Archief
Beschrijving van het archief
Archiefvorming
Inhoud en structuur van het archief
Aanwijzingen voor de gebruiker
Verwant materiaal
4.VTH Inventaris van de verzameling binnenlandse kaarten Hingman, ca. 1500-1813 (ca. 1870)
In zijn in 1871 verschenen ‘Inventaris der verzameling kaarten berustende in het Rijksarchief. Tweede gedeelte’ beschreef J.H. Hingman de archiefkaarten uit de periode vóór 1813 die betrekking hebben op Nederland. Hiertoe bracht hij de ‘binnenlandse kaarten’ uit diverse vroegmoderne archieven bijeen in één verzameling, die nu bekend staat als de ‘Collectie Hingman’. De collectie bevat hoofdzakelijk manuscriptkaarten, al dan niet met gedrukte afgeleiden, stammend uit de late Middeleeuwen tot medio 19e eeuw. De kaarten zijn meestal in opdracht, met een administratief doel, vervaardigd en zijn dus functioneel en niet commercieel. Zo zijn er kaarten van domeinen, polders, wegen en abdijen. Er zijn kaarten gemaakt om een geschil te beslechten of een recht vast te leggen, rivierkaarten voor de waterstaat, plattegronden en ontwerpen voor militaire doeleinden en prekadastrale kaarten in verband met de grondadministratie.Archiefvormers zijn o.a. de Staten-Generaal, Raad van State, Nassause Domeinraad, Graven en Staten van Holland en het jonge Ministerie van Financiën.Een bijzonder onderdeel vormen de kaartboeken van het grondbezit van de Hollandse kloosters, zoals de nu verdwenen abdijen Rijnsburg en Leeuwenhorst. Er zijn veel waterstaatkundige kaarten van zeeweringen, dijken, sluizen en polders. Van de grote rivieren Rijn, Maas, Waal, IJssel, Lek en Merwede zijn manuscriptkaarten bewaard gebleven. Onder de rubriek rivieren zijn de kaarten met weergaven van uiterwaarden, platen, gorzen en visserijen, afkomstig uit domeinarchieven, in aparte subrubrieken geordend.Er zijn opvallend veel kaarten uit de 16e eeuw en 17e eeuw van de Zuid-Hollandse eilanden, vooral van het gebied rond de Biesbosch. De vroegste kaarten hieronder vormen de overgang tussen schilderkunst en topografie. Verder zijn er kaarten en plattegronden van Nederlandse (en enkele buitenlandse) steden, dorpen, forten, havens en gebouwen. Buitenbeentje is een portolaan van het Middellandse Zeegebied uit 1533.
In zijn in 1871 verschenen ‘Inventaris der verzameling kaarten berustende in het Rijksarchief. Tweede gedeelte’ beschreef J.H. Hingman de archiefkaarten uit de periode vóór 1813 die betrekking hebben op Nederland. Hiertoe bracht hij de ‘binnenlandse kaarten’ uit diverse vroegmoderne archieven bijeen in één verzameling, die nu bekend staat als de ‘Collectie Hingman’. De collectie bevat hoofdzakelijk manuscriptkaarten, al dan niet met gedrukte afgeleiden, stammend uit de late Middeleeuwen tot medio 19e eeuw. De kaarten zijn meestal in opdracht, met een administratief doel, vervaardigd en zijn dus functioneel en niet commercieel. Zo zijn er kaarten van domeinen, polders, wegen en abdijen. Er zijn kaarten gemaakt om een geschil te beslechten of een recht vast te leggen, rivierkaarten voor de waterstaat, plattegronden en ontwerpen voor militaire doeleinden en prekadastrale kaarten in verband met de grondadministratie.Archiefvormers zijn o.a. de Staten-Generaal, Raad van State, Nassause Domeinraad, Graven en Staten van Holland en het jonge Ministerie van Financiën.Een bijzonder onderdeel vormen de kaartboeken van het grondbezit van de Hollandse kloosters, zoals de nu verdwenen abdijen Rijnsburg en Leeuwenhorst. Er zijn veel waterstaatkundige kaarten van zeeweringen, dijken, sluizen en polders. Van de grote rivieren Rijn, Maas, Waal, IJssel, Lek en Merwede zijn manuscriptkaarten bewaard gebleven. Onder de rubriek rivieren zijn de kaarten met weergaven van uiterwaarden, platen, gorzen en visserijen, afkomstig uit domeinarchieven, in aparte subrubrieken geordend.Er zijn opvallend veel kaarten uit de 16e eeuw en 17e eeuw van de Zuid-Hollandse eilanden, vooral van het gebied rond de Biesbosch. De vroegste kaarten hieronder vormen de overgang tussen schilderkunst en topografie. Verder zijn er kaarten en plattegronden van Nederlandse (en enkele buitenlandse) steden, dorpen, forten, havens en gebouwen. Buitenbeentje is een portolaan van het Middellandse Zeegebied uit 1533.
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
Plan van de oude Roermondsche poort en daarbij gelegen magazijnen te Venlo.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan van een nieuw arsenaal op het terrein van het kleine hof te Venlo.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Forten en fortificatie-linies
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan van de verschansing bij Oud-Zevenaar.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het Rovers fort. B.o.Z.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Project van een retranchement op het hooge land bij Sprangen, met een nader project van 1748 van den generaal Burmania. B.o.Z.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Project om de linie van defensie tusschen de forten Moermont, Pinsen en Rover te verbeteren. B.o.Z.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Plan van een gedeelte der linie met de forten Pinsen en Rover bij Bergen-op-Zoom.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort Pinsen, in de linie bij Bergen-op-Zoom.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort Moermont in de linie bij Bergen-op-Zoom.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort Rover in de linie bij Bergen-op-Zoom.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de defensielinie tusschen Bergen-op-Zoom en Steenbergen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de linie en forten omtrent Bergen-op-Zoom.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van de linie van defensie onder Terheide, in de baronnie van Breda.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Profielteekening van het retranchement ten zuidwesten van het nieuw te graven kanaal van den Moerdijk naar het dorp ter Heijde.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Blad 1
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: MISSING
Blad 2
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: MISSING
Plan van het retranchement liggende omtrent het einde van den Hout, op de limiet van Oosterhout en Terheide.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het geprojecteerde werk bij de vereeniging der Gastelsche en Prinslandsche dijken.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan eener redoute bij de vereeniging der Prinslandsche en Steenbergensche wegen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Vier stuks plans, stand- en profielteekeningen van een wachthuis aan het retranchement Monnikhof en den Hout.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan van het fort St. Antonie bij 's Hertogenbosch.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van een gedeelte van de ringkade om het fort Isabella, voor zoover die bij resolutie van den Raad van State van 1769 aan den polder het Bossche veld in gebruik is gegeven.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Plan van het fort Isabella bij 's Hertogenbosch.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Plan van het fort aan de Blaauwe sluis in het kwartier Maasland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kaart van de schans te Zandvliet en de overwaterde landen tusschen Bergen -op-Zoom en Antwerpen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de schans van Voorn, gelegen op de vereeniging van Maas en Waal.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort St. Andries.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de fortificatiewerken ter verdediging van de Grebbesluis.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het retranchement aan den Rooden Haan bij het begin der Grebbelinie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de linie of prolongatie der Grebbewerken, nieuw aangelegd in de jaren
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Plan van de afpaling der fortificatiewerken van Geldersoord.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het kapitale bastion te Geldersoord.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort Geldersoord met de omliggende landen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de lunette Rozendaal, tot versterking van den uiterwaard te Geldersoord.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de fortificatiën van Geldersoord.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het fort Schenkenschans of 's Gravenweerd met de belegering van 1635 en de nieuwe versterkingen en approches.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL_CONDITION
Kaart van het retranchement te Pannerden.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het fort de Buurtsteeg bij den Emmikhuizerberg, aangelegd in
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan van de nieuw aangelegde verschansing te Spakenburg.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan eener redoute aan den IJssel, beneden de stad Zutphen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de situatie tusschen de dorpen Beverwijk, Wijk, Wijk aan Zee en Heemskerk.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de omstreken der stad Amersfoort, relatief eene memorie wegens eene defensieve positie aldaar.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart der situatie van Staats-Vlaanderen tusschen Sluis en Hulst, behoorende bij het rapport nopens eene algemeene inundatielinie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van de schansen aan beide zijden van het Zwin omtrent Sluis.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Project tot defensie van den nieuwen zeedijk door het Sassegat, achter de inundatiesluis voor het vervallen hoornwerk het Pas.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Project tot defensie van den nieuwen zeedijk achter de schutsluis van het Koegors.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Project tot defensie van den nieuwen zeedijk achter de sluis van Reigersbosch.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Project tot defensie van den nieuwen zeedijk achter de sluis van Reigersbosch achter den beer aan Bakkerspolder.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het retranchement Cassandria.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan van het retranchement Cassandria aan het Zwin, met de door de Oostenrijkers aangelegde batterijen en werken op het Hazegors.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Project der defensie van den nieuwen zeedijk achter de schutsluis aan Luntershoek.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan der verandering van het hoornwerk tot kroonwerk ten zuiden van het fort St. Donaas.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de situatie tusschen het fort St. Donaas en de Zwarte sluis.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort St. Donaas en de Zwarte sluis.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de werken die gemaakt moeten worden tot defensie van de linie en redoute bij Axel.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Memorie met schetsen nos. 1, 2 en 3
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Schets no 4
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de fortificatie linie tusschen het fort Zandberg en de Moerschans en verdere versterkingen van de schorren van Kieldrecht.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van een nieuwe aarden redoute bij het fort Zandberg bij Hulst.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1e set
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Profielen
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
2e set
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Profielen
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de situatie der werken tusschen de nieuw aan te leggen redouten bij het fort Zandberg en de sluiskil van den Melopolder.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van eene nieuw te maken redoute tegen den zeedijk van Willem Hendrikspolder bij de sluiskil van den Melopolder buiten Hulst.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
2e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van uitgespoelden grond uit den bedekten weg en binnendocering van de voorpost van het fort Zandberg.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de defensie linie van Hulst tot het fort Zandberg met concept betrageling tot het bepalen der inundatie, en conservatie van een gedeelte van den polder de Klinge.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van een hoornwerk aan den Austrischen polder.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van twee forten genaamd de Moerspuie en St. Gelein, in de nieuwe dijkage van den polder Moerspuie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort St. Anna in den polder van Namen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het kamp bij Zeist, gecommandeerd door den generaal Marmont.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Plan van de Ommerschans.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de Ommerschans met profielteekeningen (1e en 2e dessein).
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kaart van de situatie der landerijen omtrent de steenen penanten tusschen Zwol en Hasselt.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan om de avenue naar de penanten in het Zwartewater tusschen Hasselt en Zwol te fortificeren.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan van de nieuwe werken langs den IJssel buiten Zwol, met het omliggende terrein het gemeene land toebehoorende.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan der situatie van de penanten aan het Zwartewater.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: