Archief
Beschrijving van het archief
Archiefvorming
Inhoud en structuur van het archief
Aanwijzingen voor de gebruiker
Verwant materiaal
4.VTH Inventaris van de verzameling binnenlandse kaarten Hingman, ca. 1500-1813 (ca. 1870)
In zijn in 1871 verschenen ‘Inventaris der verzameling kaarten berustende in het Rijksarchief. Tweede gedeelte’ beschreef J.H. Hingman de archiefkaarten uit de periode vóór 1813 die betrekking hebben op Nederland. Hiertoe bracht hij de ‘binnenlandse kaarten’ uit diverse vroegmoderne archieven bijeen in één verzameling, die nu bekend staat als de ‘Collectie Hingman’. De collectie bevat hoofdzakelijk manuscriptkaarten, al dan niet met gedrukte afgeleiden, stammend uit de late Middeleeuwen tot medio 19e eeuw. De kaarten zijn meestal in opdracht, met een administratief doel, vervaardigd en zijn dus functioneel en niet commercieel. Zo zijn er kaarten van domeinen, polders, wegen en abdijen. Er zijn kaarten gemaakt om een geschil te beslechten of een recht vast te leggen, rivierkaarten voor de waterstaat, plattegronden en ontwerpen voor militaire doeleinden en prekadastrale kaarten in verband met de grondadministratie.Archiefvormers zijn o.a. de Staten-Generaal, Raad van State, Nassause Domeinraad, Graven en Staten van Holland en het jonge Ministerie van Financiën.Een bijzonder onderdeel vormen de kaartboeken van het grondbezit van de Hollandse kloosters, zoals de nu verdwenen abdijen Rijnsburg en Leeuwenhorst. Er zijn veel waterstaatkundige kaarten van zeeweringen, dijken, sluizen en polders. Van de grote rivieren Rijn, Maas, Waal, IJssel, Lek en Merwede zijn manuscriptkaarten bewaard gebleven. Onder de rubriek rivieren zijn de kaarten met weergaven van uiterwaarden, platen, gorzen en visserijen, afkomstig uit domeinarchieven, in aparte subrubrieken geordend.Er zijn opvallend veel kaarten uit de 16e eeuw en 17e eeuw van de Zuid-Hollandse eilanden, vooral van het gebied rond de Biesbosch. De vroegste kaarten hieronder vormen de overgang tussen schilderkunst en topografie. Verder zijn er kaarten en plattegronden van Nederlandse (en enkele buitenlandse) steden, dorpen, forten, havens en gebouwen. Buitenbeentje is een portolaan van het Middellandse Zeegebied uit 1533.
In zijn in 1871 verschenen ‘Inventaris der verzameling kaarten berustende in het Rijksarchief. Tweede gedeelte’ beschreef J.H. Hingman de archiefkaarten uit de periode vóór 1813 die betrekking hebben op Nederland. Hiertoe bracht hij de ‘binnenlandse kaarten’ uit diverse vroegmoderne archieven bijeen in één verzameling, die nu bekend staat als de ‘Collectie Hingman’. De collectie bevat hoofdzakelijk manuscriptkaarten, al dan niet met gedrukte afgeleiden, stammend uit de late Middeleeuwen tot medio 19e eeuw. De kaarten zijn meestal in opdracht, met een administratief doel, vervaardigd en zijn dus functioneel en niet commercieel. Zo zijn er kaarten van domeinen, polders, wegen en abdijen. Er zijn kaarten gemaakt om een geschil te beslechten of een recht vast te leggen, rivierkaarten voor de waterstaat, plattegronden en ontwerpen voor militaire doeleinden en prekadastrale kaarten in verband met de grondadministratie.Archiefvormers zijn o.a. de Staten-Generaal, Raad van State, Nassause Domeinraad, Graven en Staten van Holland en het jonge Ministerie van Financiën.Een bijzonder onderdeel vormen de kaartboeken van het grondbezit van de Hollandse kloosters, zoals de nu verdwenen abdijen Rijnsburg en Leeuwenhorst. Er zijn veel waterstaatkundige kaarten van zeeweringen, dijken, sluizen en polders. Van de grote rivieren Rijn, Maas, Waal, IJssel, Lek en Merwede zijn manuscriptkaarten bewaard gebleven. Onder de rubriek rivieren zijn de kaarten met weergaven van uiterwaarden, platen, gorzen en visserijen, afkomstig uit domeinarchieven, in aparte subrubrieken geordend.Er zijn opvallend veel kaarten uit de 16e eeuw en 17e eeuw van de Zuid-Hollandse eilanden, vooral van het gebied rond de Biesbosch. De vroegste kaarten hieronder vormen de overgang tussen schilderkunst en topografie. Verder zijn er kaarten en plattegronden van Nederlandse (en enkele buitenlandse) steden, dorpen, forten, havens en gebouwen. Buitenbeentje is een portolaan van het Middellandse Zeegebied uit 1533.
Download inventaris als:PDF|XML
Download inventaris
Download inventaris
Sluiten
Op onze website kunt u archieven doorzoeken met behulp van inventarissen (beschrijvingen van archieven, ook wel toegang genoemd). Deze inventarissen zijn vaak net zo oud als de archieven zelf. De mogelijkheid bestaat dat u woorden tegenkomt die vroeger gewoon waren, maar nu als kwetsend, racistisch of discriminerend ervaren worden.
Het Nationaal Archief onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit taalgebruik in inventarissen aan te passen, te verklaren of te voorzien van hedendaagse alternatieven.
Zoekhulpen bij dit archief
Plan van de nieuw aangelegde verschansing te Spakenburg.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan eener redoute aan den IJssel, beneden de stad Zutphen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de situatie tusschen de dorpen Beverwijk, Wijk, Wijk aan Zee en Heemskerk.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de omstreken der stad Amersfoort, relatief eene memorie wegens eene defensieve positie aldaar.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart der situatie van Staats-Vlaanderen tusschen Sluis en Hulst, behoorende bij het rapport nopens eene algemeene inundatielinie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Kaart van de schansen aan beide zijden van het Zwin omtrent Sluis.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Project tot defensie van den nieuwen zeedijk door het Sassegat, achter de inundatiesluis voor het vervallen hoornwerk het Pas.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Project tot defensie van den nieuwen zeedijk achter de schutsluis van het Koegors.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Project tot defensie van den nieuwen zeedijk achter de sluis van Reigersbosch.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Project tot defensie van den nieuwen zeedijk achter de sluis van Reigersbosch achter den beer aan Bakkerspolder.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het retranchement Cassandria.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan van het retranchement Cassandria aan het Zwin, met de door de Oostenrijkers aangelegde batterijen en werken op het Hazegors.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Project der defensie van den nieuwen zeedijk achter de schutsluis aan Luntershoek.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan der verandering van het hoornwerk tot kroonwerk ten zuiden van het fort St. Donaas.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de situatie tusschen het fort St. Donaas en de Zwarte sluis.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort St. Donaas en de Zwarte sluis.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de werken die gemaakt moeten worden tot defensie van de linie en redoute bij Axel.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Memorie met schetsen nos. 1, 2 en 3
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Schets no 4
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de fortificatie linie tusschen het fort Zandberg en de Moerschans en verdere versterkingen van de schorren van Kieldrecht.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van een nieuwe aarden redoute bij het fort Zandberg bij Hulst.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1e set
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Profielen
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
2e set
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Profielen
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de situatie der werken tusschen de nieuw aan te leggen redouten bij het fort Zandberg en de sluiskil van den Melopolder.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van eene nieuw te maken redoute tegen den zeedijk van Willem Hendrikspolder bij de sluiskil van den Melopolder buiten Hulst.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
2e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van uitgespoelden grond uit den bedekten weg en binnendocering van de voorpost van het fort Zandberg.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de defensie linie van Hulst tot het fort Zandberg met concept betrageling tot het bepalen der inundatie, en conservatie van een gedeelte van den polder de Klinge.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van een hoornwerk aan den Austrischen polder.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van twee forten genaamd de Moerspuie en St. Gelein, in de nieuwe dijkage van den polder Moerspuie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort St. Anna in den polder van Namen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het kamp bij Zeist, gecommandeerd door den generaal Marmont.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Plan van de Ommerschans.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de Ommerschans met profielteekeningen (1e en 2e dessein).
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Kaart van de situatie der landerijen omtrent de steenen penanten tusschen Zwol en Hasselt.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan om de avenue naar de penanten in het Zwartewater tusschen Hasselt en Zwol te fortificeren.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan van de nieuwe werken langs den IJssel buiten Zwol, met het omliggende terrein het gemeene land toebehoorende.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan der situatie van de penanten aan het Zwartewater.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan van het fort of achterwaarts liggende dubbele hoornwerk van het nieuwe werk aan den IJssel bij Zwol.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Drie stuks plans van de retranchementen van het leger van graaf Johan van Nassau aan den IJssel in
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan der belegering van het huis te Lage.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort Bellingwolde.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de schansen aan den Dollard.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
1e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
2e exemplaar
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan tot beveiliging van het frontier langs de rivier de Aa van de Nieuwe schans tot aan den Dollard.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van het fort de Bourtange.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort de Bourtange.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Blad 1
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Blad 2
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Plan van het fort de Bourtange. met de omliggende situatie.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de Langerakker schans.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de Langerakker schans met project-passage van de provincie Stad en lande op Oostfriesland.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan en profielteekening van de Nieuwe of Langerakkerschans.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan van het kamp omtrent de Ponterbrugge met omliggende situatie betrokken door het garnizoen van Groningen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan en profielteekening van een nieuw te bouwen 's lands huis in de Langerakkerschans.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Plan en profiel voor een geprojecteerd kruidmagazijn aan de Langerakkerschans.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van den zandrug genaamd Kalshair, tusschen Dalen en Schoonebeek bij Coevorden, met de geprojecteerde posten om den vijand het acces te beletten.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort Stevensweerd.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het bastion Gelderland te Stevensweerd.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort Stevensweerd.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plans en plattegronden betreffende de voormalige barrièresteden en plattegronde en enige andere plaatsen gelegen in het huidige België
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan van de stad en vestingwerken van Ath.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van een gedeelte van de vestingwerken van Bergen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Kaart van de stad en omstreken van Bergen.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de stad en vestingwerken van Charleroi.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Plan van een gedeelte der fortificatiën van Douay.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan der souterrains van de citadel van Doornik.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de fortificatiën van Doornik.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan der situatie van de groeven en kalkovens, gelegen aan de vestingwerken van Doornik.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van een nieuw arsenaal in de citadel van Doornik.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van de vestingwerken van Hasselt.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van Herenthals.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort de Knokke.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Blad 2
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: PHYSICAL
Plan van het fort de Knokke.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED
Plan van het fort de Knokke.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid:
Plan van het fort de Knokke.
Beschrijving:
Snippet:
Periode: 1500 - 1875
Verschijningsvorm:
Beschikbaarheid: DIGITALIZED