Japan

Op deze themapagina vindt u bronnen en archieven, die u kunt gebruiken om onderzoek te doen naar de gedeelde geschiedenis van Nederland en Japan.  

De VOC in Japan

In 1609 ontvangen de Nederlanders een handelspas van de Japanse Shogun Ieyasu. Dit is het begin van een langdurige (handels)relatie tussen beide landen. Tussen 1641 en 1853 is Nederland het enige westerse land dat rechtstreeks handel mag drijven met Japan.  De Nederlanders moeten dat wel doen vanaf een klein, kunstmatig eilandje in de baai van Nagasaki: Deshima. Hier heeft de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) een handelspost. 

Wilt u onderzoek doen naar de geschiedenis van de VOC in Japan? Bekijk dan allereerst de archieven van de Nederlandse Factorij in Japan te Hirado (1609-1641) en te Deshima, (1641-1860), archiefnummer 1.04.21. Dit archief is volledig digitaal beschikbaar. 

Bekijk daarnaast de volgende zoekhulpen:

Fragment van de panoramakaart van de baai van Nagasaki en factorij Deshima

Fragment panoramakaart van de baai van Nagasaki en factorij Deshima_4.AANW inventarisnummer 1475

Zoeken in transcripties van VOC-archief

Website Nationaal Archief

Van de ingekomen stukken bij de Heren XVII en de kamer Zeeland (inventarisnummers 7527-9540) uit het VOC-archief (archiefnummer 1.04.02) zijn transcripties gemaakt met behulp van automatische tekstherkenning (ATR) en artificial intelligence (AI). Deze transcripties zijn te doorzoeken via de zoekfunctie op onze website. Als een zoekterm voorkomt in een transcriptie, dan wordt dit getoond bij de zoekresultaten. U kunt vervolgens doorklikken naar de scan en de transcriptie.  Zoek bijvoorbeeld op namen van stammen of op koloniale termen voor bevolkingsgroepen, of zoek op koloniale termen, zoals ‘slaven’, ‘slaaf’ etc. 

Website Globalise Project

Op de website van het Globalise Project zijn de transcripties van het Nationaal Archief ook te doorzoeken, samen met nog meer transcripties van ingekomen stukken uit het VOC-archief (inventarisnummers 1053-4464 en 9541-11029). Hiervoor gebruikt u de Globalise Transcriptions Viewer. 

Online bronnen

Archieven van de Nederlandse ambassade en de Nederlandse consulaten in Japan

Halverwege de negentiende eeuw eindigt het handelsmonopolie van de Nederlanders in Japan. Toch blijft de band tussen beide landen bestaan. Zoekt u informatie over de betrekkingen tussen Nederland en Japan in de negentiende en twintigste eeuw? Bekijk dan onder andere de consulaats- en ambassadearchieven.

Archieven van de Nederlandse ambassade in Japan
ArchievenArchiefnummer
Archief van het Nederlandse Gezantschap in Japan, 1879-18902.05.10.08
Archief van het Nederlandse Gezantschap in Japan (Tokio), 1923-19412.05.115
Archief van de Nederlandse diplomatieke vertegenwoordiging in Japan (Tokio), 1946-19542.05.116
Archief van de Nederlandse Ambassade (1955-1974) en het consulaat-Generaal in Japan (Tokio), 1941-19742.05.196
Archieven van Nederlandse consulaten in Japan
Archieven Archiefnummer
Archieven van het Nederlandse Consulaat-Generaal in Osaka-Hiogo / Kobe, later Consulaat-Generaal te Kobe, 1868-1941; Consulaat te Harbin, 1923-19332.05.65.01
Archieven van het Nederlandse Consulaat-Generaal te Kobe, 1945-1954; Vice-Consulaat te Dairen, 1925-19392.05.65.02
Archief van de Nederlandse Ambassade (1955-1974) en het consulaat-Generaal in Japan (Tokio), 1941-19742.05.196
Archief van het Nederlandse Consulaat te Nagasaki, 1860-1903 2.05.15.07
Archief van het Nederlandse Consulaat te Yokohama, 1860-18702.05.15.18

Japan, 19e eeuw

 

Fragment foto fotoalbum Deli Maatschappij, Japan, 2.20.46, 837

Tweede Wereldoorlog

Vanaf de jaren '30 van de 20e eeuw streeft Japan ernaar zijn grondgebied uit te breiden. Deze expansiedrift is een bedreiging voor de machtspositie van Nederland in Nederlands-Indië. Na de aanval op Pearl Harbor op 7 december 1941, verklaart Nederland Japan de oorlog. In de nacht van 10 op 11 januari 1942 valt Japan Nederlands-Indië binnen. Krijgsgevangen, maar ook burgers met een Nederlandse of Indische afkomst, worden opgesloten in zogenaamde 'jappenkampen'. 

Wilt u meer weten over de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië? Bekijk dan de volgende zoekhulpen:

Japanse interneringskaart