Artikel 3.9, onderdeel a, van het Archiefbesluit 2026 voorziet in de mogelijkheid om documenten uit te zonderen van vernietiging. Dit kan ten eerste door de hotspotmonitor uit te voeren. De hotspotmonitor is een instrument waarmee overheidsorganen neerslag over gebeurtenissen met bijzondere maatschappelijke of erfgoedwaarde tijdig kunnen identificeren. Hierdoor kan de neerslag worden behouden, ook wanneer deze in het selectiebesluit is gewaardeerd als te vernietigen. Het is echter niet verplicht om van de hotspotmonitor gebruik te maken. Daarnaast is het mogelijk om andere mogelijkheden tot uitzondering van vernietiging toe te passen. Hieronder staat voor beide vormen van uitzondering van vernietiging een stappenplan.