2.10.01 Inventaris van het archief van het Ministerie van Koloniën, 1814-1849
Het ministerie van Koloniën was verantwoordelijk voor de inrichting van het koloniaal bestuur in Oost-Indië, West-Indië (Suriname, Curaçao en overige eilanden) en tot 1872 de Kust van Guinea (Ghana). Ook de begrotingen van het bestuur in de overzeese gebiedsdelen werden in Den Haag opgesteld. Verder speelde het departement, samen met het ministerie van Marine, een rol bij de defensie van de koloniën en met name de verscheping van militair personeel naar deze gebieden. Het ministerie van Koloniën regelde voorts de uitzending, de verloven, de overtochten en de pensioenen en wachtgelden van de Indische ambtenaren alsmede de keuring, aanschaf en verzending van gouvernementsgoederen, bestemd voor het leger en de burgerlijke dienst in de koloniën.Het omvangrijke archief bestaat grotendeels uit een chronologisch geordend verbaal, met indices en klappers als toegangen. Het bevat stukken over de bovengenoemde onderwerpen, maar is tevens een rijke bron aan gegevens over de overzeese gebieden zelf, als gevolg van de uitgebreide rapportage vanuit de koloniën aan Den Haag. Zo bevatten de ingekomen registers Oost-Indische besluiten afschriften van alle door de Gouverneur-Generaal genomen besluiten, vergelijkbaar met de West-Indische gouvernementsjournalen, met afschriften van besluiten van de gezaghebbers in Suriname, Curaçao en de Kust van Guinea.Een gedeelte van het archief is op onderwerp beschreven en betreft voornamelijk: bestuur en financiën van de koloniën, handel en cultures, ambtenaren, militaire zaken. Bij het hoofdarchief zijn gedeponeerd de archieven van de Raad van Koophandel en Koloniën (1814-1818) en van de Commissaris voor de Koloniën te Amsterdam (1813-1829).
Het ministerie van Koloniën was verantwoordelijk voor de inrichting van het koloniaal bestuur in Oost-Indië, West-Indië (Suriname, Curaçao en overige eilanden) en tot 1872 de Kust van Guinea (Ghana). Ook de begrotingen van het bestuur in de overzeese gebiedsdelen werden in Den Haag opgesteld. Verder speelde het departement, samen met het ministerie van Marine, een rol bij de defensie van de koloniën en met name de verscheping van militair personeel naar deze gebieden. Het ministerie van Koloniën regelde voorts de uitzending, de verloven, de overtochten en de pensioenen en wachtgelden van de Indische ambtenaren alsmede de keuring, aanschaf en verzending van gouvernementsgoederen, bestemd voor het leger en de burgerlijke dienst in de koloniën.Het omvangrijke archief bestaat grotendeels uit een chronologisch geordend verbaal, met indices en klappers als toegangen. Het bevat stukken over de bovengenoemde onderwerpen, maar is tevens een rijke bron aan gegevens over de overzeese gebieden zelf, als gevolg van de uitgebreide rapportage vanuit de koloniën aan Den Haag. Zo bevatten de ingekomen registers Oost-Indische besluiten afschriften van alle door de Gouverneur-Generaal genomen besluiten, vergelijkbaar met de West-Indische gouvernementsjournalen, met afschriften van besluiten van de gezaghebbers in Suriname, Curaçao en de Kust van Guinea.Een gedeelte van het archief is op onderwerp beschreven en betreft voornamelijk: bestuur en financiën van de koloniën, handel en cultures, ambtenaren, militaire zaken. Bij het hoofdarchief zijn gedeponeerd de archieven van de Raad van Koophandel en Koloniën (1814-1818) en van de Commissaris voor de Koloniën te Amsterdam (1813-1829).
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
- Ambtenaren in Nederlands-Indië, 1814-1952
- Ambtenaren in West-Indië: Suriname en de Antillen 1815-1936
- Curaçao: Vrij van Slavernij (manumissies) 1722 - 1863
- Curaçao: slaven- en emancipatieregisters 1839-1863
- Geselecteerd Erfgoed van Sint Eustatius
- Inwoners van Curaçao 1675-1950
- Marinepersoneel, 1795-1945
- Militairen: Onderofficieren en soldaten bij het leger in West-Indië 1815-1950
- Oost- en West-Indië: overledenen 1816 - 1829
- Overzicht van archieven over Nederlands-Indië
- Slavernij en slavenhandel in Nederlands-Indië, 1820-1900
- Suriname: Vrijgelaten slaven (manumissies) 1832-1863
Inhoud en structuur van het archief
Verantwoording van de bewerking
Zoals uit het voorgaande blijkt zijn er in de jaren 1815-1841 tal van reorganisaties geweest. Deze hadden eigenlijk in de inventaris tot uitdrukking moeten komen, doch om wille van de overzichtelijkheid en vooral van de practische bruikbaarheid, werd het beter geacht het archief in één stuk te beschrijven, temeer ook omdat deze reorganisaties van weinig belang voor het archief zijn geweest.
Bij dit archief werd een collectie stukken aangetroffen, afkomstig van het bureau G, dat zich bezig hield met het vervaardigen van statistische opgaven. Dit z.g. Statistiekarchief is beschreven in het Verslag van 's Rijks Oude Archieven 1915, blz. 356. Daar men voor het bijeenbrengen van gegevens talrijke stukken uit de archieven van de Koloniale Besturen van vóór 1813 en zelfs uit het archief van de Oost Indische Compagnie had gelicht, bleek het juister deze collectie te liquideren en de stukken, na verwijdering van de hier niet behorende bescheiden, in het departementsarchief op te nemen. Meerdere losse stukken, oorspronkelijk behorende tot het verbaal, werden daar, voor zover zij geen deel uitmaakten van een dossier of een serie vormden, teruggebracht.
Omdat het archief van ná 1849 tot circa 1900 uit slechts enkele grote series bestaat, die tot verschillende jaren aan het Algemeen Rijksarchief zijn overgedragen, en in een goed geordende staat verkeert is besloten dit gedeelte niet in deze toegang te beschrijven. Zie toegang nummer 2.10.02, Ministerie van Koloniën, 1850-1900 (1932).
Ordening van het archief
De werkzaamheden van het departement zijn steeds in vier groepen te onderscheiden, namelijk naar de vier afdelingen Generale Secretarie, Oost Indische Zaken, West Indische Zaken en Militaire Zaken. De stukken zijn dan ook naar deze afdelingen geordend.