Militairen Nederlands-Indië (KNIL) 1815-1950: officieren

Bent u op zoek naar gegevens over KNIL-officieren in de periode 1815-1950? Gebruik dan deze zoekhulp met informatie over stamboeken waarin hun gegevens te vinden zijn.

Saluerende officieren bij de begrafenisplechtigheden op het Ereveld Kembang Koening te Soerabaja
Alles uitklappen

Stamboeken zijn registers waarin, naast persoonsgegevens, de staat van dienst van een militair is opgetekend. Voor iedere militair is er een (gedeelte van een) linker- en een rechterpagina in het stamboek gebruikt. U kunt de volgende gegevens aantreffen:

Persoonsgegevens

  • naam
  • voornamen
  • namen van de ouders
  • geboortedatum en –plaats
  • laatste woonplaats vóór het in militaire dienst treden
  • eventueel ook vermelding van huwelijk(en) met persoonsgegevens echtgenote(s) en soms opgaven over kinderen (al of niet uit die huwelijken)

Loopbaangegevens

  • plaatsingen/benoemingen
  • overplaatsing naar een ander legeronderdeel
  • bevorderingen
  • deelname aan militaire acties
  • opgelopen verwondingen
  • toegekende onderscheidingen

De stamboeken vermelden geen legeringsplaatsen. Als u het legeronderdeel van de officier weet kunt u de legeringsplaatsen achterhalen via de Officiersboekjes: Jaarboekje voor het Koninklijke Leger der Nederlanden, bibliotheek Nationaal Archief (V 159) (jaarlijks uitgegeven vanaf 1830). Deze boekjes geven informatie over de legeringsplaatsen van de bataljons Infanterie en andere legeronderdelen in Nederlands-Indië, vanaf 1848.

Van veel militairen bestaan meerdere stamboekinschrijvingen. Als de inschrijving een van de volgende vermeldingen bevat:

  • (eervol) ontslag uit militaire dienst
  • pensionering
  • overlijden in actieve dienst

dan weet u dat u de laatste inschrijving heeft.

KNIL-officieren die in Nederland zijn aangesteld vindt u in de serie stamboeken KNIL-officieren van het ministerie van Oorlog, periode 1815-1940 (2.13.04). Op deze serie is een digitale naamindex gemaakt.

Hoe kan ik de gevonden stamboeken inzien?

Heeft u de juiste persoon gevonden, klik dan op het zoekresultaat. Op het volgende scherm vindt u één of meerdere bronverwijzingen. Meerdere bronverwijzingen wijzen erop dat de officier in verschillende stamboeken voorkomt. U kunt scans bestellen of de stamboeken reserveren om in de studiezaal te bekijken.

Scans bestellen

Wanneer u een scan wilt bestellen, klikt u eerst op het zoekresultaat. Op de volgende pagina ziet u de naam van de gevonden persoon één of meerdere bronverwijzingenMeerdere bronverwijzingen betekenen dat de officier in verschillende stamboeken voorkomt. Noteer de achternaam, het inventarisnummer en folionummer.  Klik op de link achter het woord 'Bronverwijzing'. Op de pagina die verschijnt klikt u op de knop 'Bestel scans'. Vul in het specificatieveld de achternaam, het inventarisnummer en folionummer in.

Reserveren

Wilt u het stamboek liever reserveren om in te zien in onze studiezaal, noteer dan eerst het folionummer die in de bronverwijzing is opgenomen. Vervolgens klikt u op de link achter het woord bronverwijzing. Op de pagina die verschijnt klikt u op de knop 'Reserveren'. Met behulp van het folionummer vindt u de juiste inschrijving snel terug tijdens uw bezoek aan de studiezaal.

Europese (of daarmee gelijkgestelde) KNIL-officieren die in Oost-Indië zijn aangesteld vindt u in de stamboeken KNIL-officieren van het ministerie van Koloniën, periode 1815-1950. Deze serie bevat de stamboeken van KNIL-officieren, zowel aangesteld in Nederland als in Nederlands-Indië, in de periode 1815-1949.  U vindt in deze stamboeken de staat van dienst van de officier in Indië en indien van toepassing ook de militaire loopbaan vóór het vertrek naar Nederlands-Indië.

Hoe gaat u te werk?

  • Zoek in de serie inventarisnummers 38-44 uit het archief ministerie van Koloniën: Stamboeken en pensioenregisters militairen KNIL Oost-Indië en West-Indië (2.10.50), de namenklapper van het jaar waarin de persoon die u zoekt tot officier benoemd is. Klik op het inventarisnummer en vervolgens op de tab 'Scans' om de scans van de namenklapper te bekijken. 
  • Zoek in de namenklapper naar de naam van de officier. Bij de naam vindt u een of meer verwijzingen naar een folionummer (paginanummer) van het stamboek waarin de officier ingeschreven staat. Noteer dit folionummer.
  • Kijk in de inventarisnummers 1-37 in welk inventarisnummer het genoteerde folionummer voorkomt. Klik op dit inventarisnummer en vervolgens op de tab 'Scans' om het folionummer op te zoeken.  Let erop dat het folionummer niet hetzelfde is als het scannummer. Het folionummer staat in de hoeken van het stamboek.

Bij een stamboekinschrijving vindt u soms een verwijzing naar een “extract stamboek” (Extr.Stb., Extr.Off.) of in de meer recente periode naar een “volledig stamboek” (V.S., Voll.Stb.) gevolgd door een nummer. Een extract-stamboek (of volledige stamboek) is een volledig afschrift van de in Nederlands-Indië bijgehouden stamboekinschrijving.

De extractnummers zoekt u op in het archief van het ministerie van Koloniën: Stichting Administratie Indonesische Pensioenen, stamboekgegevens KNIL-militairen (2.10.50.02), inventarisnummers 86-299. Als het extractnummer eindigt op de letter 'a', gaat het om de inventarisnummers 216-299.

Scans bestellen

Wanneer u een scan wilt bestellen van het extract-stamboek dan klikt u eerst op het juiste inventarisnummer. Op het volgende scherm klikt u op de knop 'Bestel scans'. 

Reserveren

Wilt u het extract-stamboek liever reserveren om in te zien in onze studiezaal, klik dan op het juiste inventarisnummer. Op de pagina die verschijnt klikt u op de knop 'Reserveren'. Met behulp van het extractnummer vindt u het door u gezochte stuk wanneer u het stamboek voor zich heeft in onze studiezaal.

Officieren tijdens de Java-oorlog

Vanwege de Java-oorlog (1825-1830) is in de jaren 1826-1827 een speciale Nederlandse troepenmacht naar Nederlands-Indië gezonden. In het archief Expeditionaire afdeling naar Java (2.13.13.26) vindt u een aantal stamboek- en andere registraties over officieren die tot deze legermacht behoorden. Informatie over deze officieren vindt u in de inventarisnummers 21, 22, 28, 30, 31, 32, 36 en 41.

Stamboekinschrijvingen van officieren in de Java-oorlog zitten in de inventarisnummers 54-57 uit het archief van het ministerie van Koloniën: stamboeken en pensioenregisters militairen KNIL Oost-Indië en West-Indië (2.10.50).

Index 'Officieren met bestemming Oost-Indië (1815-1829)'

In deze index vindt u verwijzingen naar stamboekextracten van het depotbataljon nummer 33/algemeen depot der Landmacht nummer 33, met daarin de loopbaangegevens van officieren tót aan het moment van inscheping voor Indië. Deze extracten bevinden zich in inventarisnummer 45 van het archief Ministerie van Koloniën: Stamboeken en pensioenregisters Militairen Oost-Indië en West-Indië (2.10.50)

Klik in de zoekresultaten op de juiste naam. Op het volgende scherm ziet u de naam van de officier en een bronverwijzing. Schrijf het nummer dat tussen haakjes staat (het extractnummer) op. Klik op de link achter de bronverwijzing. Op het scherm dat dan verschijnt, kiest u 'bekijk de scans'. U vindt de juiste vermelding met behulp van het extractnummer.

In de extracten uit de stamboeken vindt u:

  • de naam van de officier 
  • zijn geboortedatum
  • zijn geboorteplaats
  • de namen van zijn ouders
  • zijn woonplaats
  • een overzicht van de volledige carrière van de officier
  • de veldtochten waaraan de officier heeft deelgenomen
  • gegevens over eventuele wonden die de officier heeft opgelopen

Index Koloniën: Stamboeken officieren Oost-Indië

Deze index verwijst naar het archief Koloniën / Stamboeken Militairen KNIL Oost- en West-Indië (2.10.50), inventarisnummers 70-75. Het verwijst naar afschriften van stamboeken van officieren die sinds 1815 in Oost-Indië dienden en in juni 1835 nog in dienst waren. Deze afschriften kunnen aanvullende informatie bieden vergeleken met eerder genoemde stamboeken.  

Klik in de zoekresultaten op de juiste naam. Op de volgende pagina ziet u de naam van de officier en een bronverwijzing. Schrijf het folionummer (paginanummer) op. Klik op de link achter de bronverwijzing. Op de pagina die dan opent, kiest u 'bekijk de scans'. U vindt de juiste vermelding met behulp van het folionummer.

In de afschriften van de stamboekregistraties vindt u:

• naam en voornamen van de officier;
• namen van de ouders;
• geboorteplaats en –datum;
• laatste woonplaats in Nederland of Europa;
• data van aanstelling, overplaatsing, promotie, ontslag;
• naam van het schip en aankomstdatum in Batavia;
• indien overleden tijdens de dienst: overlijdensdatum;
• vermelding van veldtochten, verwondingen en bijzondere daden/onderscheidingen.

KNIL-officieren vanaf 1940

In het archief van het ministerie van Binnenlandse Zaken: SAIP, Stamboekgegevens KNIL-militairen, met Japanse Interneringskaarten (2.10.50.03) vind u in de inventarisnummers 1-416 de stamboekregistraties van dienstplichtige officieren, reserve-officieren en militairen, die de Japanse krijgsgevangenschap overleefd hebben en na de oorlog in dienst zijn gebleven én van hen die aan het begin van de oorlog uitgeweken zijn naar Australië. Er is geen naamindex op deze stamboeken; ze zijn alfabetisch geordend op achternaam. Het archief is beperkt openbaar (a-beperking). Dat betekent dat u de inventarisnummers niet zelf kunt aanvragen. Een medewerker aan de balie in het informatiecentrum van het Nationaal Archief kan de stukken voor u aanvragen.

Onderscheidingen

In het archief Commissie Gedragingen en Commissie Onderscheidingen van het KNIL met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog, Kabinet Legercommandant, 1945-1952 (2.10.58) zoekt u op achternaam naar KNIL-militairen (inclusief officieren) die een onderscheiding ontvingen voor verdienstelijk gedrag tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het archief is beperkt openbaar (a-beperking). Dat betekent dat u de inventarisnummers niet zelf kunt aanvragen. Een medewerker aan de balie in het informatiecentrum van het Nationaal Archief kan de stukken voor u aanvragen.

Gesneuvelde KNIL-militiaren vanaf 1940

Archief van het ministerie van Koloniën: stamboeken en pensioenregisters militairen KNIL Oost-Indië en West-Indië (2.10.50):

  • inventarisnummer 842: naamlijsten van gesneuvelde, vermiste en overleden KNIL-militairen en krijgsgevangenen, 1945-1950
  • inventarisnummers 843-846: rapporten en publicaties van overlijden van KNIL-militairen opgemaakt door de Nederlandse War-Graves Registration te Yokohama, Japan, 1946-1950

Archief Commissariaat Indische Zaken 1927-1949 (2.10.49)

  • inventarisnummer 3036: stukken over het verstrekken van inlichtingen aan familieleden dat militairen van het KNIL in Nederlands-Indië zijn gesneuveld, omgekomen bij een ongeval of ernstig gewond zijn geraakt, 1947-1948
  • inventarisnummers 3326-3332: stukken over het verstrekken van inlichtingen aan familieleden dat militairen van het KNIL in Nederlands-Indië zijn gesneuveld, omgekomen bij een ongeval of ernstig gewond zijn geraakt, 1945-1949

Archief ministerie van Overzeese Rijksdelen, afd. militaire personeelszaken (2.10.35.06)

  • inventarisnummers 106-107: mededelingen aan nabestaanden en betrokken instanties betreffende tijdens militaire operaties gesneuvelde KNIL-militairen, 1947-1952

Archief Strijdkrachten Nederlands-Indië (2.13.132)

  • U zoekt in de inventaris op de termen: gesneuveld; overleden.

In de periode 1945-1949 zijn er, in verband met de onafhankelijkheidsstrijd in Nederlands-Indië, ook vanuit Nederland troepeneenheden van de Nederlandse landmacht uitgezonden, met daaraan verbonden officieren. Dit zijn géén KNIL-officieren.

Hoe vindt u de stamboekregistraties van officieren uitgezonden voor de politionele acties?

Scans bestellen

Wanneer u een scan wilt bestellen, klikt u eerst op het zoekresultaat. Op het volgende scherm ziet u de naam van de officier en de bronverwijzing. Klik op de link achter het woord 'Bronverwijzing'. Op het volgende scherm klikt u op de knop 'Bestel scans'. 

Reserveren

Wilt u het stamboek liever reserveren om in te zien in onze studiezaal, noteer dan eerst het folionummer dat in de 'Bronverwijzing' is opgenomen. Vervolgens klikt u op de link achter het woord 'Bronverwijzing'. Op de pagina die verschijnt klikt u op de knop 'Reserveren'. Met behulp van het folionummer vindt u het door u gezochte stuk.

Officier geboren na 1900/1905?

U kunt het personeelsdossier van de officier aanvragen bij het semi-statisch archief van het ministerie van Defensie.

De jaarlijks uitgegeven Indische Almanakken (de  Regerings-Almanak van Nederlandsch-Indië, daarvoor genoemd de Almanak van Nederlandsch-Indië en de Almanak en naamregister van Nederlandsch-Indië), verschenen tussen 1815 en 1942, bevatten namen van officieren, regimenten en garnizoensplaatsen. Bibliotheek Nationaal Archief V 356.