Jantine Frantzen-Ploeg is gemeentearchivaris bij de gemeente Breda en houdt vanuit die rol onder andere toezicht op de naleving van de Archiefwet binnen de gemeente. Daarnaast werkt zij aan de duurzame toegankelijkheid van informatie en aan de verbinding tussen informatiebeheer, archivering en dienstverlening bij het stadsarchief.
De komst van de Archiefwet 2026 sluit aan bij een ontwikkeling die binnen het vak al langer zichtbaar is: de aandacht verschuift steeds verder van de achterkant naar de voorkant van het informatieproces. Niet achteraf kijken hoe iets kan worden gearchiveerd, maar vanaf het begin meedenken over hoe informatie wordt gecreëerd en beheerd. Ze is positief over de verandering dat verantwoordelijkheden explicieter bij de archivaris komen te liggen. Het geeft ook een impuls aan opleidingen en doet veel voor de kwaliteitseisen binnen het vak.
De verkorting van de overbrengingstermijn van twintig naar tien jaar versterkt die ontwikkeling. Keuzes over inrichting, beheer en duurzame toegankelijkheid kunnen niet worden uitgesteld tot het moment waarop informatie wordt overgebracht. De archivaris wordt daardoor steeds vaker al in een eerder stadium betrokken: niet alleen om achteraf te beoordelen of informatie goed is beheerd, maar juist om mee te denken over de inrichting van het informatieproces. Dat maakt het werk als archivaris voor Jantine ook een stuk leuker.
Het wordt nog belangrijker dat ik als archivaris al aan de voorkant betrokken ben.
Bij het stadsarchief in Breda ziet Jantine bovendien de hele keten: van de informatie die vandaag binnen de gemeentelijke organisatie ontstaat tot de informatie die uiteindelijk wordt overgebracht en toegankelijk wordt voor burgers, onderzoekers en andere geïnteresseerden. De Wet open overheid werkt voor haar ook als een katalysator. De Woo en de Archiefwet 2026 hebben allebei als uitgangspunt dat de overheid transparanter moet werken.
De Archiefwet 2026 biedt volgens haar kansen om die verbinding verder te versterken en om vanuit verschillende disciplines samen te werken aan duurzame toegankelijkheid. Juist door informatiebeheer, archivering en openbaarmaking eerder met elkaar te verbinden, kunnen organisaties problemen voorkomen en werken aan een informatiehuishouding die vanaf het begin op orde is.