Veelgestelde vragen

De Archiefwet bevat geen opleidingseis, maar een diploma-eis. De diploma-eis voor de aangewezen archivaris in de Archiefwet 2026 is ruimer dan in de Archiefwet 1995: 

Volgens de Archiefwet 1995 moet een archivaris aangewezen door een verantwoordelijk overheidsorgaan, altijd beschikken over een diploma archivistiek. In het Archiefbesluit 1995 is uitgewerkt dat er sprake is van het diploma archivistiek A en B, en hoe een opleiding wordt aangewezen om archivistiek A of B te mogen uitreiken.

Volgens de Archiefwet 2026 moet een archivaris aangewezen door een verantwoordelijk overheidsorgaan, altijd beschikken over een diploma. In het Besluit diploma’s archivarissen is uitgewerkt dat dat een diploma archivistiek A of B kan zijn, maar ook een diploma van een andere vooropleiding als die aan een aantal voorwaarden voldoet. Zie verder het concept-Besluit.

De eisen zijn aangepast aan de tijd. Een bredere diploma-eis geeft geschikte professionals met een andere relevante vooropleiding dan archivistiek ook de mogelijkheid om als archivaris te worden aangewezen. Dit sluit beter aan bij de digitale praktijk en biedt overheidsorganen de kans om uit een grotere pool van geschikte kandidaten te selecteren.

Ja, de diploma-eis geldt direct zodra de Archiefwet 2026 van kracht wordt. Dus per 1 januari 2027. Al geldt voor gemeentes, provincies of waterschappen die nog geen archivaris hebben aangewezen wanneer de Archiefwet 2026 van kracht wordt, dat zij er binnen twee jaar een moeten aanwijzen.

Onder deze eis valt per verantwoordelijk overheidsorgaan de aangewezen archivaris. Dus voor het Rijk de rijksarchivaris, en daarnaast de aangewezen archivaris van elke gemeente, provincie en waterschap. Ook de hoofdinspecteur overheidsinformatie van de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed valt onder deze diploma-eis met de komst van de nieuwe Archiefwet.

Nee. Alleen de aangewezen archivaris van een gemeente, waterschap of provincie, de rijksarchivaris en hoofdinspecteur overheidsinformatie van de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed moeten voldoen aan de diploma-eis. Ben je niet de aangewezen archivaris, dan geldt de diploma-eis niet voor jou.

Welke opleidingen diploma’s uitreiken die voldoen aan de diploma-eis, is uitgewerkt in het Besluit diploma’s archivarissen.

De Archiefwet 2026 maakt het benoemen van een archivaris verplicht voor gemeentes, provincies en waterschappen. De Archiefwet 1995 bood nog de mogelijkheid om het beheer van het provincie-, gemeente- of waterschapsarchief toe te vertrouwen aan de secretaris als er geen archivaris is benoemd. Deze mogelijkheid komt te vervallen.

Alle gemeentes, provincies en waterschappen moeten een archivaris aanwijzen. Deze moet voldoen aan de diploma-eis. 

Voor het Rijk is de rijksarchivaris de aangewezen archivaris. Let op: voor het Rijk geldt in deze context dat departementen, uitvoeringsorganisaties en zelfstandig bestuursorganen onder de rijksarchivaris vallen. Zij hoeven dus geen eigen archivaris aan te wijzen.

Nee, een kandidaat kan pas aangewezen worden als deze het juiste diploma heeft. Gemeentes, provincies of waterschappen die nog geen archivaris hebben aangewezen wanneer de Archiefwet 2026 van kracht wordt, moeten er binnen twee jaar een aanwijzen.