet geheel juist. Rubriek 11 (overige administratief-technische correspondentie) komt als zodanig niet voor maar is gelijk aan I en II. In de agenda is achter elk stuk met rood potlood verwezen naar de rubrieken 1 t/m 10, dan wel I of II, echter niet naar 11.
In de rubrieken III, IV en V is de politiek-inhoudelijke correspondentie ondergebracht. Deze stukken kregen als kenmerk RTC/....., gevolgd door het agendanummer. In de agenda wordt met rood naar deze rubrieken verwezen, waarbij V uitsluitend correspondentie betreffende Nieuw-Guinea bevatte.
In dit registratiesysteem zitten enige onvolkomenheden:
  • Niet alle correspondentie is in de agenda ingeschreven.
  • Niet alle ingeschreven correspondentie bevat een "rode" verwijzing. (o.a. omdat deze stukken nooit of pas veel later zijn gedeponeerd).
  • De administratieve correspondentie is geordend in elf rubrieken, waardoor deze correspondentie redelijk toegankelijk is. De politiek inhoudelijke correspondentie is geheel op agendanummer geborgen, waarbij de stukken betreffende Nieuw-Guinea een aparte serie vormen. De politiek inhoudelijke correspondentie is door middel van een klapper toegankelijk gemaakt (inv. nr. 23), echter tot en met de derde week van oktober 1949.
Bovendien is in de loon van november de indeling in rubrieken losgelaten. Alle correspondentie is vanaf 28 november volgens agendanummer in rubriek IV geplaatst.
Alle correspondentie is in de administratieve sector ondergebracht en niet verdeeld over de administratieve resp. politiekeconomische sector. In de politiek-economische sector bevonden zich uitsluitend de gecodeerde stukken (Zie hierna) en de ongeregistreerde stukken.
De politiek-economische sector bevatte de stukken die tijdens de conferentie zijn besproken betreffende politiek inhoudelijke aangelegenheden. (uitgezonderd de bovenvermelde correspondentie). Bij deze sector zijn zogenaamde documentatiesymbolen gebruikt, waaruit direkt blijkt met wat voor stuk we te maken hebben. Na de aanduiding RTC/..... volgt aanduiding van het soort stuk, de betreffende commissie en een volgnummer.
Voorbeeld: RTC/Not/C II/3 (= derde verslag van de vergaderingen van commissie II).
Voor een volledig overzicht van de gebruikte symbolen zie de onderstaande lijst en het registratuurplan. De aldus geregistreerde stukken werden per commissie geordend. De overige (ongeregistreerde) stukken werden apart geborgen.
 
Nadat de werkzaamheden van het secretariaat-generaal waren beëindigd is het archief gevoegd bij de archieven van het ministerie van Uniezaken en Overzeese Rijksdelen. Ook de archieven van de Nederlandse delegatie en van de delegatie van de Voorlopige Federale Regering (adviseur van de Nederlandse delegatie) werden hierbij geplaatst. Na opheffing van het ministerie van Zaken Overzee (zoals het ministerie toen heette) is het archief in 1959 overgedragen aan het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Documentatie Symbolen

I. RTC/......
  1. RTC/AS Compt(abiliteit)
  2. RTC/AS Transp(ort)
  3. RTC/AS Inf(ormatie)
  4. RTC/AS Accom(modatie)
  5. RTC/AS C.O. & O. (Culturele Ontwikkeling en Ontspanning)
  6. RTC/AS Prot(ocol)
  7. RTC/AS Verb(indingen)
  8. RTC/AS Voorl(ichting)
  9. RTC/AS Pers(oneel)
  10. RTC/AS Conv(ocatie)
  11. RTC/AS Alg(emeen)
 Algemeen symbool (brieven e.d.)
II. RTC/Conv/ ....... Symbool voor Convocaties
III.
  • RTC/Ag
  • RTC/Ag/Av/1,2,3,4, enz.
  • RTC/Ag/CC/1,2,3,4, enz.
  • RTC/Ag/CI/1,2,3,4, enz.
  • RTC/Ag/CII/1,2,3,4, enz.
  • RTC/Ag/CI/Scl/1
 Agenda
IV.
  • RTC/AM
  • RTC/AM/ND/1,2,3, enz.
  • RTC/AM/RD/1,2,3, enz.
  • RTC/AM/BFOD/1,2,3, enz.
  • RTC/AM/UNCI/1,2,3, enz.
Symbool voor Working Paper (Aide Memoire)Voor Working Papers van Delegaties en UNCI
V.
  • RTC/Not/......
  • RTC/Not/AV/1,2,3,4, enz.
  • RTC/Not/CC/1,2,3,4, enz.
  • RTC/Not/CI/1,2,3,4, enz.
  • RTC/Not /CII/1,2,3,4, enz.
  • RTC/Not/CI/Scl/l,2,3,4, enz.
 NotulenAlgemene VergaderingenCentrale CommissieCommissiesCommissiesSubcommissies
VI.
  • RTC/Versl/......
  • RTC/Versl/CC/1,2,3, enz.
  • RTC/Versl/CI/1,2,3, enz.
  • RTC/Versl/CII/1,2,3, enz.
  • RTC/Versl/CIII/1,2,3, enz.
  • RTC/Versl/CIV/1,2,3, enz.
  • RTC/Versl/CV/1,2,3, enz.
 Weekrapporten
VII. RTC/.././././Add 1,2,3, enz. Addendum op een document
VIII. RTC/.././././Verbl,2,3, enz. Rectificatie document
IX. RTC/TR/.... Tussentijds rapport
X. RTC/Res/... Resolutie
XI. RTC/M/..... Motie
XII. RTC/Mem/... Memoranda
XIII. RTC/Not/SG/... Notulen vergaderingen Secretariaat-Generaal
XIV. RTC/Besl/1,2,3, enz. Besluiten van de voorzitter RTC
XV.
  • RTC/W/CC/1,2,3, enz.
  • RTC/W/CI/1,2,3, enz.
  • RTC/W/CII/1,2,3, enz.
  • RTC/W/CIV/1,2,3, enz.
  • RTC/W/CV/1,2,3, enz.
 Wijziging in de samenstelling van de delegatie en van commissies c.q. sub-commissies
XVI.
  • RTC/Extr/CC/1,2,3, enz.
  • RTC/Extr/CI/1,2,3, enz.
  • RTC/Extr/CII/1,2,3, enz.
  • RTC/Extr/CII/1,2,3, enz.
  • RTC/Extr/CIV/1,2,3, enz.
  • RTC/Extr/CV/1,2,3, enz.
 Voor buitengewone (extra ordinary) stukken
XVII.
  • RTC/0ntw/Acc/CI/l,2,3, enz.
  • RTC/Ontw/Acc/CII/1,2,3, enz.
  • RTC/Ontw/Acc/CIII/1,2,3, enz.
  • RTC/Ontw/Acc/CIV/1,2,3, enz.
  • RTC/0ntw/Acc/CV/l,2,3, enz.
 Voor ontwerp-accoorden (overeenkomsten)
XVIII. RTC/Not/Red-comm/.... Notulen Redactie Commissie
 
  • CC Centrale Commissie
  • CI Commissie voor Staatkundige en Staatsrechtelijke Aangelegenheden
  • CII Commissie voor Financiële en Economische Aangelegenheden
  • CIII Commissie voor Militaire Aangelegenheden
  • CIV Commissie voor Culturele Aangelegenheden
  • CV Commissie voor Sociale Aangelegenheden
  • SC Subcommissie

De verwerving van het archief

Overbrenging van een overheidsarchief

De verwerving van het archief

Het archief is krachtens bepalingen van de Archiefwet overgebracht.